Wednesday, December 12, 2018

गुलाबी बोंडअळी नियंत्रणासाठी एकात्मिक पद्धतीनेच व्यवस्थापन करणे आवश्यक.... कुलगुरू मा. डॉ. अशोक ढवण

वनामकृविच्‍या नांदेड येथील कापुस संशोधन केंद्रात एक दिवसीय कार्यशाळा संपन्‍न
नांदेड: पुढील हंगामातील गुलाबी बोंडअळीचा प्रादुर्भाव कमी करण्यासाठी चालू हंगामातील कापसाची फरदड शेतक-यांनी घेऊ नये. बोंडअळीच्‍या नियंत्रणासाठी एकात्मिक पद्धतीनेच व्यवस्थापन करणे आवश्यक असल्‍याचे प्रतिपादन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे कुलगुरू मा. डॉ. अशोक ढवण यांनी केले. विद्यापीठांतर्गत असलेल्‍या नांदेड येथील कापूस संशोधन केंद्राच्‍या वतीने दिनांक ९ डिसेंबर रोजी आयोजित कापूस फरदड निर्मुलन कार्यशाळेच्‍या उदघाटनाप्रसंगी ते बोलत होते. कार्यशाळेस संशोधन संचालक डॉ. दत्तप्रसाद वासकर, उपविभागीय कृषि अधिकारी श्री बाळासाहेब कदम, कापूस विशेषज्ञ डॉ. खिजर बेग आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.
कुलगुरू मा. डॉ. अशोक ढवण पुढे म्हणाले कि, बोंडअळीच्‍या व्‍यवस्‍थापनाकरिता शेतक-यांनी घरच्या घरी निंबोळी अर्क तयार करावा, किडींना प्रतिकारक्षम विविध वाण व तंत्रज्ञानाचा तूलनात्मक अभ्यास करावा, प्राप्त ज्ञान अन्य शेतक-यांपर्यंत पोहोचवावे. यावर्षी खरीप हंगामात कृषि विद्यापीठ व कृषि विभाग यांच्या समन्वयाने गुलाबी बोंडअळी व्यवस्थापन मोहीमेमुळे शेतक-यांच्या फवारणी खर्चात निश्चितच बचत झाली आहे. यापुढेही शेतक-यांच्‍या अडचणी सोडविण्यासाठी कृषि विद्यापीठ सदैव तत्पर राहील अशी ग्वाही त्‍यांनी यावेळी दिली.
संशोधन संचालक डॉ. दत्तप्रसाद वासकर आपल्‍या भाषणात म्‍हणाले की, नांदेड येथील संशोधन केंद्र कापूस पिकावरील संशोधनात नेहमीच अग्रेसर असुन या केंद्राने गुलाबी बोंडअळीचा प्रादुर्भाव राज्यात होण्यापूर्वीच प्रादुर्भावाचे पुर्वसंकेत व त्यावरील उपाययोजने बाबतची तांत्रिक माहिती दिली होती. सध्या कापसाची प-हाटी शेताबाहेर काढून नष्ट करण्यासाठी जनजागृती करणे अनिवार्य असल्‍याचे त्‍यांनी सांगितले.
चालू वर्षात जुलै व ऑगस्ट महिण्यात शेतक-यांनी विद्यापीठ, कृषि विज्ञान केंद्र व कृषि विभाग यांच्या सल्ल्यानुसार एकत्मिक पद्धतीने गुलाबी बोंडअळीचे व्यवस्थापन केल्याने या हंगामामध्ये प्रादुर्भाव नियंत्रणात ठेऊ शकल्‍याचे मत उपविभागीय कृषि अधिकारी श्री बाळासाहेब कदम यांनी व्‍यक्‍त केले. मौ. जांभरून ता. अर्धापूर जि. नांदेड येथील प्रगतशील शेतकरी श्री मन्मथ गवळी यांनी विद्यापीठाच्‍या कृषि तंत्रज्ञान सल्‍लाचा शेतक-यांना फायदा होत असल्‍याचे मत व्‍यक्‍त केले.
सध्या राज्यामध्ये कापसाची फरदड घेण्यात येऊ नये म्हणून त्याचे दुष्परिणामांची माहिती देणा-या घडीपत्रिकेची विमोचन मान्येवरांचे हस्ते करण्यात आले. तसेच प्रथम दर्शनी पीक प्रात्यक्षिके घेणा-या शेतक-यांना निविष्ठांचे वाटप करण्यात आले. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक कापूस विशेषज्ञ डॉ. खिजर बेग यांनी केले. सूत्रसंचालक श्री अ. द. पांडागळे यांनी केले तर आभार प्रा. डी. व्हि. पाटील यांनी मानले. कार्यशाळेत कापूस फरदड निर्मूलनाबाबत प्रा. अरविंद पांडागळे यांनी तर गुलाबी बोंडअळी व्यवस्थापनाबाबत डॉ. शिवाजी तेलंग यांनी माहिती दिली. कार्यशाळाच्‍या यशस्वीतेसाठी डॉ. पवन ढोके, शेळके, पांचाळ, शिंदे, जोगपेटे, कळसकर आदींनी परिश्रम घेतले. कार्यशाळास जिल्ह्यातील तालुका कृषि अधिकारी व शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

Wednesday, December 5, 2018

वनामकृवित जागतिक मृदा दिन साजरा

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील भारतीय मृद विज्ञान संस्था शाखा परभणी व महाराष्ट्र शासनाचा कृषि विभाग यांच्या वतीने दिनांक 5 डिसेंबर रोजी जागतिक मृदा दिन साजरा करण्यात आला. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी कुलगुरु मा. डॉ. अशोक ढवण हे होते तर प्रमुख पाहुणे म्हणुन आमदार तथा विद्यापीठ कार्यकारी परिषद सदस्य मा. डॉ. राहुल पाटील हे उपस्थित होते. व्‍यासपीठावर शिक्षण संचालक डॉ. विलास पाटील, प्राचार्य डॉ डि एन गोखलेप्राचार्य डॉ यू एन खोडके, जिल्‍हा अधिक्षक कृषि अधिकारी श्री बी आर शिंदे, विभाग प्रमुख डॉ. सय्यद इस्माईल, श्री एस. एच. पवार, श्री सागर खटकाळे आदीची प्रमुख उपस्थिती होती.
मार्गदर्शनात कुलगुरू मा. डॉ. अशोक ढवण म्‍हणाले की, दिवसेंदिवस शेतीसाठी उपयुक्‍त सुपीक माती प्रदुषीत होत आहे. इमारत बांधकामासाठी वापरण्‍यात येणा-या विटांकरिता सुपीक माती वापर वाढत असुन शहरीकरणामुळे वाढलेले कचऱ्याचे प्रमाण यामुळे सुपीक मातीचा ­हास होत आहे, हे थांबविण्‍याची प्रत्येक नागरिकांची बाबदारी आहे. शेतक-यांनी जमिनीतील अन्नद्रव्यांचा उपसा व पुरवठा या मधील तुट कमी करण्याचा प्रयत्न करावा, असा सल्‍ला त्‍यांनी दिला.
आमदार मा डॉ. राहुल पाटील यांनी शाश्‍वत शेतीकरिता मिनीचे आरोग्य जपण्याची गरज असुन शेतीत विविध कृषी निवीष्ठांचा काटेकोर वापर आवश्‍यक असल्‍याचे सां‍गितले. कृषि विद्यापीठातील प्रयोगशाळा या आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या झाल्‍या पाहिजे तसेच विद्यापीठात दुष्‍काळ परिस्थितीत शेतक­यांसाठी उपयुक्‍त संशोधन व्‍हावे अशी अपेक्षा व्‍यक्‍त केली.
शिक्षण संचालक डॉ. विलास पाटील आपल्‍या भाषणात म्‍हणाले की, माणसाचे आरोग्य मातीशी जुडलेले असुन मिनीचे आरोग्य बिघडलेले आहे व त्यामुळे माणसाच्‍या आरोग्‍य विषयक प्रश्न निर्माण होत आहे. संतुलीत पीक पोषण मनुष्याच्या समतोल आहारासाठी गरजेचे आहे. भावी पिढीच्या चांगल्या आरोग्‍यासाठी माती परिक्षणाच्या अहवालानुसार रासायनिक खतांचा समतोल वापर करावा, असे मत त्‍यांनी दिला. 
जिल्हा अधिक्षक कृषि अधिकारी श्री बी. आर. शिंदे यांनी उत्पादन वाढीसाठी माती परिक्षण गरजेचे असल्याचे सांगितले तर श्री एस.एच. पवार यांनी जमीन आरोग्य पत्रीका वितरण अभियाणाबाबत माहिती दिली.
कार्यक्रमात कृषि विभाग व मृद विज्ञान संस्थेच्या वतीने 25 शेतक­यांना त्यांच्या शेतातील मातीचे परिक्षण करुन आरोग्य पत्रिकेचे वाटप मान्यवरांच्या हस्ते करण्यात आले. तसेच मान्यवरांच्या हस्ते विविध घडीपत्रीकांचे विमोचन करण्यात आले.
प्रास्ताविकात विभाग प्रमुख डॉ. सय्यद इस्माईल यांनी कोरडवाहु शेतीत पिक उत्पादनात शाश्‍वतता आणण्‍यासाठी सेंद्रीय खतेहिरवळीच्या खंताच्या वापर करण्‍याची गरज असल्‍याचे सांगितले. सुत्रसंचालन डॉ. स्वाती झाडे यांनी केले तर आभार डॉ सुरेश वाईकर यांनी मानले. कार्यक्रम यशस्वीतेसाठी डॉ. अनिल धमक, डॉ. पपीता गौरखेडे, डॉ. रामप्रासद खंदारे, प्रा. अनिल मोरे, डॉ.श्री अडकीणे, श्रीमती महावलकर, श्री अजय चरकपल्ली आदींनी सहकार्य केले. कार्यक्रमास शेतकरी, विद्यापीठातील कृषि विभागातील अधिकारी कर्मचारी, विद्यार्थी मोठया संख्यने उपस्थित होते.

Saturday, December 1, 2018

पुढील हंगामातील गुलाबी बोंडअळीचा प्रादुर्भाव रोखण्‍यासाठी कापसाचा फरदड घेऊ नये

वनामकृविच्‍या किटकशास्‍त्रज्ञांचा शेतकरी बांधवाना सल्‍ला

नोव्हेबर व डिसेंबर महिन्यात रात्रीच्या तापमानात घट व रात्रीचा कालावधीत वाढ होत असल्याने गुलाबी बोंडअळीच्या पतंगाना उपजीविकेसाठी अनुकुल वातावरण ठरत आहे. त्याकरीता सद्य परिस्थितीत गुलाबी बोंडअळीचे व्यवस्थापन करणे गरजेचे असुन पुढील प्रमाणे उपाय योजना करण्‍याचा सल्‍ला वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील किडकशास्‍त्रज्ञांनी दिला आहे.
गुलाबी बोंडअळीचा प्रादुर्भाव कमी करण्‍यासाठी कामगंध सापळयाचा वापर करुन मोठया प्रमाणात सामुहिकरीत्या नर पतंग गोळा करुन नष्ट करावेत. जिनींग - प्रेसिंग मिल तसेच कापूस साठवण केलेल्या जागी प्रकाश सापळे, कामगंध सापळे (फेरोमन ट्रॅप्स) लावावेत. आवश्यकता असलेल्या ठिकाणी कामगंध सापळयातील ल्युर बदलून नवीन ल्युर लावावे. डिसेंबर महीन्यात कपाशीच्या पऱ्हाटया किंवा वाळलेल्या नख्या मध्ये गुलाबी बोंडअळी सुप्त अवस्थेत जाण्‍याची शक्यता असुन पुढील हंगामातील अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी कपाशीच्‍या शेतातील अवशेष नष्ट करणे अवश्यक आहे. डिसेंबर नंतर कपाशीचे पिक ठेवल्याने गुलाबी बोंडअळीच्या वाढीसाठी कपाशीची बोंडे सतत उपलब्ध होत असल्याने तिच्या वाढीच्या अवस्थेस आणखी चालना मिळते, आणि अळीच्या जीवनक्रमांच्या संख्येत कमी कालावधीत वाढ होते, तसेच बीटी प्रथिनांचे प्रमाण कमी होऊन प्रतिकारकता निर्माण होते. डिसेंबर महिन्यानंतर शेत पुढील 5 ते 6 महिने कापूस पीक विरहीत ठेवल्यास गुलाबी बोंडअळीचे जीवनक्रम संपुष्टात येते, त्यामुळे पुढील हंगामात गुलाबी बोंडअळीचा प्रादुर्भाव कमी होतो. डिसेंबर नंतर खाद्य उपलब्‍ध नसल्यास अळी सुप्तअवस्थेत जाते. परंतू फरदडीमुळे जीवनक्रम चालू राहून पुढील हंगामात लागवड करण्यात येणाऱ्या कापसावर तिचा पुन्हा प्रादुर्भाव होतो म्हणून कुठल्याही परिस्थितीत फरदड घेऊ नये. कापूस पिकाचा चुरा करणारे यंत्राचा या वापर करावा व तयार झालेला पिकाचा चुरा गोळा करुन सेंद्रिय खतामध्ये रुपांतरीत करावे. पीक काढणीनंतर खोल नांगरणी करुन जमिन उन्हात चांगली तापू दयावी. पीक काढणीनंतर कपाशीच्या पऱ्हाटया, व्यवस्थीत न उघडलेली किडग्रस्त बोंडे व पालापाचोळा नष्ट करुन शेत स्वच्छ ठेवावे.
फरदड कापूस म्हणजे कापसाच्या वेचण्या झाल्यानंतर सिंचन उपलब्ध असलेल्या जमिनीवर पाणी देऊन पुन:श्च कापूस पिक घेतले जाते. अशा वेळी पिकापासून जोमदार उत्पन्न मिळण्यासाठी पाणी, खते, किटकनाशके यांचा वापर करुन मार्च महिन्यानंतरही कापूस पीक घेतले जाते. फरदड कपाशीला सिंचीत केल्याने पाते, फुले व बोंडे लागण्यात अनियमितता येऊन गुलाबी बोंडअळीला सतत खाद्य उपलब्ध होते. फरदड कपाशीमध्ये लागणाऱ्या बोंडाचे पोषण चांगले होत नाही त्यामुळे धाग्याची लांबी कमी होते. त्याचप्रमाणे धाग्याची मजबुती व रुईचा उतारा घटून कापसाला बाजारभाव कमी मिळतो. कापसाची फरदड घेतल्यास कीड रोगांचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता असते. फरदड कापूस पिकांवर येणाऱ्या अळयांना हंगामानंतर सतत खाद्य उपलब्ध होते. त्यामुळे किडींचा पुढील हंगामात प्रादुर्भाव वाढण्यास मदत होते. कापूस पिकाचा कालावधी जसा-जसा वाढत जातो त्याप्रमाणे त्यामधील बीटी प्रथिनाचे प्रमाण कमी होत जाते. त्यामुळे बोंडअळयांमध्ये बीटी प्रथिना विरुध्द प्रतिकारक्षमता निर्माण होण्याची शक्यता असते. खरीप हंगामात पिठया ढेकूण व पांढरी माशीचा प्रादुर्भाव झालेला असल्यास त्याचा फरदड कपाशीमध्ये मोठया प्रमाणात प्रसार होऊन उत्पादनात घट होते व पुढील हंगामात किडींचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता जास्त असते. त्‍यामुळे पुढील हंगामातील अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी फरदड कपाशी न घेण्‍याचे आवाहन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील कृषि किटकशास्त्र विभागाच्‍या वतीने करण्यात आले आहे.

Tuesday, November 20, 2018

कृषि विद्यापीठ व कृषि विभागांने समन्‍वयाने कार्य केल्‍यास दुष्‍काळाची दाहकता कमी करू शकु......... कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण

वनामकृवित क्रॉपसॅप प्रकल्‍पांतर्गत आयोजित कार्यशाळेत लातुर, उस्‍मानाबाद, परभणी, नांदेड व हिगोंली जिल्‍हयातील कृषि अधिकारी व कर्मचा-यांचा सहभाग     
 
मराठवाडयाच्‍या शेतीसमोरील प्रश्‍न संपत ना‍हीत तर प्रश्‍नांचे स्‍वरूप बदलत आहे. हवामान बदलामुळे नवनवीन समस्‍यांना तोंड द्यावे लागत आहे. विधायक दृष्‍टीकोन ठेऊन संकटांना सामोरे गेल्‍यास निश्चितच संकटांची तीव्रता कमी करू शकु. याची प्रचिती आपणास कापसावरील गुलाबी बोंडअळी नियंत्रणासाठी शेतकरी, कृषि विभाग व कृषि विद्यापीठाच्‍या समन्‍वयाने राबविलेल्‍या मोहिमेत आली असुन बोंडअळीचा प्रादुर्भाव कमी करण्‍यास आपण ब-यापैकी यश मिळविले. आपणास याच धर्तीवर दुष्‍काळाचा सामना करण्‍यासाठी कृषि तंत्रज्ञान विस्‍ताराचे कार्य करावे लागेल, असे प्रतिपादन कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांनी केले.   
कृषि विभाग (महाराष्‍ट्र शासन) आणि वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील किटकशास्‍त्र विभाग यांच्‍या संयुक्‍त विद्यमाने विविध पिकांवरील कीड - रोग सर्वेक्षण व सल्‍ला प्रकल्‍प - क्रॉपसॅप प्रकल्‍पांतर्गत दिनांक 20 नोव्‍हेबर रोजी कृषि विभागातील अधिकारी, कर्मचारी व कृषि विद्यापीठातील जिल्‍हा समन्‍वयक यांच्‍या करिता हवामान बदलानुसार सद्य परिस्थितीत पिकांवरील किड व रोग व्‍यवस्‍थापन कार्यशाळा विद्यापीठात संपन्‍न झाली, कार्यशाळेच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानावरून ते बोलत होते. व्‍यासपीठावर विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदिप इंगोले, लातुर विभागाचे विभागीय कृषि सहसंचालक श्री तुकाराम जगताप, जिल्‍हा अधिक्षक कृषि अधिकारी श्री डी जी मुळे, परभणी जिल्‍हा अधिक्षक कृषि अधिकारी बी आर शिंदे, किटकशास्‍त्र विभागाचे विभाग प्रमुख डॉ पी आर झंवर आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.
कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण पुढे म्‍हणाले की, या वर्षी कापसाला भाव असल्‍यामुळे ज्‍या भागात पाण्‍याची उपलब्धता आहे, त्‍या भागातील शेतकरी पाणी देऊन कापसाचा फरदड घेत आहेत, यामुळे पुन्‍हा पुढील हंगामात गुलाबी बोंडअळीचा उद्रेक होऊ शकतो. याकरिता शेतक-यांनी कापसाचा फरदड घेऊ नये. दुष्‍काळाच्‍या पार्श्‍वभुमीवर पशुधन वाचविण्‍यासाठी ज्‍या ठिकाणी पाणी उपलब्‍ध आहे, त्‍या भागात चारापिके लागवडीसाठी प्रयत्‍न करणे गरजेचे आहे. कृषि विद्यापीठांर्गत असलेले संशोधन केंद्रे तसेच 45 संलग्‍न व घटक महाविद्यालयांच्‍या प्रक्षेत्रावर चारापिक लागवडीचे उदिष्‍टे देण्‍यात येईल. विद्यापीठाकडे विविध चारापिकांचे बेणे (डोंबे) विक्रीसाठी उपलब्‍ध आहे. पाण्‍या अभावी फळबाग वाचविण्‍याचेही आव्‍हान आहे, यासाठी विद्यापीठाकडील कमी खर्चिक तंत्रज्ञान कृषि विभागाच्‍या माध्‍यमातुन फळबाग उत्‍पादकांपर्यंत पोहोचवावे. चारापिकाबरोबरच जी काही रबी पिकांची लागवड झाली आहे, त्‍यावरील विविध किड – रोग व्‍यवस्‍थापनावरही भर द्यावा लागेल, विशेषत: लष्‍करी अळीचा प्राद़ुर्भाव रोखण्‍यासाठी पावले उचलावी लागतील, असा सल्‍ला त्‍यांनी दिला.
विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदीप इंगोले यांनी आपल्‍या भाषणात ज्‍या भागात काही प्रमाणात पाणी उपलब्‍ध आहे, तेथे पाण्‍याचा कार्यक्षम वापर, चारा उत्‍पादन, अझोलो उत्‍पादन आदींवर लक्ष द्यावे लागणार असल्‍याचे सांगितले तर विभागीय कृषि सहसंचालक श्री तुकाराम जगताप यांनी विद्यापीठाकडील कृषि तंत्रज्ञान शेतक-यांपर्यत पोहोचविण्‍याची जबाबदारी कृषि विभागाची असुन गुलाबी बोंडअळी नियंत्रणासाठी कृषि विद्यापीठ व कृषि विभागाच्‍या समन्‍वयाने राबविलेल्‍या मोहिमेस शेतक-यांनी दिलेल्‍या प्रतिसादामुळेच यश मिळाले असल्‍याचे प्रतिपादन केले.  
कार्यक्रमाचे प्रास्‍ताविक डॉ पी आर झंवर यांनी केले. सुत्रसंचालन डॉ अनंत बडगुजर यांनी केले तर आभार श्री सागर खटकाळे यांनी मानले. कार्यशाळेत अमेरीकन लष्‍करी अळी, हुमणी अळीचे व्‍यवस्‍थापन, तुर व हरभरा पिकांवरील किड - रोगाचे व्‍यवस्‍थापन, सद्यस्थितीतील पिकांचे व्‍यवस्‍थापन आदींवर डॉ पी आर झंवर, डॉ बी व्‍ही भेदे, डॉ ए जी बडगुजर, डॉ एस डी बंटेवाड, डॉ के टी आपेट आदींनी सविस्‍तर मार्गदर्शन केले. कार्यशाळेस लातुर, उस्‍मानाबाद, परभणी, नांदेड व हिगोंली जिल्‍हयातील कृषि अधिकारी व कर्मचारी मोठया संख्‍यने उपस्थित होते.

Sunday, November 18, 2018

भारतीय लोकसेवेतील परिविक्षाधिन अधिका-यांची वनामकृविस भेट


 
भारतीय पोलीस सेवा, भारतीय लेखा सेवा, भारतीय वन सेवा, भारतीय महसुल सेवा, भारतीय सेना मालमत्‍ता सेवा अशा विविध भारतीय सेवेतील आंध्र प्रदेश, तामीळनाडू, कर्नाटक, केरळ आदी राज्‍यातील परिविक्षाधिन अधिका-यांनी दिनांक 16 नोव्‍हेबर रोजी परभणी जिल्‍हाधिकारी कार्यालयाच्‍या मार्फत विद्यापीठातील कृषि तंत्रज्ञान माहिती केंद्र, कृषि अभियांत्रिकी महाविद्यालय, अन्‍नतंत्रज्ञान महाविद्यालय, उती संवर्धन, कोरडवाहु संशोधन केंद्र आदी ठिकाणी भेटी देऊन माहिती घेतले. यात नवीनकुमार एस, जी जवाहर, मोनिका देवागुड्डी, गुणांका डी बी, डी एन हरीकिरण, सिमी मरियन जॉर्ज, एस जोन्‍स जस्‍टीन, संतोषकुमार जी, अफजल हमीद आदी अधिका-यांचा समावेश होता.
विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदिप इंगोले यांनी विद्यापीठाच्‍या कृषि विस्‍तार, संशोधन व शिक्षण कार्याबाबत माहिती दिली. सौर उर्जा प्रकल्‍प व बैलचलित यंत्र यांची माहिती डॉ रामटेके व डॉ स्मिता सोळंकी यांनी दिली तर अभियांत्रिकी महाविद्यालयाबाबत प्रा़चार्य डॉ यु एम खोडके व डॉ डी डी टेकाळे यांनी माहिती दिली. विविध कृषि प्रक्रिया उद्योगाबाबत प्रा दिलीप मोरे यांनी, पॉली हाऊस, शेडनेट, उती संवर्धनाबाबत डॉ के एम शर्मा यांनी तर कोरडवाहु शेती संशोधनाबाबत डॉ मदन पेंडके यांनी माहिती दिली. कृषि हवामानशास्‍त्राबाबत प्रा वाय ई कदम यांनी तर परभणी जिल्‍हा अधिक्षक कृषि अधिकारी श्री बी आर शिंदे यांनी कृषि विभागाबाबत माहिती दिली. सदरिल भेटाचा कार्यक्रम यशस्‍वीतेसाठी मुख्‍य विस्‍तार शिक्षणाधिकारी डॉ पी आर देशमुख, कृषि विद्यावेत्‍ता डॉ यु एन आळसे, प्रा. पी एस चव्‍हाण, कौसडीकर आदींनी परिश्रम घेतले.

Saturday, November 17, 2018

मौजे वाई (ता. कळमनुरी जि. हिंगोली) येथे पौष्टिक तृणधान्य दिन साजरा

केंद्र शासनाने सन 2018 - 19 हे वर्ष राष्ट्रीय पौष्टिक तृणधान्य वर्ष म्‍हणुन घोषित केले असुन त्या अनुषंगाने वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील ज्वार संशोधन केंद्र व तोंडापुर (जि. हिंगोली) येथील कृषि विज्ञान केंद्र यांच्या संयुक्त विद्यमाने कळमनुरी तालुकयातील आदिवासी गाव मौजे वाई येथे दि. 16 नोव्हेबर रोजी पौष्टिक तृणधान्य दिनसाजरा करण्यात आला.
कार्यक्रमाच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानी ज्वार संशोधन केंद्राचे प्रभारी अधिकारी डॉ. शिवाजी म्हेञे हे होते तर प्रमुख पाहुणे म्हणुन वाईचे सरपंच श्री. सखुराव मुकाडे हे उपस्थित होते. तोंडापुर कृषि विज्ञान केंद्राचे कृषिविद्या विषय विशेषतज्ञ प्रा. राजेश भालेराव, गृहविज्ञान विषय विशेषतज्ञ प्रा. श्रीमती आर. बी. शिंदे, ज्वार किटकशास्ञज्ञ डॉ मो. ईलियास, ज्वार पैदासकार डॉ. एल. एन. जावळे, ज्वार कृषिविद्यावेत्ता डॉ. दीपक लोखंडे, ज्वार विकृतीशास्ञज्ञ डॉ. विक्रम घोळवे आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.
कार्यक्रमात अध्यक्षीय भाषणात डॉ. शिवाजी म्हेञे मानवाच्या आहारातील ज्वारीचे महत्व सांगितले तर प्रा. श्रीमती आर. बी. शिंदे यांनी उपस्थित महिला वर्गास ज्वारीतील पौष्टिक घटकाचे महिलांच्या आरोग्यावर होणारे सकारात्मक परिणामाचे महत्व सांगितले. प्रा. राजेश भालेराव यांनी शेतकरी बंधुनी सुधारित ज्वारी लागवड व्‍यवस्‍थापनावर तर डॉ मो. ईलियास यांनी ज्वारी पिकावरील अमेरिकन लष्कर अळी व्यवस्थापनाबाबत मार्गदर्शन केले. यावेळी ज्वार संशोधन केंद्रातील शास्‍त्रज्ञ लिखित आरोग्यवर्धक ज्वारीचे आहारातील पोष्टिक महत्व व मुल्यवर्धीत पदार्थया घडीपञिकेचे विमोचन करुन उपस्थित शेतकरी बंधुना वाटप केले. तसेच ज्वारीपासुन विविध तयार केलेले बिस्कीट, पापड, मैदा, शेवया, लाहया आदी पदार्थ दाखवण्यात आले. कार्यक्रमाचे प्रास्‍ताविक डॉ. एल. एन. जावळे यांनी केली. सुञसंचालन डॉ. दीपक लोखंडे यांनी तर आभार डॉ. विक्रम घोळवे यांनी मानले. कार्यक्रमास आदिवासी शेतकरी व महिला मोठया संख्‍येने उपस्थित होते. सदरील कार्यक्रम कुलगुरु मा. डॉ. अशोक ढवण यांच्या प्रेरणेने व संशोधन संचालक डॉ. दत्तप्रसाद वासकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आला होता.

स्‍वत:तील आत्‍मविश्‍वासच जीवनात संघर्ष करण्‍याची प्रेरणा देतो ..... विशेष सरकारी अभियोक्‍ता पदमश्री मा. अॅड उज्‍वलजी निकम



देशाची प्रगती शेती व शेतक-यांच्‍या परिस्थितीवर असुन शेतक-यांनी पिकविलेल्‍या मालास बाजारभाव पाहिजे. कृषि संशोधन महत्‍वाचे असुन कृषि क्षेत्राच्‍या प्रगतीची मदार ही कृषिच्‍या विद्या‍र्थ्‍यावर आहे. कृषिचा विद्यार्थ्‍यी स्‍वत: एक विद्यापीठ झाले पाहिजे. कृषि शिक्षणात मुलींचे प्रमाण वाढत आहे, ही चांगली बाब आहे. जीवनात चांगले-वाईट करण्‍याची ताकद प्रत्‍येकात असते, आत्‍मचिंतन केले तर तुम्‍ही चांगलाच मार्ग निवडाल. संघर्ष व समस्‍यांशी दोन हात करतांनाच यशाचा मार्ग सापडतो. स्‍वत:तील आत्‍मविश्‍वासच जीवनात संघर्ष करण्‍याची प्रेरणा देतो, असे प्रतिपादन महाराष्‍ट्र राज्‍याचे विशेष सरकारी अभियोक्‍ता पदमश्री मा. अॅड उज्‍वलजी निकम यांनी केले. वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठात कृषि महाविद्यालयाच्‍या वतीने युवकांची सामाजिक जबाबदारी व भविष्‍यातील आव्‍हाने या विषयावर दिनांक 17 नोव्‍हेबर रोजी आयोजित विद्यार्थ्‍यी संवाद कार्यक्रमात ते बोलत होते. कार्यक्रमाच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानी कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण हे होते तर व्‍यासपीठावर जेष्‍ठ पत्रकार श्री जयप्रकाशजी दगडे, शिक्षण संचालक डॉ विलास पाटील, विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदिप इंगोले, कुलसचिव श्री रणजीत पाटील, प्राचार्य डॉ धर्मराज गोखले आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.

मा. अॅड उज्‍वलजी निकम पुढे म्‍हणाले की, जीवनात ज्ञानाची भुक पाहिजे. तपश्‍चर्याने ज्ञान संपादन होते. विद्यार्थ्‍यांनी बुध्‍दीचे सामर्थ्‍य ओळखले पाहिजे. आपल्‍यात सकारात्‍मकता असली पाहिजे, नकारात्‍मकता आपोआप नष्‍ट होते. आपल्‍याकडे प्रामाणिकपणा असल्‍यास गुन्‍हेगाराच्‍याही मनात दबदबा निर्माण करू शकतो. भविष्‍यात विविध क्षेत्रात तुम्‍ही यशस्‍वी व्‍हाल, परंतु विद्यार्थ्‍यी दशेतच देशासाठी, समाजासाठी व कुटूंबासाठी काम करण्‍याची भावना मनात सतत ज्‍वलंत ठेवा. प्रत्‍येक क्षणी मन विचारी ठेवा, समस्‍येत मार्ग सापडतोच. महाविद्यालयातील रॅगींगच्‍या प्रकारामुळे अनेक ग्रामीण विद्या‍र्थ्‍यामध्‍ये मानसिकरित्‍या नैराश्‍य येते, त्‍यामुळे महाविद्यालयातील नवप्रवेशित विद्यार्थ्‍यांना एक सुर‍क्षतेचे वातावरण आपण निर्माण करावे. भारतात सर्व धर्म व जातीचे लोक गुण्‍यगोविंदात राहतात, त्‍यामुळेच देशाची प्रगती होत आहे, देश समृध्‍दीकडे जात आहे. युवकांनी अविवेकी मानसिकता बाळगु नका, असा सल्‍ला देऊन मा. अॅड उज्‍वलजी निकम यांनी न्‍यायालयात गुन्‍हेगारी दावे लढतांना आलेल्‍या विविध अनुभव खुमासदार शैलीत कथन केले.

अध्‍यक्षीय भाषणात कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांनी महाविद्यालयीन युवकांत समाजभान निर्माण करण्‍याकरिता विविध क्षेत्रातील यशस्‍वी व्‍यक्‍तीचे विचार त्‍यांच्‍या पर्यत पोहोचविण्‍यासाठी विद्यापीठ नेहमीच प्रयत्‍नशील असल्‍याचे सांगुन मा अॅड उज्‍वल निकम यांना प्रत्‍यक्ष ऐकण्‍याची संधी म्‍हणजे सर्वासाठी पर्वणीच ठरली असे मत व्‍यक्‍त केले.

कार्यक्रमात विद्यापीठाच्‍या वतीने कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांच्‍या हस्‍ते मानपत्र व शाल-श्रीफळ देऊन मा अॅड उज्‍वल निकम यांचा सत्‍कार करण्‍यात आला. विद्यापीठातील विविध क्षेत्रात यशस्‍वी विद्यार्थ्‍यी रूपेश बोबडे, रंगोली पडघन, प्रतिक्षा पवार, शैलेंद्र कटके, देवयानी शिंदे, मंजुषा कातकडे, शुभम राय आदींची सत्‍कार मा. अॅड उज्‍वल निकम यांच्‍या हस्‍ते करण्‍यात आला.
कार्यक्रमाचे सुत्रसंचालक डॉ मृण्‍मयी भजक यांनी केले तर आभार डॉ विलास पाटील यांनी मानले. कार्यक्रमास विद्यापीठातील प्राध्‍यापक, अधिकारी, विद्यार्थ्‍यी तसेच शहरातील प्रतिष्‍ठीत नागरीक मोठया संख्‍येने उपस्थित होते.

महाविद्यालयीन युवकांना पाहुण कार्यक्रमात मा. अॅड उज्‍वलजी निकम यांनी आपल्‍या खुमासदार शैलीत सादर केलेली कविता

तुम्‍हा पाहुणी मला आठवे, तारूण्‍याचे दिवस आगळे वेगळे ।।
कधी प्रियेला शीळ मारणे जमले नाही मला ।
कधी प्रियेच्‍या मागे धावणे जमले नाही मला ।
कधी प्रियेला कागदी बाण मारणे जमले नाही मला ।
तरी हे कसे घट्ट धागे जुळले, तिला न कळले मला न कळले ।।

तुम्‍हा पाहुणी मला आठवे, तारूण्‍याचे दिवस आगळे वेगळे ।।
दिवस जरी निघुन गेला तरी ऊर्मी तशी अजुनी ।
केस पांढरे झाले तरी गर्मी आहे तशी अजुनी ।
बाप मुलांचा झालो तरी बेशर्मी आहे तशी अजुनी ।।

तुम्‍हा पाहुणी मला आठवे, तारूण्‍याचे दिवस आगळे वेगळे ।।
त्‍या आगळया दिनाची भलतीच बात होती ।
सोन्‍याचे दिवस होते, चांदीची रात होती ।
जगाची तिन्‍ही सौख्‍य माझ्या खिशात होती ।
कारण तीही वयात होती आणि मीही वयात होतो ।

तुम्‍हा पाहुणी मला आठवे, तारूण्‍याचे दिवस आगळे वेगळे ।।

Thursday, November 15, 2018

वनामकृवित व महा अॅग्रो, औरंगाबाद यांच्या सामंजस्य करार

कृषि विद्यापीठाचा कृषि विस्तार कार्याचा भाग म्हणुन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ आणि महा अॅग्रो, औरंगाबाद यांच्या दिनांक 15 नोव्हेबर रोजी सार्वजनिक - खाजगी भागीदारी तत्वावर सामंजस्य करार करण्यात आला, यावेळी कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांच्या प्रमुख उपस्थिती होती. करारावर विस्तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदीप इंगोले व महा अॅग्रोचे मुख्‍य समन्वयक अॅड वसंत देशमुख यांनी स्‍वाक्षरी केल्‍या तर यावेळी महाअॅग्रोचे समन्‍वयक श्री टी टी पाथरीकर, श्री प्रकाश उगले, विभाग प्रमुख डॉ गजेंद्र लोंढे, उपकुलसचिव श्री रविंद्र जुक्टे, डॉ एस बी पवार, मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ प्रशांत देशमुख, डॉ के टि जाधव, डॉ दिप्ती पाटगांवकर आदींची उपस्थिती होती. करारानुसार विद्यापीठ विकसित व शिफारसीत कृषि तंत्रज्ञान तसेच विविध खाजगी कंपन्‍याच्‍या पिकांचे जातीचा समावेश असलेले कृषि प्रदर्शनी विद्यापीठ अंतर्गत असलेल्‍या औरंगाबाद येथील राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्प, कृषि विज्ञान केंद्र व कृषी विद्यालय परिसरातील पाच एकर प्रक्षेत्रावर विकसित करण्‍यात येऊन पाहण्‍यासाठी शेतक-यांना उपलब्‍ध होणार आहे. सदरिल प्रात्‍यक्षिके विद्यापीठ शास्‍त्रज्ञांच्‍या सल्‍ल्‍यानुसार विकसित करण्‍यात येणार आहे.