Thursday, June 14, 2018

विद्यापीठाच्‍या ब्‍लॉगला उदंड प्रतिसादाबद्दल शतश: आभार

ब्‍लॉगचे तीन लाख वेळेस वाचन केवळ एकोणसत्‍तर (69) महिण्‍यात 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृ‍षी विद्यापीठाचा जनसंपर्क अधिकारी या नात्‍यानी सप्‍टेबर २०१२ मध्‍ये promkvparbhani.blogspot.com हा ब्‍लॉग सुरू करून एकोणसत्‍तर (69) महिने पुर्ण झाले असुन हा ब्‍लॉग तीन लाख वेळेस वाचण्‍यात आला आहे, ही एक मोठी उपलब्‍धी आहे, या वाचकात इतर देशातील वाचकांचाही समावेश आहे. पहिल्‍या चाळीस महिण्‍यात एक लाख वेळेस वाचन झाले, परंतु पुढील केवळ 29 महिण्‍यात दोन लाख वेळेस वाचन झाले. म्‍हणजेचे दर महिण्‍यास साधारणत: सात ते आठ हजार वेळेस वाचन होते.

या एकोणसत्‍तर (69महिन्‍यात वि‍द्यापीठाच्‍या साधारणत: एक हजार बातम्‍या, पोस्‍ट व घडामोडींची माहिती छायाचित्रासह ब्‍लॉगवर प्रसिध्‍द करण्‍यात आल्‍या यास वाचकांनी मोठा प्रतिसाद दिला. विशेषत: या विविध बातम्‍यास प्रसारमाध्‍यमाच्‍या प्रतिनिधींनी आपआपल्‍या दैनिकात, साप्‍ताहिकात तसेच मासिकात मोठी प्रसिध्‍दी दिली. सदरिल प्रसिध्‍द केलेल्‍या पोस्‍ट या विद्यापीठातील विविध घडामोडी, कृषि तंत्रज्ञान, कृषि सल्‍ला, कृषि हवामान अंदाज, कृषि संशोधन, विद्यापीठाच्‍या उपलब्‍धी आदींशी संबंधीत आहेत. शेतकरी बांधव, विद्यार्थ्‍यी व सामान्‍य नागरीक ही ब्‍लॉगचा वाचक असुन विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान त्‍वरित शेतक-यांपर्यंत पोहोचविण्‍यास ही मदत होत आहे. ब्‍लॉग अविरत कार्यरत राहण्‍यास विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू, विस्‍तार शिक्षण संचालक, शिक्षण संचालक व संशोधन संचालक यांचे मोलाचे मार्गदर्शन व प्रोत्‍साहन लाभले. तसेच विद्यापीठातील विविध महाविद्यालये, संशोधन केंद्रे व विविध कार्यालये येथील अधिकारी, कर्मचारी, शास्‍त्रज्ञ व विद्यार्थी यांचेही मोठे योगदान आहे.

गेल्‍या एकोणसत्‍तर (69) महिन्‍यातील विद्यापीठाच्‍या विविध घडामोडीचे ब्‍लॉग हे साक्ष असुन आजही कोणतीही मागील घडामोडी व बातम्‍या छायाचित्रासह आपण पाहु शकतो, हे सर्व आपल्‍या सर्वांच्‍या सहकार्यामुळेच शक्‍य होऊ शकले. विद्यापीठाचा जनसंपर्क अधिकारी या नात्‍याने सर्वांचे शतश: आभार, या पुढेही आपला असाच प्रतिसाद व सहकार्य लाभो, हीच अपेक्षा.

धन्‍यवाद

आपला स्‍नेहांकित,
जनसंपर्क अधिकारी
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापी
परभणी

मराठवाडया करिता चालु आठवडयातील हवामान अंदाज व कृषि सल्‍ला


दिनांक 15 जुन ते 28 जुन पावसाच्‍या खंडाची शक्‍यता, पेरणीची घाई न करण्‍याचा वनामकृविचा सल्‍ला

Wednesday, June 13, 2018

सोयाबीनवरील खोडमाशी व चक्रीभुंग्याच्‍या नियंत्रणासाठी पेरणीच्‍या वेळीच विशेष काळजी घेण्‍याचे वनामकृविचे आवाहन

मराठवाडयातील सोयाबीन हे खरीप हंगामातील प्रमुख पीक असुन यावर्षी सोयाबीनचा पेरा वाढण्‍याची शकता आहे. गेल्या वर्षीच्या सोयाबीनवरील विविध किंडीच्या प्रादुर्भावाची परिस्थिती पाहिल्यास चक्रीभुंगा व खोडमाशीच्या प्रादुर्भावामुळे ब-याच ठिकाणी शेतक-यांचे नुकसान झाले. त्यामुळे या किडींच्या व्यवस्थापनासाठी यावर्षी हंगामाच्या सुरुवातीपासून आणि पेरणीच्या वेळी विशेष लक्ष देण्‍याचे आवाहन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाने केले आहे.

सोयाबीन पिकावर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव पिकाची उगवण झाल्यावर लगेच सुरुवात होते. यावेळेस प्रादुर्भाव झाल्यास उत्पादनात मोठी घट येते. अंडयातून अळी निघाल्यानंतर बीजदल पोखरते व नंतर मुख्य खोडामध्ये शिरते. त्यामुळे अशी रोपे कोमेजातात व वाळून जातात. पीक मोठे झाल्यावर या किडीचा प्रादुर्भाव लवकर लक्षात येत नाही.

चक्रीभुंग्याचा प्रादुर्भाव जुलै ते ऑक्टोबर या कालावधीत आढळतो. अळी पानाचे देठ, खोड पोखरुन आत शिरते. त्यामुळे प्रादुर्भावग्रस्त भाग सुकुन जातो. खोडमाशी व चक्रीभुंग्याचा प्रादुर्भाव लवकर लक्षात येत नाही. तसेच या किडी खोडामध्ये राहत असल्यामुळे त्यांचे व्यवस्थपन करणे अवघड जाते. त्यामुळे हंगामाच्या सुरुवातीपासून त्यांचे विविध पध्दतीवदारे व्यवस्थापन करणे गरजेचे आहे.

हंगाम संपल्यानंतर शेतातील काडीकचरा वेचून नष्ट करावे. त्यामुळे त्यात असणा-या सुप्तावस्था नष्ट होतील.
उन्हाळी नांगरट केल्यास किडीच्या सुप्तावस्था कडक उन्हामुळे किंवा पक्षी खाल्यामुळे नष्ट होतील.
पेरणी जुलैच्या दुस-या आठवडयापर्यत संपवावी.
पिकाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत पीक तणमुक्त ठेवावे.
प्रादुर्भावग्रस्त पाने, फांदया आतील किडीसह नष्ट कराव्यात.
पेरतेवेळी जमिनीमध्ये फोरेट 10 टक्के सीजी 10 किलो प्रति हेक्टर या प्रमाणे जमिनीत मिसळावे.
कीडींचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास ट्रायझोफॉस 40 ईसी 12 मिली किंवा क्लोरॅनट्रानीलीप्रोल 18.5 एससी 3 मिली यांची फवारणी करावी.

सदरिल किडींच्‍या योग्‍य व्यवस्थापनासाठी वरील प्रकारे एकात्मिक व्यवस्थापन करण्‍याचे आवाहन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. पी. जी. इंगोले कृषि कीटकशास्‍त्र विभागाचे विभाग प्रमुख डॉ. पी. आर. झंवर यांनी केले आहे.


खोडमाशी
चक्रीभुंगा
चक्रीभुंगा
चक्रीभुंगा

Monday, June 11, 2018

वनामकृविचे माजी विद्यार्थ्‍यी मेजर संतोष मोहिते यांचा माननीय कुलगुरु यांचे हस्ते सत्कार

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी व राष्‍ट्रीय छात्र सेनाचे माजी छात्र सैनिक संतोष मोहिते हे लेह लडाख येथे गोरखा रायफल रेजीमेंट अंतर्गत मेजर म्‍हणुन कार्यरत असुन दि. 11 जुन रोजी मेजर संतोष मोहिते यांचा कुलगुरु मा. डॉ. अशोक ढवण यांचे हस्ते सत्कार करण्यात आला. मेजर संतोष मोहिते हे परभणीचे रहिवासी असुन 2010 बॅचचे कृषि अभियांत्रिकी पदवीधर आहेत. सिडीएस परीक्षेव्दारे अधिकारी पदास पात्र होऊन भारतीय सैन दलात 2012 साली प्रवेश मिळवला.
या प्रसंगी माननीय कुलगुरु डॉ अशोक ढवण म्‍हणाले की, मेजर संतोष यांचा विद्यापीठाला सार्थ अभिमान असुन जय जवान जय किसानया उक्तीप्रमाणे विद्यापीठातील विद्यार्थ्‍यी शेतीक्षेत्राचा विकासासाठी तसेच देशाच्‍या संरक्षणासाठी आपले योगदान देत आहेत. मेजर संतोष मोहिते म्‍हणाले की, मराठवाडयातील विद्यार्थ्‍यांना लष्करात उपलब्ध असलेल्या रोजगार संधीबाबत फारशी माहिती नसल्यामुळे आपल्या भागातील विद्यार्थी या क्षेत्रात मागे राहतात परंतु आजच्या माहिती तंत्रज्ञानाच्या युगात हया संधी शोधणे फारसे अवघड नाही.  
या प्रसंगी शिक्षण संचालक डॉ. विलास पाटील, प्राचार्य डॉ. डी. एन. गोखले, विद्यार्थी कल्याण अधिकारी डॉ. महेश देशमुख, मध्यवर्ती रोजगार मार्गदर्शन व समुपदेशन कक्षाचे डॉ. हिराकांत काळपांडे, डॉ. जयकुमार देशमुख आदींची उपस्थिती होती.  

Friday, June 8, 2018

वनामकृविच्या अंबाजोगाई येथील सीताफळ संशोधन केंद्रात साठ हजार दर्जेदार सीताफळांच्यां रोपांची निर्मिती

कोरडवाहु भागात मध्‍यम ते हलक्‍या जमिनीवर घेता येऊ शकते उत्‍तमरित्‍या सिताफळाची फळशेती
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठांतर्गत असलेल्या अंबाजोगाई येथील सीताफळ संशोधन केंद्रात यावषीं सीताफळाची 60 हजार दर्जेदार कलम केलेली रोपे तयार करण्यात आली असुन हि रोपे प्रती कलम रूपये 40 दराने उपलब्ध करण्यात आले आहेत. या विविध प्रकारची वाण असुन बालानगर, धारुर 6, टी.पी. 7, लाल सीताफळ आदींचा समावेश आहे. ही रोपे दर्जेदार असल्यामुळे चांगली फळधारणा अधिक उत्पादन मिळते, ही रोपे कलम केलेली असल्याने तीन वर्षात फळधारण होते. सीताफळ हे कोरडवाहु फळपीक म्हणुन मध्यम ते हलक्या जमिनीमध्ये 15 जूलै ते 15 ऑगस्ट दरम्यान लागवड करता येते. सीताफळाची फळशेती करण्यासाठी शासनाकडुन अनुदानही मिळते, हे अनुदान तीन टप्यात तीन वर्षामध्ये देण्यात येते. सीताफळा हंगामामध्ये चांगला बाजारभाव मिळतो. कोरडवाहु शेतक­ऱ्यांना सिताफळाची फळशेती अर्थप्राप्तीचे एक चांगले स्त्रोत होऊ शकते, अशी माहिती सीताफळ संशोधन केंद्राचे प्रभारी अधिकारी डॉ गोविंद मुंडे यांनी दिली.  

सौजन्‍य: डॉ. गोविंद मुंडेप्रभारी अधिकारी, सीताफळ संशोधन केंद्र, अंबाजोगाई

Tuesday, June 5, 2018

वनामकृवितील परभणी कृषि महाविद्यालयात जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त राबविण्यात आले प्लॉस्टिक मुक्त अभियान

कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांनी परिसर स्‍वच्‍छतेसाठी सर्वांनी आग्रही राहण्‍याचे केले आवाहन

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील परभणी कृषि महाविद्यालयाच्‍या राष्‍ट्रीय सेवा योजनाच्‍या माध्‍यमातुन दिनांक 5 जुन रोजी जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्‍त प्‍लॉस्टिक व कचरा मुक्‍त अभियान राबविण्‍यात आले. या अभियानाचे उदघाटन कुलगूरू मा. डॉ अशोक ढवण यांच्‍या हस्‍ते झाले तर शिक्षण संचालक डॉ विलास पाटील, प्राचार्य डॉ डि एन गोखले आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.
मार्गदर्शन करतांना कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण म्‍हणाले की, पर्यावरणाचे संरक्षण करणे प्रत्‍येक नागरिकांची जबाबदारी असुन प्‍लॉस्‍टीकचा वापर न करण्‍याचा प्रत्‍येकांनी मानस करावा. परिसर स्‍वच्‍छतेसाठी सर्वांनी आग्रही राहावे, परभणी कृषि विद्यापीठाचा परिसर हरित व स्‍वच्‍छ ठेवण्‍याचा विद्यापीठाचा प्रयत्‍न असतोच परंतु काही समाजातील नकारात्‍मक प्रवृत्‍तीच्‍या व्‍यक्‍तींमुळे विद्यापीठ परिसरात अस्‍वच्‍छता होत असेल तर त्‍यास प्रतिबंध करणे गरजेचे आहे, असे प्रतिपादन त्‍यांनी केले.
यावेळी सर्व विद्यार्थ्‍यी, प्राध्‍यापक व कर्मचारी यांनी महाविद्यालयातील विविध विभाग, ग्रंथालय, वसतीगृह आदी परिसरातील प्‍लॉस्टिक कचरा वेचुन स्‍वच्‍छ केला. कार्यक्रम यशस्वीतेसाठी विविध विभागाचे विभाग प्रमुख, विद्यार्थ्‍यी कल्‍याण अधिकारी, मुख्‍य वसतीगृह अधिक्षक, सर्व वसतीगृह अधिक्षक, रासेयोचे सर्व कार्यक्रमाधिकारी आदींसह प्राध्‍यापक, कर्मचारी व विद्यार्थ्‍यींनी पुढाकार घेतला. 


Saturday, June 2, 2018

नुतन कुलगरूच्या नेतृत्वात परभणी कृषी विद्यापीठाचे नाव उंचावणारे कार्य व्हावे..... आमदार मा. डॉ राहुल पाटील

वनामकृविचे नुतन कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांचा माननीय आमदार मा. डॉ राहुल पाटील यांच्‍या हस्‍ते सत्‍कार


मराठवाडयातील शेतक-यांची परभणी कृषी विद्यापीठाकडुन मोठी अपेक्षा आहे, या भागातील शेतीचे चित्र बदलण्‍यासाठी नुतन कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांच्‍या नेतृत्‍वाखाली भावी काळात कृषि शिक्षण, संशोधन व विस्‍तार क्षेत्रात उल्‍लेखनिय कार्य होऊन विद्यापीठाचे नाव उंचावण्‍याचा प्रयत्‍न व्‍हावा, अशी भावना आमदार मा. डॉ राहुल पाटील यांनी व्‍यक्‍त केली. विद्यापीठाचे अठरावे कुलगुरू म्‍हणुन दिनांक 1 जुन रोजी मा. डॉ अशोक ढवण यांनी पदाभार स्‍वीकारला, विद्यापीठाच्‍या वतीने आयोजित सत्‍कार कार्यक्रमात ते बोलत होते. यावेळी माजी कुलगुरू मा. डॉ बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांना देखिल निरोप देण्‍यात आला. कार्यक्रमाच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानी जिल्‍हाधिकारी मा. श्री पी शिवशंकर हे होते तर जिल्‍हा पोलिस अधिक्षक डॉ दिलीप झळके, कार्यकारी परिषदेचे सदस्‍य डॉ पी आर शिवपुजे, शिक्षण संचालक डॉ विलास पाटील, संशोधन संचालक डॉ दत्‍तप्रसाद वासकर, विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदिप इंगोले, कुलसचिव डॉ गजेंद्र लोंढे, विद्यापीठ नियंत्रक श्री विनोद गायकवाड, शेतीनिष्‍ठ शेतकरी मा. श्री गंगाधरराव पवार आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.
मा. डॉ राहुल पाटील पुढे म्‍हणाले की, मा. डॉ बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांच्‍या कार्यकाळात विद्यापीठाच्‍या कोरडवाहु संशोधनास एक चांगली दिशा प्राप्‍त झाली. विद्यापीठाचे नांदेड-44 हे कापसाचे वाण बीटी मध्‍ये परावर्तीत करण्‍यात आले, ही कौतुकास्‍पद गोष्‍ट असुन भ्रष्‍टाचार मुक्‍त प्रशासन दिल्‍याची भावना त्‍यांनी व्‍यक्‍त केली.
यावेळी आमदार मा. डॉ राहुल पाटील यांच्‍या हस्‍ते माजी कुलगुरू मा. डॉ बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु व नुतन कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांचा सत्‍कार करण्‍यात आला. माजी कुलगुरू मा. डॉ बी व्‍यंकटेश्‍वरलु व नुतन कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांनी सत्‍कारास उत्‍तर दिले तसेच अध्‍यक्षीय समारोप जिल्‍हाधिकारी मा श्री पी शिवशंकर यांनी केला. कार्यक्रमात विविध क्षेत्रातील अनेक मान्‍यवरांनी आपले मनोगत व्‍यक्‍त केले. कार्यक्रमाचे प्रास्‍ताविक कुलसचिव डॉ गजेंद्र लोंढे यांनी केले. सुत्रसंचालन डॉ विना भालेराव यांनी केले तर आभार डॉ सय्यद ईस्‍माइल यांनी मानले. कार्यक्रमास प्रगतशील शेतकरी कांतराव देशमुख, अॅड अशोक सोनी आदीसह प्रतिष्ठित नागरीक, विद्यापीठातील अधिकारी, कर्मचारी, विद्यार्थ्‍यी मोठया संख्‍येने उपस्थित होते.

Friday, June 1, 2018

कृषि विद्यापीठातील शास्‍त्रज्ञ व अधिकारी कर्मचा-यांना जास्‍त क्षमतेने कार्य करावे लागेल.... नवनियुक्‍त कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण

वनामकृविच्‍या वतीने नवनियुक्‍त कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांचा स्‍वागत तर माजी कुलगुरू मा. डॉ बी व्‍यंकटेश्‍वरलु यांचा निरोप समारंभ संपन्‍न


मराठवाडयातील शेतक-यांच्‍या गरजेच्‍या दृष्‍टीने कृषी संशोधनाच्‍या आधारे विद्यापीठाने अनेक चांगले कृषि तंत्रज्ञान विकसित केले आहे, हे तंत्रज्ञान विद्यापीठाची कृषी विस्‍तार यंत्रणा व कृषी विभाग यांच्‍या सहकार्याने प्रभावीपणे शेतक-यांपर्यंत पोहचविण्‍यासाठी प्रयत्‍न करावे लागतील, विद्यापीठातील अनेक पदे रिक्‍त असल्‍यामुळे मनुष्‍यबळाची मोठी कमतरता आहे. त्‍यामुळे विद्यापीठाच्‍या कृषि शिक्षण, संशोधन व कृषी विस्‍तार कार्यावर मर्यादा येत आहेत. परंतु शेतक-यांना व विद्यार्थ्‍याना विद्यापीठाकडुन अनेक अपेक्षा आहेत, यासाठी विद्यापीठातील उपलब्‍ध शास्‍त्रज्ञ, अधिकारी व कर्मचा-यांना प्रभावीपणे जास्‍त क्षमतेने कार्य करावे लागेल, असे प्रतिपादन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे नुतन कुलगुरू मा. डॉ अशोक ढवण यांनी केले.
विद्यापीठाचे अठरावे कुलगुरू म्‍हणुन दिनांक 1 जुन रोजी मा. डॉ अशोक ढवण यांनी पदाभार स्‍वीकारला, विद्यापीठाच्‍या वतीने आयोजित सत्‍कार कार्यक्रमात ते बोलत होते. यावेळी माजी कुलगुरू मा. डॉ बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांना देखिल निरोप देण्‍यात आला. कार्यक्रमाच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानी जिल्‍हाधिकारी मा. श्री पी शिवशंकर हे होते तर व्‍यासपीठावर आमदार मा. डॉ राहुल पाटील, जिल्‍हा पोलिस अधिक्षक डॉ दिलीप झळके, विद्यापीठ कार्यकारी परिषदेचे सदस्‍य डॉ पी आर शिवपुजे, शिक्षण संचालक डॉ विलास पाटील, संशोधन संचालक डॉ दत्‍तप्रसाद वासकर, विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ प्रदिप इंगोले, कुलसचिव डॉ गजेंद्र लोंढे, विद्यापीठ नियंत्रक श्री विनोद गायकवाड, शेतीनिष्‍ठ शेतकरी मा. श्री गंगाधरराव पवार आदींसह विविध महाविद्यालयाचे प्राचार्य यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
मा. डॉ अशोक ढवण पुढे म्‍हणाले की, बदलत्‍या हवामानात काही कृषी तंत्रज्ञान कालबाहय झाले असुन बदलत्‍या हवामानस अनुकूल तंत्रज्ञान निर्मितीसाठी भर दयावा लागेल. मा. डॉ बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांच्‍या कार्यकाळात विद्यापीठाच्‍या कोरडवाहु संशोधनास एक चांगली दिशा प्राप्‍त झाली असुन तेच कार्य पुढे नेणार आहे. कृषी शिक्षणात विद्यार्थ्‍याच्‍या कौशल्‍य विकासावर भर देऊन त्‍यांना कृषी उद्योजकतेचे धडे दयावी लागतील, असे मत त्‍यांनी व्‍यक्‍त केले.
माजी कुलगुरू मा. डॉ बी व्‍यंकटेश्‍वरलु आपल्‍या भाषणात म्‍हणाले की, विद्यापीठाच्‍या कुलगुरू पदाच्‍या चार वर्षाच्‍या कार्यकाळात विद्यापीठातील कर्मचारी, मराठवाडयातील शेतकरी, तसेच लोकप्रतिनिधी यांनी मोठे सहकार्य केले. यामुळेच विद्यापीठातील प्रकल्‍पग्रस्‍त शेतक-यांचा प्रश्‍न मार्गी लावता आला. प्रशासनात निर्णय घेतांना प्रत्‍येकांचा सहभाग घेण्‍याचा प्रयत्‍न केला, असे मत त्‍यांनी व्‍यक्‍त केले.
आमदार मा डॉ राहुल पाटील यांनी आपल्‍या भाषणात म्‍हणाले की, मा. डॉ बी व्‍यं‍कटेश्‍वरलु यांनी विद्यापीठाच्‍या संशोधन व कृषि विस्‍तार कार्यास मोठी दिशा देण्‍याचे काम केले असुन त्यांनी भ्रष्‍टाचार मुक्‍त प्रशासन दिल्‍याची भावना व्‍यक्‍त केली.
अध्‍यक्षीय भाषणात जिल्‍हाधिकारी मा श्री पी शिवशंकर यांनी जिल्‍हा प्रशासनास शेतक-यांचे प्रश्‍न सोडविण्‍यासाठी मा. डॉ बी व्‍यंकटेश्‍वरलु यांच्‍या नेतृत्‍वाखाली विद्यापीठाचे मोलाचे योगदान लाभले असे सांगून त्‍यांच्‍या कार्यकाळात मराठवाडयातील शेतक-यांमध्‍ये आशेचा किरण निर्माण करण्‍यासाठी राबविण्‍यात आलेला उमेद कार्यक्रम निश्चितच उल्‍लेखनिय ठरला, असे मत त्‍यांनी व्‍यक्‍त केले.   
कार्यक्रमात मा. डॉ अशोक ढवण व मा. डॉ बी व्‍यंकटेश्‍वरलु यांचा सपत्‍नीक सत्‍कार करण्‍यात आला. कार्यक्रमात डॉ पी आर शिवपुजे, डॉ विलास पाटील, डॉ दत्‍तप्रसाद वासकर, डॉ डि एन गोखले, श्री रमेशराव गोळेगांवकर, महेश देशमुख, प्रा. विशाला पटणम, विजय सांवत आदींनी मनोगत व्‍यक्‍त केले.
कार्यक्रमाचे प्रास्‍ताविक कुलसचिव डॉ गजेंद्र लोंढे यांनी केले. सुत्रसंचालन डॉ विना भालेराव यांनी केले तर आभार डॉ सय्यद ईस्‍माइल यांनी मानले. कार्यक्रमास प्रगतशील शेतकरी कांतराव देशमुख, अॅड अशोक सोनी आदीसह प्रतिष्ठित नागरीक, विद्यापीठातील अधिकारी, कर्मचारी, विद्यार्थ्‍यी मोठया संख्‍येने उपस्थित होते.



Thursday, May 31, 2018

वनामकृविचे अठरावे कुलगुरू म्‍हणुन मा. डॉ. अशोक ढवण यांची नियुक्‍ती


परभणी येथील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्‍या कुलगुरूपदी दिनांक 31 मे रोजी डॉ अशोक श्रीरंगराव ढवण यांची महाराष्‍ट्र राज्‍याचे माननीय राज्‍यपाल तथा विद्यपीठाचे कुलपती माननीय श्री चे. विद्यासागर राव यांनी नियुक्‍ती केली. विद्यमान कुलगुरू मा. डॉ बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांचा कार्यकाळ दिनांक 31 मे रोजी संपत आहे. मा. डॉ अशोक ढवण विद्यापीठांतर्गत असलेल्‍या सध्‍या बदनापुर (जिल्‍हा जालना) येथील कृषि महाविद्यालयाचे सहयोगी अधिष्‍ठाता तथा प्राचार्य पदावर काम करीत असुन त्‍यांची नियुक्‍ती पाच वर्षांच्‍या कार्यकाळासाठी अ‍थवा ते वयाची 65 वर्ष पुर्ण करेपर्यंत यापैकी जे अगोदर होईल या कालावधीकरिता करण्‍यात आली आहे. डॉ अशोक ढवण हे परभणी कृषि महाविद्यालयाचे पदवीधर असुन मृदा विज्ञान व कृषी रसायनशास्‍त्र या विषयात एम. एस्‍सी. (कृषी) व पीएच. डी. पदवी त्‍यांनी नवी दिल्‍ली येथील भारतीय कृषी संशोधन संस्‍था येथुन प्राप्‍त केली आहे. त्‍यांनी यापुर्वी विद्यापीठात प्रभारी विस्‍तार शिक्षण संचालक व शिक्षण संचालक यापदावर कार्य केले असुन त्‍यांना अध्‍यापन, विस्‍तार शिक्षण व संशोधनाचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. दिनांक 1 जुन रोजी ते कुलगुरूपदाचा पदभार स्‍वीकारणार आहेत.

माननीय कुलगुरू मा. डॉ. बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांच्‍या कार्यकाळातील वनामकृविच्‍या उपलब्‍धी

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे सतरावे कुलगुरू म्‍हणुन कोरडवाहु शेती संशोधनातील आंतरराष्‍ट्रीय कीर्तीचे शास्‍त्रज्ञ मा.  डॉ.  बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांनी दिनांक १ फेब्रुवारी २०१४ रोजी पदभार स्‍वीकारला, ३१ मे २०१८ म्‍हणजेचे चार वर्ष चार महिने या पदाचा कार्यकाळ यशस्‍वीपणे पुर्ण केला. या कार्यकाळात विद्यापीठाच्‍या संशोधन, शिक्षण व विस्‍तार कार्यास दिशा दिली. त्‍यांच्‍या कार्यकाळातील विद्यापीठाच्‍या काही महत्‍वाच्‍या उपलब्‍धी पुढील प्रमाणे.
संशोधन कार्य
  या कार्यकाळात विद्यापीठाने महाबिज सोबत सांमजस्‍य करार करून विद्यापीठ विकसित व शेतक-यांमध्‍ये पुर्वी मोठया प्रमाणात प्रचलित असलेला नांदेड-४४ हा कापसाचा संकरित वाण बीजी-२ मध्‍ये परावर्तीत करण्‍यात आला. त्‍याचे बियाणे येणा-या खरीप हंगामात मर्यादित प्रमाणात शेतक-यांना उपलब्‍ध होणार असुन बीटी स्‍वरूपातील विद्यापीठाचे हे पहिलेच वाण ठरले आहे. या कालावधीत विद्यापीठाने सोयाबिन, कापुस, ज्‍वारी, बाजरी आदी गळीतधान्‍ये व कडधान्‍याचे एकुण १२ नवीन वाण संशोधित करून शेतक-यांसाठी लागवडीसाठी उपलब्‍ध झाले. यातील एमएयुएस-१६२ हा सोयाबीनचा यंत्राव्‍दारे काढणीसाठी उपयुक्‍त वाण शेतक-यांमध्‍ये मोठया प्रमाणात प्रचलित झाला आहे. याच काळात एकुण १२ नवीन कृषी औजारे विकसित करण्‍यात आले. फवारणी करतांना आरोग्‍यासाठी घातक असलेल्‍या कीडकनाशकांची फवारणी करतांना शेतक-यांचा कमीत कमी संपर्क यावा यासाठी सौर ऊर्चाचलित व बैलगाडीचलित फवारणी यंत्र विकसित करण्‍यात आले.
शेतक-यामध्‍ये विद्यापीठ विकसित विविध पिकांच्‍या बियाणास मोठी मागणी आहे. विद्यापीठातील मध्‍यवर्धी प्रक्षेत्रावरील सिंचन सुविधांचे सक्षमीकरण करून बीजोत्‍पादनाखालील क्षेत्रात वाढ करण्‍यात आली. सद्यस्थितीत या प्रक्षेत्राची क्षमता वार्षिक दहा हजार क्विंटल बीजोत्‍पादनाची असुन बीजोत्‍पादन मोठया प्रमाणावर यांत्रिकीकरणाच्‍या माध्‍यमातुन कार्यक्षमरित्‍या राबविण्‍यात येऊन मजुरीवरील खर्चात बचत करण्‍यात येत आहे.
एकुण आठ प्रकल्‍पाच्‍या माध्‍यमातुन संशोधनाकरिता रू ११.२१ कोटीचा अतिरिक्‍त निधी उपलब्‍ध झाला. यातील कडधान्‍यासाठी दोन सीडहब व सोयाबीनसाठी एक सीडहब साठी सहाय्य करण्‍यात आले. भारतइस्‍त्राईल सहयोगाने औरंगाबाद येथे केशर आंबा वरील सेंटर ऑफ एक्‍सेलन्‍स प्रकल्‍प कार्यान्‍वीनीत करण्‍यात आला. मराठवाडयातील कोडरवाहु क्षेत्रात रुंद वरंबा व सरी पध्‍दत व विहीर कुपनलिका पुर्नभरण पध्‍दत आदी जलसंवर्धन तंत्रज्ञानाचे विद्यापीठाने प्रमाणिकरण करून मोठया प्रमाणावर शेतक-यांमध्‍ये प्रसार करण्‍यात केला. महाराष्‍ट्र शासनाच्‍या जलयुक्‍त शिवार कार्यक्रमास वनामकृविच्‍या वतीने शास्‍त्रज्ञानाच्‍या माध्‍यमातुन प्रशिक्षण व तांत्रिक सहकार्य केले.
विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान अति दुर्गम भागातील आदिवासी शेतक-यांपर्यंत पोहचविण्‍याच्‍या दृष्‍टीने आदिवासी उपयोजनेच्‍या माध्‍यमातुन भारत सरकारच्‍या निधीचा कार्यक्षमरित्‍या उपयोग करून नांदेड जिल्‍हयातील एकघरी व हिंगोली जिल्‍हयातील वाई या गावात विशेष प्रकल्‍प राबवुन आदिवासी शेतक-यांच्‍या शेतीमध्‍ये मोठया प्रमाणात परावर्तन घडवुन आणले. राष्‍ट्रीय कृषि विकास योजनेच्‍या माध्‍यमातुन मराठवाडयातील अल्‍प-भुधारक शेतक-यांसाठी उपयुक्‍त असे शेतीपुरक जोडधंदा रेशीम उद्योगास व उस्‍मानाबादी शेळीपालनाच्‍या संशोधनास चालना देण्‍यात आली.
शैक्षणिक कार्य
कृषिच्‍या विद्यार्थ्‍यांमध्‍ये कौशल्‍य विकासावर अधिक भर देणारा व भारतीय कृषि संशोधन परिषदेच्‍या पाचव्‍या अधिष्‍ठाता समितीच्‍या अहवालानुसार पदवी अभ्‍यासक्रम विद्यापीठात सन २०१७-१८ या शैक्षणिक वर्षापासुन राबविण्‍यास प्रारंभ करण्‍यात आला. पदवी अभ्‍यासक्रमाचे परीक्षेचे निकाल वेळेत लावण्‍यासाठी बारकोड यंत्रणा  सुरूवात करण्‍यात आली तसेच उत्‍तरपत्रिकेचे वेळेत मुल्‍यमापनासाठी लातुर येथे विद्यापीठाचे उपकेंद्र सुरू करण्‍यात आले. सन २०१७ पासुन सर्व घटक महाविद्यालयात ऑनलाईन फि भरण्‍याची सुविधा सुरू करण्‍यात आली असुन सर्व शिष्‍यावृत्‍तीची रक्‍कम देखिल ऑनलाईन माध्‍यमातुन विद्यार्थ्‍यांच्‍या खात्यावर जमा करण्‍यात येत आहे.
आंतरराष्‍ट्रीय दर्जाचे कृषि शिक्षण व संशोधनाची संधी विद्यापीठाचे विद्यार्थ्‍यी व शास्‍त्रज्ञांना प्राप्‍त व्‍हावी याकरिता स्‍पेन, पोर्तुगाल, तुर्की व जर्मनीतील विद्यापीठे व संस्‍थेशी सामंजस्‍य करार करण्‍यात आले. कृषिच्‍या विद्यार्थ्‍यांच्‍या व्‍यक्‍तीमत्‍व विकासावर विशेष भर देण्‍यात येऊन विविध क्षेत्रातील नामांकित तज्ञ व विद्यापीठाचे यशस्‍वी माजी विद्यार्थ्‍यांच्या व्‍याख्‍यान कार्यक्रमाचे वेळोवेळी आयोजन करण्‍यात आले. तसेच विद्यार्थ्‍यामध्‍ये सामाजिक बांधिलकी निर्माण व्‍हावी याकरिता वेळोवेळी स्‍वच्‍छ भारत अभियान, वृक्ष लागवड व प्‍लास्‍टीक मुक्‍त परिसरासाठी महाविद्यालयात अभियान राबविण्‍यात आले. विद्यार्थ्‍यामधील सांस्‍कृतिक व क्रीडा क्षेत्रातील कला गुणांना वाव मिळावा याकरिता राज्‍यस्‍तरिय सन २०१६ मध्‍ये क्रीडा महोत्‍सव व सन २०१७ मध्‍ये इंद्रधनुष्‍य या कार्यक्रमाचे यशस्‍वीरीत्‍या आयोजन करण्‍यात आले. विद्यार्थ्‍यी रोजगार मार्गदर्शन व समुदेशन कक्षाचे सक्षमीकरण करण्‍यात आले.
भारतीय कृषि संशोधन परिषदेने विद्यापीठास अधिस्‍वीकृती देतांना विद्यापीठांतर्गत असलेल्‍या खासगी महाविद्यालयातील शैक्षणिक दर्जा व विद्यापीठातील रिक्‍त पदांचा प्रश्‍न उपस्थित केला होता. याचा विचार करता मराठवाडयातील विद्यापीठांतर्गत असलेल्‍या सर्व खासगी महाविद्यालये व शाळेचे मुल्‍यमापन पुर्ण करून शैक्षणिक गुणावत्‍तेनुसार श्रेणी प्रसिध्‍द करण्‍यात आली. विद्यापीठातील विविध स्‍तरावरील शैक्षणिक पदभरतीसाठी प्रयत्‍न करण्‍यात आले. गेल्‍या तीन वर्षात नामनिर्देशण व बढतीच्‍या माध्‍यमातुन एकुण ६९ सहाय्यक प्राध्‍यापक व ३८ सहयोगी प्राध्‍यापकांची नेमणुक करण्‍यात आली. तसेच कृषि परिषदेच्‍या समन्‍वयाने गेल्‍या दहा वर्षातील प्रलंबीत असलेली विद्यापीठ कर्मचा-यांची कारकीर्द प्रगती योजनातील बढती प्रकरणे पुर्णपणे निकाली काढण्‍यात आली. विभाग प्रमुख, सहयोगी अधिष्‍ठाता व प्राचार्य तसेच संचालकांची पदे शासनाने मान्‍यतेच्‍या मर्यादेपर्यत पुर्णपणे भरण्‍यात आली. अनुसुचित जाती, अनुसूचित जमाती, विशेष प्रवर्ग व शारिरीक अपंग प्रवर्गातील ५२ चर्तुथ श्रेणीतील अनुशेष भरण्‍यात आला. विद्यापीठ अधिस्‍वीकृतीसाठी आवश्‍यक असलेल्‍या बाबींची एप्रिल २०१८ पर्यंत पुर्णत: करण्‍यात येऊन स्‍वयं मुल्‍यांकन अहवाल भारतीय कृषि अनुसंधान परिषदेस सादर करण्‍यात आला आहे.
विद्यापीठ प्रकल्‍पग्रस्‍तांचा प्रलंबीत असलेल्‍या प्रश्‍न म्‍हणजेच ११७ विद्यापीठ प्रकल्‍पग्रस्‍त व्‍यक्‍तींना वर्ग-३ व वर्ग-४ पदावर नौकरीवर विद्यापीठात सामावुन घेण्‍यात आले. तर ३५३ रोजंदारीवर असलेल्‍या मजुरांना वर्ग-४ पदावर नियमित सेवेत घेण्‍यात आले तर २६७ कुशल व अर्धकुशल कामगारांना वर्ग-३ व वर्ग-४ रिक्‍तपदावर विद्यापीठात सामावुन घेण्‍यात आले.
कृषि विस्‍तार कार्य
विद्यापीठ शास्‍त्रज्ञ व विद्यार्थ्‍यांच्‍या सहभागाने मराठवाडयातील नैराश्‍यग्रस्‍त शेतक-यामध्‍ये उमेद निर्मिताकरिता चारशेपेक्षा जास्‍त गावात उमेद हा विशेष कार्यक्रम राबविण्‍यात आला. सुधारित कृषि तंत्रज्ञानाचा शेतक-यापर्यंत प्रभावी व त्‍वरीत प्रसारासाठी माहिती तंत्रज्ञानाचा वापर करण्‍यात येत असुन गेल्‍या तीन वर्षात विद्यापीठाच्‍या वतीने दहा मोबाईल अॅप्‍स विकसित करण्‍यात आले असुन याचे एक लाख पेक्षा जास्‍त वापरकर्ते झाले आहेत. विद्यापीठ विकसित तंत्रज्ञान प्रसारासाठी व संयुक्‍त संशोधनासाठी खासगी संस्‍थे सोबत तीन साम्‍यजंस्‍य करार करण्‍यात आले आहेत.
मुलभुत सुविधा
परभणी येथे शंभर खाटांची सोय असलेले देवगिरी हे मुलांच्‍या वसतीगृहाचे उदघाटन करून विद्यार्थ्‍यांसाठी उपलब्‍ध करण्‍यात आला असुन कृषि शिक्षणाकडे मुलींचा वाढता ओढा लक्षात घेता परभणी व लातुर येथे एक मुलींचे वसतीगृहाचा प्रस्‍ताव भारतीय कृषि अनुसंधान परिषदेस सादर करण्‍यात आला असुन तो मान्‍यतेसाठी विचारधीन आहे. तसेच विद्यापीठास्‍तरिय शैक्षणिक संग्रहालय व अतिथी गृहाचे बांधकाम पुर्ण झाले आहे. गोळेगांव येथील कृषि महाविद्यालयाची प्रशस्‍त वर्गखोल्‍या व प्रयोगशाळा सह बहुउद्देशीय इमारतीचे काम पुर्ण झाले असुन मुख्‍य महाविद्यालयाच्‍या इमारतीचे काम प्रगतीपथावर आहे.
इतर कार्य
याच कार्यकाळात कुलगुरू मा. डॉ. बी. व्‍यंकटेश्‍वरलु यांनी महाराष्‍ट्र शासनाने सोपविलेले विविध जबाबदा-या यशस्‍वीरित्‍या पार पाडल्‍या. यात दापोली येथील डॉ बाळासाहेब सावंत कोकण कृषि विद्यापीठ व अकोला येथील डॉ पंजाबराव देशमुख कृषि विद्यापीठाच्‍या कुलगुरू पदाचा अतिरिक्‍त कार्यभार सांभाळला. तसेच राहुरी व अकोला कृषि विद्यापीठाच्‍या विभाजनासाठी महाराष्‍ट्र शासनाने नियुक्‍त केलेल्‍या समितीचे अध्‍यक्ष म्‍हणुन काम करून अहवाल शासनास सादर केला. महाराष्‍ट्र कृषि विद्यापीठे कायदा व अधिनियमात सुधारणेसाठी राज्‍य शासनाने गठित केलेल्‍या समितीचे अध्‍यक्ष म्‍हणुन काम पाहिले. चारही कृषि विद्यापीठाच्‍या कुलगुरू समन्‍वय समितीचे अध्‍यक्ष म्‍हणुन काम पाहिले.
राज्‍यातील चारही कृषि विद्यापीठाच्‍या सहभागाने वाल्‍मी, औरंगाबाद येथे हवामान बदल व कृषिक्षेत्रावरील परिणाम यावर आंतरराष्‍ट्रीय परिषदेचे यशस्‍वी आयोजन करून ही परिषद म्‍हणजे राष्‍ट्रीय व आंतरराष्‍ट्रीय पातळीवरील नामांकित शास्‍त्रज्ञांचे विचार ऐकण्‍याची राज्‍यातील युवा कृषि शास्‍त्रज्ञांसाठी मोठी पर्वणी ठरली.

विद्यापीठातील अधिकारी व कर्मचारी यांनी आपले कार्य हे कोणत्‍याही प्रकारची त्रुटी न ठेवता तत्परतेने करण्‍याचा नेहमीच माडॉबीव्‍यंकटेश्‍वरलु यांचा आग्रह असायचा. विद्यापीठाच्‍या कृषि संशोधन, शिक्षण व विस्‍तार कार्यास त्‍यांनी दिलेली दिशा विद्यापीठाच्‍या उत्‍कृर्षासाठी भावी काळात निश्चितच उपयुक्‍त ठरेल.