Monday, November 16, 2026

२० नोव्हेंबर रोजी वनामकृविचा २८ वा दीक्षांत समारंभ

दीक्षांत समारंभात ३११४ स्‍नातकांना विविध पदवीने अनुग्रहीत करण्‍यात येणार  ....... माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांची पत्रकार परिषदेत माहिती


वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचा २८ वा दीक्षांत समारंभ दिनांक २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आला असून, त्यानिमित्त विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या अध्यक्षतेखाली दिनांक १६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पत्रकार परिषदेचे आयोजन करण्यात आले.

यावेळी पत्रकारांशी संवाद साधताना माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी माहिती दिली की, विद्यापीठाचा २८ वा दीक्षांत समारंभ सकाळी १०.०० वाजता विद्यापीठाच्या विद्यार्थी कल्याण कार्यालय परिसरातील सुवर्ण जयंती दीक्षांत सभागृहात आयोजित करण्यात आला आहे. महाराष्ट्राचे माननीय राज्यपाल तथा विद्यापीठाचे कुलपती श्री. जिष्णु देव वर्मा यांच्या निर्देशानुसार (महाराष्ट्र कृषि विद्यापीठ अधिनियम, १९८३ मधील कलम १८(१) मधील तरतुदींच्या अनुषंगाने) सदर दीक्षांत समारंभाचे अध्यक्षस्थान विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि भूषविणार आहेत.

महाराष्ट्र राज्याचे माननीय कृषिमंत्री तथा विद्यापीठाचे प्रति-कुलपती श्री. दत्तात्रय भरणे हे या समारंभास विशेष अतिथी म्हणून उपस्थित राहणार आहेत. तसेच, नवी दिल्ली येथील राष्ट्रीय कृषी विज्ञान अकादमीचे (NAAS) सचिव तथा भाकृअप–भारतीय कृषी संशोधन संस्था (ICAR-IARI) चे माजी संचालक व माजी कुलगुरू पद्मश्री डॉ. अशोक कुमार सिंह हे या समारंभास प्रमुख अतिथी म्हणून उपस्थित राहून दीक्षांत अभिभाषण करणार आहेत.

महाराष्ट्र राज्याचे सार्वजनिक आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण, पाणी पुरवठा आणि स्वच्छता, ऊर्जा, महिला आणि बालविकास, सार्वजनिक बांधकाम (सार्वजनिक उपक्रम) राज्यमंत्री तथा पालकमंत्री (परभणी जिल्हा) मा. ना. श्रीमती मेघनाताई बोर्डीकर तसेच वित्त, नियोजन, कृषि, मदत व पुनर्वसन, विधी व न्याय, कामगार राज्यमंत्री मा. ना. ॲड. श्री. आशिष जयस्वाल, पंदेकृविचे माननीय कुलगुरू डॉ शरद गडाख, मफुकृविचे माननीय कुलगुरू डॉ. विलास खर्चे, बासाकोकृविचे माननीय कुलगुरू डॉ संजय भावे, माफसुच्या माननीय प्रभारी कुलगुरू डॉ मनाली क्षीरसागर, एसएनडीटी महिला विद्यापीठाच्या माननीय प्रभारी कुलगुरू प्रा. डॉ. हेमलता बागला, रतन टाटा महाराष्ट्र राज्य कौश्यल्य विद्यापीठाच्या माननीय प्रभारी कुलगुरू डॉ. अपूर्वा पालकर,  यांच्यासह वनामकृविचे माजी कुलगुरू, विद्यापीठ कार्यकारी परिषदेचे सर्व सन्माननीय सदस्य यांची प्रमुख उपस्थिती लाभणार आहे.

यावेळी राज्यसभा सदस्य मा. खा. अशोक चव्हाण, राज्यसभा सदस्य मा. खा. डॉ. अजित गोपछडे, राज्यसभा सदस्य मा. खा. डॉ. रामाराव वडकुते, लोकसभा सदस्य मा. खा.  श्री. संजय जाधव, विधान परिषद सदस्य मा. आ. श्री. विक्रम काळे, विधान परिषद सदस्य मा. आ. श्री. सईद खान, विधान परिषद सदस्य मा. आ. डॉ. प्रतापसिंह पाटील, विधानसभा सदस्य व कार्यकारी परिषद सदस्य मा. आ. डॉ. राहुल पाटील, विधानसभा सदस्य मा. आ. श्री रत्नाकर गुट्टे, विधानसभा सदस्य मा. आ. श्री राजेश विटेकर, विधानसभा सदस्य व कार्यकारी परिषद सदस्य मा. आ. श्री. बालाजी कल्याणकर, विधानसभा सदस्य व कार्यकारी परिषद सदस्य मा. आ. श्रीमती श्रीजया चव्हाण, कृषि परीषदेचे उपाध्याक्ष मा. श्री. तुषार पवार, विद्यापीठ कार्यकारी परिषद सदस्य तथा भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR) चे माजी उपमहासंचालक (कृषी शिक्षण) डॉ. आर. सी. अग्रवाल, महाराष्ट्र शासनाच्या कृषि विभागाचे माननीय सचिव डॉ परिमल सिंग (भाप्रसे), कृषि परिषदेच्या महासंचालक माननीय श्री राहुल रंजन महिवाल (भाप्रसे), महाराष्ट्र शासनाच्या कृषि विभागाचे माननीय आयुक्त श्री सुरज मांढरे, पद्मश्री श्री श्रीरंग (दादा) देवबा लाड,  कृषि परिषदेचे सदस्य श्री जनार्धन कातकडे, भारतीय कृषि अनुसंधान संस्थेतील वरिष्ठ उच्च पदस्थ अधिकारी, आदी मान्यवरांची उपस्थिती राहणार आहे.

महाराष्ट्रात आणि मराठवाड्यातील दुष्काळी परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन, विद्यापीठाचा २८ वा दीक्षांत समारंभ अत्यंत साध्या स्वरूपात आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

दीक्षांत समारंभात सन २०२५ – २६ या शैक्षणिक वर्षातील विविध विद्याशाखेतील विविध पदवी, पदव्युत्तर पदवी व आचार्य पदवी पूर्ण करणाऱ्या एकुण ३११४ स्नातकांना पदवी अनुग्रहीत करण्यात येणार आहे. यात आचार्य पदवीचे २९ पात्र स्नातक, पदव्युत्तर पदवीचे २९२ स्नातक व पदवी अभ्यासक्रमाचे २७९३  स्नातकांचा समावेश आहे.

याबरोबरच, कृषी व शेतीपूरक उद्योग क्षेत्रात उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या मान्यवरांना ‘डॉक्टर ऑफ सायन्स’ (मानद) पदवीने तसेच ‘कृषिरत्न’ मानद उपाधीने सन्मानित करण्यात येणार आहे. तसेच, मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतील प्रगतिशील शेतकऱ्यांना ‘शेतकरी शास्त्रज्ञ पुरस्कार’ आणि ‘नाविन्यपूर्ण शेतकरी पुरस्कार’ प्रदान करून गौरविण्यात येणार आहे. यामध्ये महिला शेतकऱ्यांचाही समावेश असणार आहे.

२८ व्या दीक्षांत समारंभापर्यंत कृषि आणि सलग्न शाखेतील एकूण ७२१०१ स्नातकांचा समावेश आहे. याशिवाय, कृषी पदविका अभ्यासक्रमाची ६१,३८१ प्रमाणपत्रे तसेच उद्यानविद्या अभ्यासक्रमाची १,४२४ प्रमाणपत्रे प्रदान करण्यात आली आहेत. अशा प्रकारे, एकूण १,३४,९०६ कुशल मनुष्यबळाच्या निर्मितीत विद्यापीठाने मोलाचे योगदान दिले आहे.

दीक्षांत समारंभात सन २०२५  – २६ या शैक्षणिक वर्षातील विद्यापीठातील विविध अभ्यासक्रमासाठी विद्यापीठाने व दात्यांनी निश्चित केलेल्यां सूवर्ण पदके, रौप्य पदके व रोख पारितोषिके पात्र स्नातकांना प्रदान करून मान्यवरांच्या शुभहस्ते गौरविण्यात येणार आहे. एकूण ६४ पदके आणि प्रमाणपत्रे वितरण करण्यात येणार आहेत. यामध्ये १४ विद्यापीठ सुवर्ण पदके, दात्यांकडून देण्यात येणारे १४ सुवर्ण पदके, १ रौप्य पदक आणि १० रोख पुरस्कार प्रमाणपत्रांचे वितरण करण्‍यात येणार असुन २५ पदव्युत्तर पदवी गुणवत्‍ता प्रमाणपत्रांचा समावेश आहे, अशी माहिती माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि  यांनी दिली.

पदवी अनुग्रहीत करण्यात येणाऱ्या स्नातकांची यादी विद्यापीठाच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध करण्यात आली आहे. ज्या पदवीधरांची नावे विद्यापीठ संकेतस्थळावर प्रसिध्द करण्यात आलेल्या अधिसुचनेत सुचिबध्द असतील त्यांनाच दीक्षांत दिंडीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली जाईल. दीक्षांत समारंभाच्या यादीत नाव असणाऱ्या स्नातकांनीच कार्यक्रमास उपस्थित राहावे. या दीक्षांत समारंभाकारिता पात्र असणाऱ्या विद्यार्थ्यांव्यतिरिक्त विद्यापीठातील इतर विद्यार्थी, अधिकारी व कर्मचारी तसेच इतर मान्यवरांनी इतर मान्यवरांना हा समारंभ विद्यापीठाच्या युटूब https://www.youtube.com/@vnmkv यावर पहाता येईल.

दीक्षांत समारंभास उपस्थित राहणाऱ्या आचार्य पदवी (पीएच.डी.) प्राप्त स्नातकांना तसेच सुवर्णपदके, रौप्यपदके, रोख पारितोषिके व प्रमाणपत्रांसाठी निवड झालेल्या स्नातकांना संबंधित पुरस्कार व पदवी प्रमाणपत्रे समारंभात प्रदान करण्यात येतील. तसेच, इतर सर्व स्नातकांची पदवी प्रमाणपत्रे त्याच दिवशी संबंधित महाविद्यालये व विभागांमध्ये उपलब्ध करून देण्यात येतील.

दीक्षांत समारंभ वेळेवर सुरू होणार असल्यामुळे सर्व संबंधित स्नातकांनी वेळेच्या एक तास अगोदर विद्वत दिंडीत सहभागी होण्यासाठी कार्यक्रम स्थळी यावे.

दीक्षांत दिंडीत प्रत्यक्ष सहभागी होणारे विद्यार्थी-विद्यार्थिनी, निमंत्रित मान्यवर, अधिकारी व कर्मचारी यांच्यासाठी वस्त्रसंहिता निश्चित करण्यात आली आहे. त्यानुसार, विद्यार्थी तसेच पुरुष अधिकारी व कर्मचारी यांनी पांढरा कुर्ता-पायजमा, तर विद्यार्थिनी तसेच महिला अधिकारी व कर्मचारी यांनी क्रीम रंगाचा सलवार-कमीज किंवा साडी व ब्लाउज परिधान करणे बंधनकारक आहे.

हा सकारात्मक बदल यापूर्वी राष्ट्रीय स्तरावरील अनेक विद्यापीठांनी स्वीकारला असून, या विद्यापीठानेही मागील दीक्षांत समारंभापासून या वस्त्रसंहितेची अंमलबजावणी सुरू केली आहे. दीक्षांत समारंभाची गरिमा व शोभा वृद्धिंगत करण्याच्या दृष्टीने समारंभात सहभागी होणाऱ्या इतर सर्व विद्यार्थी-विद्यार्थिनी, निमंत्रित मान्यवर, अधिकारी व कर्मचारी यांनीदेखील वरीलप्रमाणे वस्त्रसंहितेचे पालन करावे, अशी अपेक्षा आहे.

दीक्षांत दिंडीत सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी त्यांना प्रदान करण्यात येणारे विद्या वस्त्र (स्टोल) दीक्षांत समारंभाच्या एक दिवस आधी संबंधित विभागाकडून प्राप्त करून घ्यावे.

पत्रकार परिषदेत संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे, कुलसचिव श्री. पुरभा काळे, नियंत्रक श्रीमती भाग्यश्री जाधव, उपकुलसचिव डॉ. गजानन भालेराव, मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख, सहाय्यक कुलसचिव श्री. सुरेश हिवराळे आदी मान्यवरांची उपस्थिती होती. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन जनसंपर्क अधिकारी डॉ शंकर गणपत पुरी यांनी केले. या पत्रकार परिषदेत विविध माध्यमांचे प्रतिनिधी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.











Sunday, November 15, 2026

वनामकृवित क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा जयंतीनिमित्त अभिवादन


वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथे क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांची जयंती दिनांक १५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी उत्साहपूर्ण वातावरणात साजरी करण्यात आली. यानिमित्त विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील सिम्पोजियम सभागृहात सकाळी ११ वाजता अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

यावेळी विद्यापीठाचे शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या हस्ते क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले. याप्रसंगी विद्यापीठातील विविध अधिकारी उपस्थित होते.

कार्यक्रमात उपकुलसचिव (सामान्य प्रशासन) श्री. पद्माकर पाटील यांनी क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जीवनकार्याचा, सामाजिक संघर्षाचा तसेच देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांच्या महत्त्वपूर्ण योगदानाचा संक्षिप्त परिचय करून दिला.

यावेळी उपस्थित अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी भगवान बिरसा मुंडा यांच्या राष्ट्रनिर्माणातील योगदानाचे स्मरण करून त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली अर्पण केली.

या कार्यक्रमास विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील विविध विभागांचे अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे आयोजन विद्यापीठ प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले होते.





 

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या मार्गदर्शनाखाली धानोरा काळे येथे राष्ट्रीय कृषि विकास योजनेअंतर्गत शेतकरी प्रशिक्षण व जमीन आरोग्य पत्रिका वाटप कार्यक्रम संपन्न

एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन हे संतुलित पीक पोषणाची गुरुकिल्ली : डॉ. हरिहर कौसडीकर यांचे कार्यक्रमात प्रतिपादन

वसंतराव वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठांतर्गत मृद विज्ञान व कृषि रसायनशास्त्र विभागाच्या वतीने राष्ट्रीय कृषि विकास योजनेअंतर्गत दिनांक १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी धानोरा काळे, ता. पूर्णा, जि. परभणी येथे जमीन आरोग्य पत्रिका वाटप व शेतकरी प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. हा कार्यक्रम माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या मार्गदर्शनाखाली राबविण्यात आला. या प्रशिक्षण कार्यक्रमात परिसरातील सुमारे १०० शेतकऱ्यांनी सहभाग नोंदविला. यामध्ये मोसंबी व चिकू बागायतदारांसह हरभरा, हळद आणि तूर उत्पादक शेतकऱ्यांचा समावेश होता.

या प्रशिक्षण कार्यक्रमात मृद विज्ञान विभागाचे विभागप्रमुख डॉ. हरिहर कौसडीकर यांनी शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्च कमी करून शेतीतून अधिक उत्पन्न मिळविण्यासाठी जैविक खते व इतर कृषि निविष्ठांचा योग्य वापर करण्याबाबत मार्गदर्शन केले. तसेच जमिनीचे आरोग्य टिकवून ठेवण्यासाठी आणि संतुलित पीक पोषण साध्य करण्यासाठी एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापनाचे महत्त्व विविध उदाहरणांसह विशद केले. एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन हे जमिनीचे आरोग्य सुधारण्याबरोबरच पीक उत्पादकता वाढविण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. यावेळी मोसंबी व संत्रा बागायतदारांना भेडसावणाऱ्या जमिनीचे आरोग्य आणि पीक पोषणविषयक विविध समस्यांवरही त्यांनी मार्गदर्शन करून शेतकऱ्यांच्या शंकांचे निरसन केले.

तसेच हवामान बदल आणि नैसर्गिक संसाधनांची मर्यादित उपलब्धता यांमुळे पीक उत्पादकतेवर प्रतिकूल परिणाम होत असल्याचे दिसून येत आहे. या पार्श्वभूमीवर रासायनिक खतांचा संतुलित व शिफारशीनुसार वापर, नियमित माती परीक्षण, जैविक खतांचा वापर आणि जमिनीचे आरोग्य संवर्धन याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये जागरूकता निर्माण होणे आवश्यक असल्याचे डॉ. कौसडीकर यांनी प्रतिपादन केले.

प्रशिक्षणादरम्यान निंबोळी पेंड, करंज पेंड, शेणखत, गांडूळ खत आदी सेंद्रिय खतांचे महत्त्व व त्यांचा वापर याबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली. तसेच विद्यापीठाद्वारे उत्पादित जैविक खतांचा वापर कोणत्या पद्धतीने व किती प्रमाणात करावा, याबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करून प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकही दाखविण्यात आले. यावेळी विद्यापीठामार्फत उपलब्ध असलेल्या विविध सेवा व कृषि निविष्ठांची माहिती देऊन शेतकऱ्यांनी कृषि विद्यापीठाच्या संपर्कात राहून आधुनिक कृषि तंत्रज्ञानाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन डॉ. कौसडीकर यांनी केले.

मृद विज्ञान विभागातील दीर्घकालीन खतप्रयोग योजनेचे प्रमुख डॉ. रामप्रसाद खंदारे यांनी कार्यक्रमाची प्रस्तावना करताना राष्ट्रीय कृषि विकास योजनेची माहिती दिली. तसेच जमीन आरोग्य पत्रिकेचा अभ्यास करून त्यानुसार पिकांना आवश्यक अन्नद्रव्यांचे व्यवस्थापन कसे करावे, याबाबत मार्गदर्शन केले. रासायनिक खतांच्या असंतुलित वापरामुळे जमिनीच्या आरोग्यावर होणारे परिणाम आणि त्याचा पीक उत्पादकतेवर होणारा परिणाम याविषयीही त्यांनी माहिती दिली.

या प्रशिक्षण कार्यक्रमात श्री. पांडुरंग राजाभाऊ काळे, श्री. योगेश नामदेवराव काळे, श्री. ज्ञानोबा भाऊराव काळे, श्री. उत्तमराव मारोतराव काळे, श्री. संतोष भगवान रेंगे, श्री. उद्धव पंडितराव काळे, श्री. संभाजी पांडुरंग काळे, श्री. दिलीप पुरभाजी काळे, श्री. बाळा प्रसाद बाबाराव काळे, श्री. खुशाल पांडुरंग काळे, श्री. तुकाराम भाऊराव काळे, श्री. किशन राजाभाऊ काळे, श्री. प्रताप किशनराव काळे, श्री. प्रवीण किशनराव काळे आणि श्री. बाळासाहेब संभाजी काळे यांच्यासह परिसरातील शेतकऱ्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदविला. यावेळी शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामातील विविध पिकांच्या अन्नद्रव्य व्यवस्थापनासंदर्भातील समस्यांवर तज्ज्ञांकडून मार्गदर्शन घेऊन आपल्या शंकांचे निरसन करून घेतले.






Saturday, November 14, 2026

वनामकृवित पंडित जवाहरलाल नेहरू जयंतीनिमित्त अभिवादन; माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या हस्ते प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण

 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथे स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान, भारतरत्न पंडित जवाहरलाल नेहरू यांची जयंती १४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी उत्साहपूर्ण वातावरणात साजरी करण्यात आली. यानिमित्त विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील सिम्पोजियम सभागृहात सकाळी ११ वाजता अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

यावेळी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या हस्ते पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले. याप्रसंगी संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश आहिरे, विभागप्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे यांच्यासह विद्यापीठातील विविध अधिकारी उपस्थित होते.

कार्यक्रमात उपकुलसचिव (सामान्य प्रशासन) श्री. पद्माकर पाटील यांनी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या जीवनकार्याचा व देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील तसेच आधुनिक भारताच्या उभारणीतील त्यांच्या योगदानाचा संक्षिप्त परिचय करून दिला.

यावेळी उपस्थित अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या राष्ट्रनिर्माणातील योगदानाचे स्मरण करून त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली अर्पण केली.

कार्यक्रमास विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील विविध विभागांचे अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे आयोजन विद्यापीठ प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले होते.




Wednesday, November 11, 2026

बागायती पिकांच्या संशोधन व तंत्रज्ञान विकासासाठी वनामकृवि आणि राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठान यांच्यात सामंजस्य करार

करारावर वनामकृविचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि प्रतिष्ठानचे संचालक डॉ. पी. के. गुप्ता यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या.

कांदा व लसूण पिकांच्या उत्पादनवाढीसह आधुनिक साठवणूक, काढणीपश्चात तंत्रज्ञान आणि संशोधनाला मिळणार चालना


वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी आणि राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठान (National Horticultural Research and Development Foundation – NHRDF), नवी दिल्ली यांच्यात बागायती पिकांच्या संशोधन, तंत्रज्ञान विकास तसेच विस्तार कार्याला अधिक बळकटी देण्याच्या उद्देशाने दिनांक ११ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सामंजस्य करार करण्यात आला. या करारावर वनामकृविचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठानचे संचालक डॉ. पी. के. गुप्ता यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या. सदर सामंजस्य कराराची अंमलबजावणी सन २०२६ च्या रब्बी हंगामापासून सुरू होणार असून, त्याअंतर्गत प्रस्तावित संशोधन प्रकल्प, तंत्रज्ञान विकास आणि इतर अनुषंगिक उपक्रम प्रत्यक्षात राबविण्यात येणार आहेत.

या सामंजस्य करारामुळे दोन्ही संस्थांमधील संशोधन व विस्तार कार्यातील परस्पर सहकार्य अधिक दृढ होणार असून, विशेषतः कांदा व लसूण या महत्त्वाच्या बागायती पिकांच्या उत्पादनवाढीसाठी, सुधारित वाणांच्या विकासासाठी तसेच काढणीपश्चात तंत्रज्ञानाच्या संशोधनासाठी संयुक्त प्रयत्न करण्यात येणार आहेत.

या करारांतर्गत गरजेनुसार संशोधन कार्यक्रमांची आखणी करून बागायती पिकांच्या नवीन वाणांचा विकास, उत्पादन तंत्रज्ञान आणि काढणीपश्चात तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर भर देण्यात येणार आहे. राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठानने विकसित केलेल्या कांद्याच्या प्रगत व आशादायी वाणांचे महाराष्ट्र राज्यातील लागवडीसाठी मूल्यमापन करण्यात येणार आहे. तसेच कांदा साठवणुकीच्या आधुनिक संरचनांमध्ये सुधारणा करून ऊर्जा वापर कमी करण्यासंदर्भात संशोधन केले जाणार आहे.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाने विकसित केलेल्या कांद्याच्या वाणांचे तसेच कांदा बियाणे पेरणी व रोपलागवडीसाठी विकसित केलेल्या कृषि अवजारांचे इतर कांदा उत्पादक राज्यांमध्ये मूल्यमापन व प्रमाणीकरण करण्यासाठी NHRDF सहकार्य करणार आहे. याशिवाय केंद्र व राज्य शासनाच्या विविध योजनांच्या माध्यमातून संयुक्त संशोधन, प्रशिक्षण, प्रात्यक्षिके आणि विकसित तंत्रज्ञानाचा शेतकऱ्यांपर्यंत प्रसार करण्याचे नियोजन आहे.

या सहकार्यातून दोन्ही संस्थांतील शास्त्रज्ञ, संशोधक व प्राध्यापकांना संशोधन आणि प्रशिक्षण सुविधांचा परस्पर लाभ घेता येणार असून, वैज्ञानिक माहिती, प्रयोगांचे निष्कर्ष, तांत्रिक माहिती आणि विकसित तंत्रज्ञानाची देवाणघेवाण करण्यात येणार आहे. सामंजस्य कराराच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे संशोधन संचालक यांच्या अध्यक्षतेखाली पुनरावलोकन व अंमलबजावणी समिती स्थापन करण्यात येणार आहे. या कराराचा कालावधी पाच वर्षांचा राहणार आहे.

या सामंजस्य करारामुळे बागायती पिकांच्या संशोधनाला नवी दिशा मिळण्यासोबतच कांदा व लसूण उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी आधुनिक उत्पादन तंत्रज्ञान, सुधारित वाण, कार्यक्षम साठवणूक व्यवस्था आणि काढणीपश्चात तंत्रज्ञान उपलब्ध होण्यास मदत होणार आहे.

करारप्रसंगी  राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठानचे अधिकारी उपस्थित होते. सामंजस्य करारानंतर दोन्ही संस्थांच्या प्रमुखांनी परस्पर सहकार्याच्या माध्यमातून संशोधन व तंत्रज्ञान विकासाला गती देण्याचा विश्वास व्यक्त केला.





For English

वनामकृविच्या शास्त्रज्ञ डॉ. मधुकर मोरे यांचे देवलगाव आवचार येथे मृदा व जलसंधारणाबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन

दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी पाणी अडवा, पाणी जिरवा आणि उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन


छत्रपती शाहू महाराज बहुउद्देशीय सेवाभावी संस्था आणि श्रीमंतयोगी सेवाभावी संस्था यांच्या संयुक्त विद्यमाने दि. १० नोव्हेंबर २०२६ रोजी देवलगाव आवचार (ता. मानवत, जि. परभणी) येथे ‘दुष्काळी परिस्थितीत मृदा व जलसंधारणाची कामे आणि उपलब्ध पाण्याचा सिंचनासाठी कार्यक्षम वापर’ या विषयावर शेतकरी मार्गदर्शन कार्यक्रम उत्साहात संपन्न झाला.

या कार्यक्रमात वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी येथील अखिल भारतीय समन्वित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्पाचे वरिष्ठ शास्त्रज्ञ (मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी) डॉ. मधुकर मोरे यांनी प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून शेतकऱ्यांना सविस्तर मार्गदर्शन केले. त्यांनी बदलते पर्जन्यमान, हवामान बदलाचे शेतीवरील परिणाम, कोरडवाहू शेतीतील मृदा व जलसंधारणाचे महत्त्व, जमिनीतील ओलावा टिकविण्याच्या विविध उपाययोजना, सूक्ष्म सिंचनाचा कार्यक्षम वापर तसेच शाश्वत शेती पद्धती याविषयी सविस्तर माहिती दिली.

अनियमित पावसाच्या पार्श्वभूमीवर जमिनीवर पडणारे पावसाचे पाणी अडविणे, ते जमिनीत मुरविणे आणि उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे डॉ. मोरे यांनी स्पष्ट केले. शेतातील बांधबंदिस्ती, शेततळ्यांच्या माध्यमातून पाणीसाठा निर्माण करणे, ठिबक व तुषार सिंचनासारख्या सूक्ष्म सिंचन पद्धतींचा अवलंब करणे यामुळे पाण्याची बचत होण्यासोबतच पीक उत्पादनात स्थिरता राखण्यास मदत होते, असेही त्यांनी सांगितले.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी गावचे सरपंच श्री. केशवराव आवचार होते, तर प्रमुख पाहुणे म्हणून गावचे माजी सरपंच श्री. माणिकराव आवचार आणि प्रा. डॉ. राम मोरे उपस्थित होते.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक डॉ. ज्ञानेश्वर आवचार यांनी केले. त्यांनी कार्यक्रम आयोजनामागील भूमिका विशद करताना दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी गावपातळीवर मृदा व जलसंधारणाची लोकचळवळ उभी करणे, उपलब्ध पाण्याचे योग्य नियोजन करणे आणि शेतकऱ्यांमध्ये जलव्यवस्थापनाविषयी जागृती निर्माण करणे ही काळाची गरज असल्याचे सांगितले.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन दिव्या शेळके आणि अश्विनी आवचार यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन श्री. श्याम आवचार यांनी केले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी इंजि. गोविंद आवचार, ॲड. गजानन आवचार, डॉ. महेश पान्हेरे, श्री. बालाजी दिवटे, श्री. मंगेश आवचार, श्री. श्याम आवचार, श्री. पंढरीनाथ आवचार आणि डॉ. ज्ञानेश्वर आवचार यांनी विशेष परिश्रम घेतले.

यावेळी ‘जलसंधारणाचा ध्यास, जलसमृद्ध गावाचा विकास आणि दुष्काळावर मात – जलसंधारणातून समृद्धीची वाट’ हा संदेश देण्यात आला.