वनामकृवित महात्मा गांधी व लालबहादूर शास्त्री जयंतीनिमित्त अभिवादन कार्यक्रम

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी व लालबहादूर शास्त्री यांच्या विचारांचे स्मरण; विद्यापीठातील अधिकारी-कर्मचाऱ्यांकडून अभिवादन

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि भारताचे माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथे दि. २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सकाळी ११ वाजता विद्यापीठाच्या सिम्पोजियम सभागृहात अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि होते. त्यांच्या हस्ते राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून विनम्र अभिवादन करण्यात आले.

यावेळी संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे तसेच कुलसचिव श्री. पुरभा काळे अधिष्ठाता डॉ. प्रविण वैद्य, कृषि रसायन आणि मृदा शास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ हरिहर कौसडीकर यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

कार्यक्रमात उपकुलसचिव (सामान्य प्रशासन) श्री. पद्माकर पाटील यांनी महात्मा गांधी आणि लालबहादूर शास्त्री यांच्या जीवनकार्याची व देशासाठी दिलेल्या योगदानाची माहिती उपस्थितांना दिली. सत्य, अहिंसा, स्वच्छता, साधेपणा, प्रामाणिकपणा आणि राष्ट्रसेवेचे मूल्य समाजजीवनात रुजविण्यासाठी या महापुरुषांच्या विचारांचे स्मरण महत्त्वपूर्ण असल्याचे यावेळी अधोरेखित करण्यात आले.

यावेळी विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील विविध कार्यालयांतील अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते. उपस्थितांनी महात्मा गांधी व लालबहादूर शास्त्री यांच्या प्रतिमेस अभिवादन करून त्यांच्या विचारांना आदरांजली वाहिली. कार्यक्रमाचे आयोजन विद्यापीठ प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले.

रब्बी २०२६ चे पीक नियोजन पाण्याच्या उपलब्धतेवर, जमिनीतील ओलावा व हवामान जोखमीवर आधारित असावे : माननीय केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्री ना. श्री शिवराजसिंह चौहानजी

मराठवाड्यात रब्बी पीक नियोजनासाठी पाणी, ओलावा व हवामानाचा शास्त्रीय विचार आवश्यक : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

माननीय केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्री ना. श्री शिवराजसिंह चौहान यांनी रब्बी २०२६ हंगामासाठी पीक नियोजन करताना पाण्याची उपलब्धता, जमिनीतील ओलावा आणि स्थानिक हवामान परिस्थितीचा शास्त्रीय पद्धतीने विचार करण्याचे आवाहन राज्यांना केले. बदलते हवामान, अनियमित पर्जन्यमान आणि पाण्याची कमतरता लक्षात घेता पारंपरिक पीक नियोजनाऐवजी आकडेवारीवर आधारित, हवामानास प्रतिसाद देणारे आणि शास्त्रीय नियोजन करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.

नवी दिल्ली येथे आयोजित दोन दिवसीय राष्ट्रीय कृषी परिषद – रब्बी अभियान २०२६ मध्ये मार्गदर्शन करताना माननीय केंद्रीय मंत्री ना. श्री शिवराजसिंह चौहान यांनी ही भूमिका मांडली. यावेळी कृषी सचिव अतिश चंद्र तसेच भारतीय कृषी संशोधन परिषदेचे (ICAR) महासंचालक व कृषी संशोधन आणि शिक्षण विभागाचे सचिव डॉ. मांगीलाल जाट यांनीही रब्बी हंगामासाठी विविध महत्त्वाच्या उपाययोजनांवर भर दिला.

पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार पीक नियोजन

रब्बी हंगामाच्या नियोजनामध्ये पाणी अंदाजपत्रक (Water Budgeting) हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक असल्याचे चौहान यांनी सांगितले. पीक आराखडा अंतिम करण्यापूर्वी प्रत्येक राज्य व जिल्ह्याने उपलब्ध सिंचन पाण्याचे मूल्यांकन करावे, अशा सूचना त्यांनी दिल्या.

पाण्याची मर्यादित उपलब्धता असलेल्या भागांमध्ये डाळी व तेलबियांसारख्या तुलनेने कमी पाण्यावर येणाऱ्या पिकांना प्राधान्य द्यावे, तर खात्रीशीर सिंचन सुविधा असलेल्या भागांमध्ये उपलब्ध पाण्यानुसार इतर पिकांचे नियोजन करावे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. तसेच जिरायती आणि सिंचित क्षेत्रांसाठी स्वतंत्र पीक नियोजन करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.

महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील दुष्काळसदृश परिस्थितीबाबत चिंता व्यक्त करताना माननीय केंद्रीय मंत्री ना. श्री शिवराजसिंह चौहान यांनी सांगितले की, केंद्र सरकारकडून परिस्थितीचा प्रत्यक्ष आढावा घेण्यासाठी पथके पाठविण्यात येणार आहेत. कर्नाटकात ३ ऑक्टोबर रोजी केंद्रीय पथक पाहणी करणार असून महाराष्ट्रासाठीही स्वतंत्र पथक पाठविण्यात येणार आहे. महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेश या राज्यांमध्ये पाण्याची उपलब्धता व जमिनीतील ओलाव्यानुसार पीक नियोजन करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

डाळी व तेलबियांच्या उत्पादनाला प्रोत्साहन

भात लागवडीनंतर पडीक राहणाऱ्या क्षेत्रात डाळी व तेलबियांची लागवड वाढविण्याचे आवाहन चौहान यांनी राज्यांना केले. रब्बी पीक आराखड्यामध्ये डाळीखालील क्षेत्र आणि प्रोत्साहन देण्यात येणाऱ्या पिकांचा समावेश करण्याच्या सूचना त्यांनी दिल्या. यामध्ये हरभरा, मसूर आणि मोहरी यांसारख्या पिकांवर विशेष भर देण्यात आला.

उत्पादन वाढीच्या नियोजनासोबतच शेतकऱ्यांना हमीभाव, खरेदी आणि बाजारपेठेची व्यवस्था उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. राज्यांकडून वेळेत खरेदी न झाल्यास केंद्राच्या NAFED आणि NCCF या संस्थांमार्फत शेतकऱ्यांकडून थेट खरेदी करण्यात येईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. डाळी व तेलबियांच्या खरेदीसाठी किंमत समर्थन योजना (PSS) अंतर्गत मोठ्या प्रमाणावर खरेदी प्रस्तावांना केंद्राने मंजुरी दिल्याचेही त्यांनी सांगितले.

दर्जेदार बियाणे व खतांचा संतुलित वापर

रब्बी हंगामाच्या तयारीमध्ये दर्जेदार बियाणे हा महत्त्वाचा घटक असल्याचे माननीय केंद्रीय मंत्री ना. श्री शिवराजसिंह चौहान यांनी नमूद केले. प्रत्येक भौगोलिक व हवामान विभागासाठी योग्य वाणांची निवड करून बियाण्यांची मागणी, खरेदी, उचल आणि वितरणाचे आगाऊ नियोजन करावे, जेणेकरून पेरणीच्या कालावधीपूर्वी सुधारित वाणांचे बियाणे शेतकऱ्यांना उपलब्ध होईल, अशा सूचना त्यांनी दिल्या.

खतांचा संतुलित वापर करण्याचे आवाहन करताना त्यांनी ‘खेत बचाओ अभियान’ रब्बी हंगामातही राबविण्याची सूचना केली. खतांचा अतिरेक केल्याने उत्पादन खर्च वाढण्यासोबतच जमिनीच्या आरोग्यावरही विपरीत परिणाम होऊ शकतो, असे त्यांनी सांगितले. केंद्र सरकार खत अनुदानासाठी सुमारे २ लाख कोटी रुपये खर्च करत असून, शेतकऱ्यांना युरिया २६६ रुपये प्रति गोणी आणि डीएपी १,३५० रुपये प्रति गोणी दराने उपलब्ध करून दिला जात असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

हवामान जोखमींचा विचार करून कृषी धोरण आवश्यक

कृषी सचिव अतिश चंद्र यांनी बदलते हवामान, अनियमित पाऊस आणि जिरायती क्षेत्रातील जमिनीतील ओलाव्याशी संबंधित आव्हाने लक्षात घेऊन पीक विविधीकरण, शाश्वत शेती आणि संशोधनाधारित कृषी पद्धतींचा अवलंब करण्याची गरज व्यक्त केली.

शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी जमिनीचे आरोग्य व्यवस्थापन, आधुनिक कृषी पायाभूत सुविधा, सक्षम बाजारव्यवस्था, डिजिटल कृषी उपाययोजना आणि ‘प्रति थेंब अधिक पीक’ (Per Drop More Crop) या उपक्रमाची व्यापक अंमलबजावणी करण्यावर त्यांनी भर दिला.

ICAR चे महासंचालक तथा कृषी संशोधन व शिक्षण विभागाचे सचिव डॉ. मांगीलाल जाट यांनी आत्मनिर्भरता, पीक विविधीकरण, हवामान अनुकूल व शाश्वत शेती, डिजिटल कृषी आणि जोखीम व्यवस्थापन ही रब्बी अभियानाची प्रमुख उद्दिष्टे असल्याचे सांगितले.

भात काढणीनंतर पडीक राहणाऱ्या क्षेत्रात डाळी व तेलबियांचे उत्पादन वाढविण्यासाठी लक्ष्यित पीक विविधीकरण आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले. यासाठी योग्य पीक व वाणांची निवड, दर्जेदार बियाणे, यांत्रिकीकरण, जैविक उपाययोजना आणि बियाणे प्रक्रिया यांचा समावेश असलेले सर्वसमावेशक तंत्रज्ञान पॅकेज शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.

येत्या हंगामात सहा राज्यांमधील ३७ जिल्ह्यांमध्ये सुमारे १० हजार एकर क्षेत्रावर हरित अमोनियाच्या मोठ्या प्रमाणातील प्रात्यक्षिकांची योजना असल्याचेही डॉ. जाट यांनी सांगितले.

साप्ताहिक पिक निरीक्षण व डिजिटल शेतकरी नोंदणीवर भर

रब्बी हंगामातील पेरणीची प्रगती, उगवण, पिकांची स्थिती, किडी-रोगांचा प्रादुर्भाव आणि बाजारभाव यांचे साप्ताहिक निरीक्षण करण्याच्या सूचना माननीय केंद्रीय मंत्री ना. श्री शिवराजसिंह चौहान यांनी दिल्या. प्रत्यक्ष वेळेतील माहितीच्या आधारे संभाव्य अडचणींची तातडीने ओळख करून त्यावर वेळीच उपाययोजना करता येतील, असे त्यांनी सांगितले.

लहान व सीमांत शेतकऱ्यांसह अधिकाधिक शेतकऱ्यांना किसान क्रेडिट कार्ड (KCC) च्या कक्षेत आणण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. तसेच Farmer ID आणि AgriStack संबंधित कामे जलदगतीने पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले. भाडेतत्त्वावर शेती करणारे शेतकरी तसेच वेगवेगळ्या ठिकाणी जमीन कसणारे शेतकरी Farmer ID च्या प्रक्रियेतून वंचित राहू नयेत, याची दक्षता घेण्याचे त्यांनी सांगितले.

(भाषांतर - संदर्भ : Rural Voice – Digital news platform - Rabi 2026 Planning Must Be Based on Water Availability, Climate Risks: Shivraj Chouhan - https://eng.ruralvoice.in/national/rabi-2026-planning-must-be-based-on-water-availability-climate-risks-shivraj-chouhan.html )

मराठवाड्यात रब्बी पीक नियोजनासाठी पाणी, ओलावा व हवामानाचा शास्त्रीय विचार आवश्यक : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

माननीय केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्री ना. श्री शिवराज सिंह चौहानजी यांनी रब्बी २०२६ हंगामासाठी पाण्याची उपलब्धता, जमिनीतील ओलावा आणि हवामान जोखीम लक्षात घेऊन पीक नियोजन करण्याचे केलेले आवाहन हे मराठवाड्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे मत वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी व्यक्त केले.

मराठवाड्यात मोठ्या प्रमाणावर जिरायती क्षेत्र असून पावसाचे अनियमित वितरण आणि बदलते हवामान यामुळे रब्बी हंगामाचे नियोजन उपलब्ध जलस्रोत व जमिनीतील ओलाव्याच्या शास्त्रीय मूल्यांकनावर आधारित असणे आवश्यक आहे. तालुका व गावनिहाय पाणी उपलब्धता, जमिनीचा प्रकार, पावसाचे प्रमाण आणि अवशिष्ट ओलावा यांचा विचार करून योग्य पीक व वाणांची निवड करावी, असे त्यांनी सांगितले.

मर्यादित पाण्याच्या क्षेत्रात हरभरा, करडई, रब्बी ज्वारी, सूर्यफूल तसेच इतर डाळी व तेलबियांसारख्या कमी पाण्यात येणाऱ्या पिकांना प्राधान्य देणे उपयुक्त ठरेल. तसेच जलसंधारण, सूक्ष्म सिंचन, आच्छादन, योग्य पेरणीची वेळ आणि उपलब्ध ओलाव्याचा कार्यक्षम वापर यावर भर देण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.

उपलब्ध पाणी, उपलब्ध ओलावा, योग्य पीक आणि योग्य तंत्रज्ञान या सूत्रानुसार रब्बी हंगामाचे नियोजन केल्यास मराठवाड्यातील हवामान जोखीम कमी करून शाश्वत उत्पादन घेण्यास मदत होईल, असे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी नमूद केले.

मराठवाड्यात हवामान-स्मार्ट आणि जलसक्षम शेतीला चालना देण्यासाठी कृषी विद्यापीठ, कृषी विभाग, संशोधन संस्था आणि शेतकरी यांच्यातील समन्वय वाढविणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी सांगितले.

महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त वनामकृविच्या सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालयाच्या ९० विद्यार्थ्यांचे स्वच्छता अभियानात उत्स्फूर्त श्रमदान

‘स्वच्छता ही केवळ मजुरांची जबाबदारी नसून प्रत्येकाची सामूहिक जबाबदारी’ — माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि भारताचे माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त तसेच ‘सेवा संकल्प अभियाना’अंतर्गत वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालयातील राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS) च्या वतीने दिनांक २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी महाविद्यालय आणि विद्यापीठातील स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या परिसरात स्वच्छता अभियान राबविण्यात आले.  हे अभियान माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या निर्देशानुसार आणि शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली राबविण्यात आले. या अभियानात महाविद्यालयातील सर्व प्राध्यापक, अधिकारी, कर्मचारी आणि सुमारे ९० विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग घेत श्रमदान केले.

यावेळी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि, शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे तसेच वनस्पतीशास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे यांनी सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालयांमध्ये सुरू असलेल्या स्वच्छता अभियानाची पाहणी केली.

यावेळी मार्गदर्शन करताना कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि म्हणाले की, महात्मा गांधी यांनी स्वच्छतेला केवळ सामाजिक उपक्रम न मानता ती जीवनपद्धती म्हणून स्वीकारण्याचा संदेश दिला आहे. प्रत्येकाने आपल्या परिसरासोबतच आपले कार्यालय आणि मनही स्वच्छ ठेवले पाहिजे. अस्वच्छतेमुळे विविध आजारांना आमंत्रण मिळते आणि रोगराई कोणतेही पद किंवा व्यक्ती पाहून येत नाही. त्यामुळे स्वच्छतेला प्रत्येकाने सर्वोच्च प्राधान्य द्यावे. स्वच्छता ही केवळ स्वच्छता कर्मचाऱ्यांची किंवा मजुरांची जबाबदारी आहे, अशी भावना न ठेवता प्रत्येक विद्यार्थी, शिक्षक, अधिकारी व कर्मचाऱ्याने स्वच्छता अभियानात सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहनही त्यांनी केले. आजच्या दिवसापुरते मर्यादित न राहता स्वच्छतेचे कार्य सातत्याने सुरू ठेवून आपले महाविद्यालय तसेच संपूर्ण विद्यापीठ परिसर स्वच्छ, सुंदर आणि आरोग्यदायी ठेवण्याचे आवाहन त्यांनी केले.

सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालयात विशेष स्वच्छता अभियान

सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालयाच्या वतीने महाविद्यालयात महात्मा गांधी व माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या प्रतिमेस अधिष्ठाता डॉ. नीता गायकवाड यांनी पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन केले.

तद्नंतर अधिष्ठाता डॉ. नीता गायकवाड आणि राष्ट्रीय सेवा योजना कार्यक्रमाधिकारी डॉ. शंकर पुरी यांच्या मार्गदर्शनाखाली महाविद्यालयालगतच्या तसेच स्टेट बँक ऑफ इंडिया समोरील परिसरात स्वच्छता अभियान राबविण्यात आले.

विद्यार्थ्यांनी परिसरातील प्लास्टिक कचरा, खाद्यपदार्थांच्या पाकिटांचे रॅपर्स, विविध प्रकारचा कचरा तसेच गाजर गवत यांचे निर्मूलन करून परिसर स्वच्छ केला. संकलित केलेला कचरा योग्य पद्धतीने एकत्रित करण्यात आला. विद्यार्थ्यांनी ‘स्वच्छता ही सेवा’, स्वच्छता आणि पर्यावरण संवर्धनाचे संदेश देणाऱ्या घोषणा देत परिसरात स्वच्छतेविषयी जनजागृती केली.

या स्वच्छता अभियानातून विद्यार्थ्यांनी श्रमप्रतिष्ठा, स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक जबाबदारीचा संदेश दिला. गांधी जयंतीनिमित्त राबविण्यात आलेल्या या अभियानामुळे विद्यापीठ परिसरात स्वच्छतेबाबत सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले.

वनामकृवि आणि ग्लोबार्क सोल्युशन्स लिमिटेडमध्ये कार्बन क्रेडिटसाठी सामंजस्य करार

शाश्वत शेती तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून जमिनीतील कर्बाचे संवर्धन व शेतकऱ्यांना कार्बन क्रेडिटचा लाभ देण्याचा प्रयत्न

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी आणि ग्लोबार्क सोल्युशन्स लिमिटेड यांच्यामध्ये कार्बन क्रेडिट निर्मितीसाठी आवश्यक तंत्रज्ञानाची अंमलबजावणी व शाश्वत शेती पद्धतींना प्रोत्साहन देण्याबाबत दिनांक २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सामंजस्य करार करण्यात आला.

हा सामंजस्य करार माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या अध्यक्षतेखाली करण्यात आला. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली या प्रकल्पाची अंमलबजावणी करण्यात येणार असून, या उपक्रमाच्या माध्यमातून शाश्वत शेती पद्धतींचा अवलंब, जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे संवर्धन तसेच शेतकऱ्यांना कार्बन क्रेडिटच्या माध्यमातून आर्थिक लाभ मिळवून देण्याच्या दृष्टीने प्रयत्न करण्यात येणार आहेत.

या सामंजस्य करारावर वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या वतीने संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार आणि ग्लोबार्क सोल्युशन्स लिमिटेडच्या वतीने श्री. वत्सल अग्रवाल यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या.

जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे घटते प्रमाण ही शेतीसमोरील महत्त्वाची समस्या असून, त्यावर प्रभावी उपाययोजना करण्यासाठी शेती व्यवस्थापनाच्या विविध पद्धतींमध्ये आवश्यक बदल करणे गरजेचे आहे. या उपक्रमांतर्गत मशागतीच्या पद्धतींमध्ये आवश्यक बदल, आधुनिक सिंचन पद्धतींचा वापर, पिकांच्या अवशेषांचे आच्छादन, डाळवर्गीय पिकांचे आंतरपीक तसेच कर्ब संवर्धनासाठी बायोचारसारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर यावर विशेष भर देण्यात येणार आहे.

शाश्वत शेती तंत्रज्ञान आणि पर्यावरणपूरक शेती पद्धतींच्या अवलंबातून शेतजमिनीतील कर्बाचे संवर्धन करण्यास तसेच मृदा आरोग्य सुधारण्यास मदत होणार आहे. निर्धारित निकषांनुसार कार्बन क्रेडिट निर्मिती, त्याचे प्रमाणीकरण आणि त्याचा लाभ शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्याच्या प्रक्रियेत ग्लोबार्क सोल्युशन्स लिमिटेड कार्य करणार आहे. यासाठी आवश्यक कृषि तंत्रज्ञान, संशोधनाधारित मार्गदर्शन आणि तांत्रिक सहकार्य वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठामार्फत उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे.

या सामंजस्य कराराच्या माध्यमातून कर्ब संवर्धन, हवामान-सक्षम शेती, मृदा आरोग्य सुधारणा आणि शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाच्या नव्या संधी निर्माण करण्यास चालना मिळणार आहे. विद्यापीठातील संशोधन, तंत्रज्ञान आणि शास्त्रीय ज्ञान शेतकऱ्यांच्या प्रत्यक्ष शेतापर्यंत पोहोचविण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.

यावेळी संचालक शिक्षण डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे, परभणी कृषि महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. प्रवीण वैद्य, कृषि वनस्पतीशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे, एकात्मिक शेती पद्धतीचे प्रभारी अधिकारी तथा विभाग प्रमुख प्रा. (डॉ.) के. टी. जाधव, मृदाशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. हरिहर कोसडीकर, मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख, उपसंचालक संशोधन डॉ. रणजीत चव्हाण, कापूस विशेषज्ञ डॉ. चिंचाणे, प्रभारी अधिकारी डॉ. मेघा जगताप, शास्त्रज्ञ डॉ. अरविंद पांडागळे आणि डॉ. कैलास डाखोरे यांच्यासह विद्यापीठातील अधिकारी, शास्त्रज्ञ व इतर मान्यवर उपस्थित होते.

महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त वनामकृवित ‘सेवा संकल्प अभियान अंतर्गत स्वच्छता अभियान’; १२०० विद्यार्थ्यांचे उत्स्फूर्त श्रमदान

स्वच्छता ही दैनंदिन जीवनशैलीचा अविभाज्य भाग बनली पाहिजे — माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांचे स्वच्छता अभियानाच्या भेटी दरम्यान प्रतिपादन

महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी मुख्यालायासह कार्यक्षेत्रातील सर्व महाविद्यालये आणि संशोधन केंद्रात ‘सेवा संकल्प अभियान’ अंतर्गत विद्यापीठ शुक्रवार, दिनांक २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी स्वच्छता अभियान राबविण्यात आले. माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या निर्देशानुसार या अभियानाचे आयोजन करण्यात आले.

शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली विद्यापीठाच्या कृषी महाविद्यालय, सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालय, उद्यानविद्या महाविद्यालय, अन्नतंत्र महाविद्यालय तसेच कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय या पाचही महाविद्यालयांतील अधिष्ठाता, राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS) कार्यक्रम अधिकारी, प्राध्यापक, कर्मचारी आणि एकूण १२०० विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्तपणे सहभाग घेतला. यामध्ये ६५० विद्यार्थी आणि ५५० विद्यार्थिनींचा समावेश होता.

या अभियानांतर्गत विद्यार्थ्यांनी सकाळी सुमारे दोन तास उत्स्फूर्तपणे श्रमदान करून महाविद्यालयीन परिसर, अंतर्गत रस्ते तसेच परिसरातील विविध ठिकाणी स्वच्छता केली. प्रत्यक्ष श्रमदानाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांनी स्वच्छता, श्रमप्रतिष्ठा आणि सामाजिक जबाबदारीचा संदेश दिला.

एकूण १२०० विद्यार्थ्यांनी प्रत्येकी दोन तास श्रमदान केल्यामुळे २,४०० मनुष्य-तासांचे श्रमदान झाले. सहा तासांचा एक मनुष्य-दिवस गृहीत धरल्यास हे सुमारे ४०० मनुष्य-दिवसांच्या श्रमदानाइतके आहे.

यावेळी महाविद्यालयातील सर्व प्राध्यापक, अधिकारी, कर्मचारी आणि विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. प्लास्टिक कचरा, खाद्यपदार्थांच्या पाकिटांचे रॅपर्स तसेच गाजर गवताचे निर्मूलन करून महाविद्यालयाचा संपूर्ण परिसर स्वच्छ व कचरामुक्त करण्यात आला. यावेळी विद्यार्थ्यांनी स्वच्छतेचा संदेश देणाऱ्या घोषणा देत संपूर्ण परिसर दणाणून सोडला.

माननीय कुलगुरूंकडून स्वच्छता अभियानाची पाहणी

महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त विद्यापीठ परिसरात राबविण्यात आलेल्या स्वच्छता मोहिमेदरम्यान वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि, संचालक शिक्षण डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे तसेच वनस्पतीशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे यांनी परभणी मुख्यालयातील विद्यापीठाच्या सर्व महाविद्यालयांना सकाळी भेट देऊन स्वच्छता अभियानाची पाहणी केली. यावेळी त्यांनी विद्यार्थी, शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांनी उत्स्फूर्तपणे केलेल्या श्रमदानाचे कौतुक केले.

या भेटीदरम्यान माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी स्वच्छता ही केवळ एका दिवसापुरती मर्यादित न राहता ती दैनंदिन जीवनशैलीचा अविभाज्य भाग बनली पाहिजे, असे प्रतिपादन केले. महाविद्यालयीन परिसर स्वच्छ, सुंदर, निरोगी आणि पर्यावरणपूरक ठेवण्यासाठी सर्वांनी सामूहिक जबाबदारीने सातत्याने प्रयत्न करावेत, असे आवाहन त्यांनी केले. विद्यार्थ्यांनी स्वच्छतेचा संदेश आपल्या कुटुंबापर्यंत आणि समाजापर्यंत पोहोचवून स्वच्छता व पर्यावरण संवर्धनाबाबत जनजागृती करावी, असेही त्यांनी सांगितले.

स्वच्छ परिसरामुळे सकारात्मक शैक्षणिक वातावरण निर्माण होते आणि विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक बांधिलकी, शिस्त व जबाबदारीची भावना विकसित होते. त्यामुळे विद्यापीठातील प्रत्येक महाविद्यालयाने नियमित स्वच्छता उपक्रम, परिसर सुशोभीकरण, कचरा वर्गीकरण आणि पर्यावरण संवर्धनाच्या उपक्रमांना सातत्य द्यावे, असे मार्गदर्शन करून माननीय कुलगुरूंनी सर्वांना प्रोत्साहित केले.

यावेळी शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी आपला परिसर नियमितपणे स्वच्छ व नीटनेटका ठेवावा, स्वच्छतेची सवय दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनवावी तसेच स्वच्छ, सुंदर आणि प्रसन्न वातावरण निर्मितीसाठी प्रत्येकाने सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहन केले.

महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त केवळ महाविद्यालयीन परिसर स्वच्छ ठेवणे हा उद्देश न ठेवता विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छतेची सवय, सार्वजनिक ठिकाणांच्या स्वच्छतेबाबत जागरूकता आणि सामाजिक बांधिलकीची भावना निर्माण करण्यासाठी विविध उपक्रम राबविण्याच्या सूचना विद्यापीठाच्या शिक्षण संचालनालयाकडून देण्यात आल्या आहेत. यामध्ये श्रमदानासोबतच रॅली, पथनाट्य तसेच विविध जनजागृतीपर उपक्रमांचा समावेश आहे.

‘स्वच्छ परिसर – निरोगी समाज’ या भावनेतून विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्तपणे श्रमदान करून स्वच्छतेचा संदेश दिला. या अभियानामुळे विद्यापीठ परिसरात स्वच्छता, शिस्त आणि सामाजिक सहभागाचे सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले.

For English

उद्यानविद्या महाविद्यालयात महात्मा गांधी व लालबहादूर शास्त्री जयंतीनिमित्त स्वच्छता अभियान

 स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक बांधिलकीचा माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांचा विद्यार्थ्यांना संदेश

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या उद्यानविद्या महाविद्यालयात राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त दिनांक २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी स्वच्छता अभियान राबविण्यात आले. या अभियानांतर्गत महाविद्यालय परिसराची स्वच्छता करण्यात आली. विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन, श्रमप्रतिष्ठा आणि सामाजिक बांधिलकीची जाणीव निर्माण करण्याचा संदेश यावेळी देण्यात आला.

यावेळी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी उपस्थित विद्यार्थी, प्राध्यापक व कर्मचाऱ्यांना मार्गदर्शन केले. स्वच्छता ही केवळ परिसरापुरती मर्यादित न राहता प्रत्येकाच्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनली पाहिजे, असे त्यांनी प्रतिपादन केले. स्वच्छ आणि निरोगी वातावरणासाठी प्रत्येकाने स्वतःपासून स्वच्छतेची सुरुवात करून ती सातत्याने जपली पाहिजे, असेही त्यांनी सांगितले.

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी पुढे सांगितले की, सध्या मृदा संवर्धनासोबतच हवेतील प्रदूषणाची समस्याही गंभीर होत आहे. पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी वृक्षलागवड, वृक्षसंवर्धन तसेच वनक्षेत्राचे संरक्षण करणे अत्यंत आवश्यक आहे. पर्यावरणाचा ऱ्हास झाल्यास त्याचे गंभीर परिणाम आगामी पिढ्यांना भोगावे लागू शकतात. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी पर्यावरण संवर्धनाची जाणीव अंगीकारून समाजातही त्याबाबत जागृती निर्माण करावी, असे आवाहन त्यांनी केले.

कार्यक्रमास विद्यापीठाचे शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे उपस्थित होते. तसेच उद्यानविद्या महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. विश्वनाथ खंदारे, कृषी वनस्पतीशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे, राष्ट्रीय सेवा योजना अधिकारी डॉ. बी. एम. कलालबंडी, प्राध्यापक डॉ. ए. टी. दोंडे, डॉ. पी. एस. देशमुख, डॉ. एस. जी. खंडागळे, एस. सी. पठाण यांच्यासह महाविद्यालयातील प्राध्यापक, कर्मचारी, विद्यार्थी व पालक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

वनामकृविच्या कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालयात स्वच्छता अभियान उत्साहात संपन्न

 महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त विद्यार्थ्यांचा स्वच्छतेचा संदेश; परिसराची स्वच्छता करून जनजागृती

राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि माजी पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री यांच्या जयंतीनिमित्त ‘सेवा संकल्प अभियान’ आणि राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS) यांच्या संयुक्त विद्यमाने वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालयात स्वच्छता अभियान दिनांक २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी उत्साहात राबविण्यात आले. हे अभियान माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या निर्देशानुसार आणि शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली तसेच महाविद्यालयाचे प्रभारी अधिष्ठाता डॉ. रघुनाथ जायभाये पुढाकारातून राबविण्यात आले. स्वच्छता ही केवळ एका दिवसापुरती मर्यादित न राहता ती दैनंदिन जीवनशैलीचा अविभाज्य भाग बनावी, या उद्देशाने विद्यार्थ्यांनी अभियानात उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. अभियानाच्या प्रारंभी महाविद्यालयीन परिसरातून पदयात्रा काढून स्वच्छतेबाबत जनजागृती करण्यात आली. विद्यार्थ्यांनी स्वच्छतेविषयक घोषणांच्या माध्यमातून परिसरातील नागरिक आणि विद्यार्थ्यांना स्वच्छतेचा संदेश दिला.

यावेळी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी स्वच्छतेचे महत्त्व अधोरेखित करताना महाविद्यालयीन परिसर स्वच्छ ठेवणे ही प्रत्येकाची सामूहिक जबाबदारी असल्याचे सांगितले. सन २०४७ पर्यंत विकसित भारताचे स्वप्न साकार करण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी सामाजिक जबाबदारीची जाणीव ठेवून सातत्याने सकारात्मक योगदान द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले. स्वच्छतेचे कार्य केवळ अभियानापुरते मर्यादित न ठेवता ते नियमितपणे राबविण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी विद्यार्थ्यांना स्वच्छतेचे महत्त्व विशद करून सांगितले. राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांनी स्वच्छता, सामाजिक बांधिलकी आणि समाजसेवेच्या विविध उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले. स्वच्छ, सुंदर आणि प्रसन्न वातावरण निर्मितीसाठी प्रत्येकाने पुढाकार घ्यावा, असेही त्यांनी सांगितले.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक राष्ट्रीय सेवा योजना कार्यक्रम अधिकारी डॉ. सुभाष विखे यांनी केले. त्यांनी राष्ट्रीय सेवा योजनेचा उद्देश, कार्यपद्धती तसेच समाजाच्या विकासामध्ये विद्यार्थ्यांची भूमिका याबाबत मार्गदर्शन केले.

यानंतर विद्यार्थ्यांनी महाविद्यालयीन परिसरात व्यापक स्वच्छता मोहीम राबविली. परिसरातील प्लास्टिक व इतर कचरा संकलित करून त्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यात आली. तसेच महाविद्यालयाच्या मागील बाजूस असलेल्या सह्याद्री वसतिगृह परिसर, अपघात प्रक्षेत्र तसेच इतर परिसरांमध्येही स्वच्छता करण्यात आली.

या कार्यक्रमास विभागप्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे, डॉ. अनिलकुमार कांबळे, डॉ. मधुकर मोरे, डॉ. रवींद्र शिंदे, डॉ. संदीपान पायाळ, डॉ. विशाल इंगळे, इंजि. लक्ष्मीकांत राऊतमारे, डॉ. अनिकेत वईकर तसेच महाविद्यालयातील अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

स्वच्छता अभियान यशस्वी करण्यासाठी गणेश बोराडे, स्वराज ठाकरे, संकेत पवार, वास्को टप्पे, सारंग गमे, राध्येशाम खंटींग, कुणाल गडेक, सुचिता देशमुख, सृष्टी गायकवाड, पायल सावंत तसेच विद्यार्थी आणि राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या स्वयंसेवकांनी विशेष परिश्रम घेतले. तसेच जितेंद्र खिल्लारे, श्रीमती सुनीता तळेकर, प्रमोद राठोड, रमेश मोहिटे, भारत कुऱ्हे, मुरली शिंदे आदींनी अभियानाच्या यशस्वी आयोजनासाठी विशेष सहकार्य केले.

या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छतेची जबाबदारी, समाजसेवेची जाणीव आणि पर्यावरण संवर्धनाचे महत्त्व अधिक दृढ झाले. विद्यार्थ्यांच्या उत्स्फूर्त सहभागामुळे स्वच्छता अभियानाला व्यापक स्वरूप प्राप्त झाले. ‘स्वच्छ परिसर – निरोगी समाज – विकसित भारत’ या संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड देत कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालयाने स्वच्छतेचा प्रभावी संदेश दिला. कार्यक्रमाचे आभार प्रदर्शन डॉ. रवींद्र शिंदे यांनी केले.