वनामकृवित क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा जयंतीनिमित्त अभिवादन

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथे क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांची जयंती दिनांक १५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी उत्साहपूर्ण वातावरणात साजरी करण्यात आली. यानिमित्त विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील सिम्पोजियम सभागृहात सकाळी ११ वाजता अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

यावेळी विद्यापीठाचे शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या हस्ते क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले. याप्रसंगी विद्यापीठातील विविध अधिकारी उपस्थित होते.

कार्यक्रमात उपकुलसचिव (सामान्य प्रशासन) श्री. पद्माकर पाटील यांनी क्रांतिसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जीवनकार्याचा, सामाजिक संघर्षाचा तसेच देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांच्या महत्त्वपूर्ण योगदानाचा संक्षिप्त परिचय करून दिला.

यावेळी उपस्थित अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी भगवान बिरसा मुंडा यांच्या राष्ट्रनिर्माणातील योगदानाचे स्मरण करून त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली अर्पण केली.

या कार्यक्रमास विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील विविध विभागांचे अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे आयोजन विद्यापीठ प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले होते.

 

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या मार्गदर्शनाखाली धानोरा काळे येथे राष्ट्रीय कृषि विकास योजनेअंतर्गत शेतकरी प्रशिक्षण व जमीन आरोग्य पत्रिका वाटप कार्यक्रम संपन्न

एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन हे संतुलित पीक पोषणाची गुरुकिल्ली : डॉ. हरिहर कौसडीकर यांचे कार्यक्रमात प्रतिपादन

वसंतराव वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठांतर्गत मृद विज्ञान व कृषि रसायनशास्त्र विभागाच्या वतीने राष्ट्रीय कृषि विकास योजनेअंतर्गत दिनांक १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी धानोरा काळे, ता. पूर्णा, जि. परभणी येथे जमीन आरोग्य पत्रिका वाटप व शेतकरी प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. हा कार्यक्रम माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या मार्गदर्शनाखाली राबविण्यात आला. या प्रशिक्षण कार्यक्रमात परिसरातील सुमारे १०० शेतकऱ्यांनी सहभाग नोंदविला. यामध्ये मोसंबी व चिकू बागायतदारांसह हरभरा, हळद आणि तूर उत्पादक शेतकऱ्यांचा समावेश होता.

या प्रशिक्षण कार्यक्रमात मृद विज्ञान विभागाचे विभागप्रमुख डॉ. हरिहर कौसडीकर यांनी शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्च कमी करून शेतीतून अधिक उत्पन्न मिळविण्यासाठी जैविक खते व इतर कृषि निविष्ठांचा योग्य वापर करण्याबाबत मार्गदर्शन केले. तसेच जमिनीचे आरोग्य टिकवून ठेवण्यासाठी आणि संतुलित पीक पोषण साध्य करण्यासाठी एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापनाचे महत्त्व विविध उदाहरणांसह विशद केले. एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन हे जमिनीचे आरोग्य सुधारण्याबरोबरच पीक उत्पादकता वाढविण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. यावेळी मोसंबी व संत्रा बागायतदारांना भेडसावणाऱ्या जमिनीचे आरोग्य आणि पीक पोषणविषयक विविध समस्यांवरही त्यांनी मार्गदर्शन करून शेतकऱ्यांच्या शंकांचे निरसन केले.

तसेच हवामान बदल आणि नैसर्गिक संसाधनांची मर्यादित उपलब्धता यांमुळे पीक उत्पादकतेवर प्रतिकूल परिणाम होत असल्याचे दिसून येत आहे. या पार्श्वभूमीवर रासायनिक खतांचा संतुलित व शिफारशीनुसार वापर, नियमित माती परीक्षण, जैविक खतांचा वापर आणि जमिनीचे आरोग्य संवर्धन याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये जागरूकता निर्माण होणे आवश्यक असल्याचे डॉ. कौसडीकर यांनी प्रतिपादन केले.

प्रशिक्षणादरम्यान निंबोळी पेंड, करंज पेंड, शेणखत, गांडूळ खत आदी सेंद्रिय खतांचे महत्त्व व त्यांचा वापर याबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली. तसेच विद्यापीठाद्वारे उत्पादित जैविक खतांचा वापर कोणत्या पद्धतीने व किती प्रमाणात करावा, याबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करून प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकही दाखविण्यात आले. यावेळी विद्यापीठामार्फत उपलब्ध असलेल्या विविध सेवा व कृषि निविष्ठांची माहिती देऊन शेतकऱ्यांनी कृषि विद्यापीठाच्या संपर्कात राहून आधुनिक कृषि तंत्रज्ञानाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन डॉ. कौसडीकर यांनी केले.

मृद विज्ञान विभागातील दीर्घकालीन खतप्रयोग योजनेचे प्रमुख डॉ. रामप्रसाद खंदारे यांनी कार्यक्रमाची प्रस्तावना करताना राष्ट्रीय कृषि विकास योजनेची माहिती दिली. तसेच जमीन आरोग्य पत्रिकेचा अभ्यास करून त्यानुसार पिकांना आवश्यक अन्नद्रव्यांचे व्यवस्थापन कसे करावे, याबाबत मार्गदर्शन केले. रासायनिक खतांच्या असंतुलित वापरामुळे जमिनीच्या आरोग्यावर होणारे परिणाम आणि त्याचा पीक उत्पादकतेवर होणारा परिणाम याविषयीही त्यांनी माहिती दिली.

या प्रशिक्षण कार्यक्रमात श्री. पांडुरंग राजाभाऊ काळे, श्री. योगेश नामदेवराव काळे, श्री. ज्ञानोबा भाऊराव काळे, श्री. उत्तमराव मारोतराव काळे, श्री. संतोष भगवान रेंगे, श्री. उद्धव पंडितराव काळे, श्री. संभाजी पांडुरंग काळे, श्री. दिलीप पुरभाजी काळे, श्री. बाळा प्रसाद बाबाराव काळे, श्री. खुशाल पांडुरंग काळे, श्री. तुकाराम भाऊराव काळे, श्री. किशन राजाभाऊ काळे, श्री. प्रताप किशनराव काळे, श्री. प्रवीण किशनराव काळे आणि श्री. बाळासाहेब संभाजी काळे यांच्यासह परिसरातील शेतकऱ्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदविला. यावेळी शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामातील विविध पिकांच्या अन्नद्रव्य व्यवस्थापनासंदर्भातील समस्यांवर तज्ज्ञांकडून मार्गदर्शन घेऊन आपल्या शंकांचे निरसन करून घेतले.

वनामकृवित पंडित जवाहरलाल नेहरू जयंतीनिमित्त अभिवादन; माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या हस्ते प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण

 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथे स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान, भारतरत्न पंडित जवाहरलाल नेहरू यांची जयंती १४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी उत्साहपूर्ण वातावरणात साजरी करण्यात आली. यानिमित्त विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील सिम्पोजियम सभागृहात सकाळी ११ वाजता अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

यावेळी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या हस्ते पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले. याप्रसंगी संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश आहिरे, विभागप्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे यांच्यासह विद्यापीठातील विविध अधिकारी उपस्थित होते.

कार्यक्रमात उपकुलसचिव (सामान्य प्रशासन) श्री. पद्माकर पाटील यांनी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या जीवनकार्याचा व देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील तसेच आधुनिक भारताच्या उभारणीतील त्यांच्या योगदानाचा संक्षिप्त परिचय करून दिला.

यावेळी उपस्थित अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या राष्ट्रनिर्माणातील योगदानाचे स्मरण करून त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली अर्पण केली.

कार्यक्रमास विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील विविध विभागांचे अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे आयोजन विद्यापीठ प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले होते.

बागायती पिकांच्या संशोधन व तंत्रज्ञान विकासासाठी वनामकृवि आणि राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठान यांच्यात सामंजस्य करार

करारावर वनामकृविचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि प्रतिष्ठानचे संचालक डॉ. पी. के. गुप्ता यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या.

कांदा व लसूण पिकांच्या उत्पादनवाढीसह आधुनिक साठवणूक, काढणीपश्चात तंत्रज्ञान आणि संशोधनाला मिळणार चालना

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी आणि राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठान (National Horticultural Research and Development Foundation – NHRDF), नवी दिल्ली यांच्यात बागायती पिकांच्या संशोधन, तंत्रज्ञान विकास तसेच विस्तार कार्याला अधिक बळकटी देण्याच्या उद्देशाने दिनांक ११ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सामंजस्य करार करण्यात आला. या करारावर वनामकृविचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठानचे संचालक डॉ. पी. के. गुप्ता यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या. सदर सामंजस्य कराराची अंमलबजावणी सन २०२६ च्या रब्बी हंगामापासून सुरू होणार असून, त्याअंतर्गत प्रस्तावित संशोधन प्रकल्प, तंत्रज्ञान विकास आणि इतर अनुषंगिक उपक्रम प्रत्यक्षात राबविण्यात येणार आहेत.

या सामंजस्य करारामुळे दोन्ही संस्थांमधील संशोधन व विस्तार कार्यातील परस्पर सहकार्य अधिक दृढ होणार असून, विशेषतः कांदा व लसूण या महत्त्वाच्या बागायती पिकांच्या उत्पादनवाढीसाठी, सुधारित वाणांच्या विकासासाठी तसेच काढणीपश्चात तंत्रज्ञानाच्या संशोधनासाठी संयुक्त प्रयत्न करण्यात येणार आहेत.

या करारांतर्गत गरजेनुसार संशोधन कार्यक्रमांची आखणी करून बागायती पिकांच्या नवीन वाणांचा विकास, उत्पादन तंत्रज्ञान आणि काढणीपश्चात तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर भर देण्यात येणार आहे. राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठानने विकसित केलेल्या कांद्याच्या प्रगत व आशादायी वाणांचे महाराष्ट्र राज्यातील लागवडीसाठी मूल्यमापन करण्यात येणार आहे. तसेच कांदा साठवणुकीच्या आधुनिक संरचनांमध्ये सुधारणा करून ऊर्जा वापर कमी करण्यासंदर्भात संशोधन केले जाणार आहे.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाने विकसित केलेल्या कांद्याच्या वाणांचे तसेच कांदा बियाणे पेरणी व रोपलागवडीसाठी विकसित केलेल्या कृषि अवजारांचे इतर कांदा उत्पादक राज्यांमध्ये मूल्यमापन व प्रमाणीकरण करण्यासाठी NHRDF सहकार्य करणार आहे. याशिवाय केंद्र व राज्य शासनाच्या विविध योजनांच्या माध्यमातून संयुक्त संशोधन, प्रशिक्षण, प्रात्यक्षिके आणि विकसित तंत्रज्ञानाचा शेतकऱ्यांपर्यंत प्रसार करण्याचे नियोजन आहे.

या सहकार्यातून दोन्ही संस्थांतील शास्त्रज्ञ, संशोधक व प्राध्यापकांना संशोधन आणि प्रशिक्षण सुविधांचा परस्पर लाभ घेता येणार असून, वैज्ञानिक माहिती, प्रयोगांचे निष्कर्ष, तांत्रिक माहिती आणि विकसित तंत्रज्ञानाची देवाणघेवाण करण्यात येणार आहे. सामंजस्य कराराच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे संशोधन संचालक यांच्या अध्यक्षतेखाली पुनरावलोकन व अंमलबजावणी समिती स्थापन करण्यात येणार आहे. या कराराचा कालावधी पाच वर्षांचा राहणार आहे.

या सामंजस्य करारामुळे बागायती पिकांच्या संशोधनाला नवी दिशा मिळण्यासोबतच कांदा व लसूण उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी आधुनिक उत्पादन तंत्रज्ञान, सुधारित वाण, कार्यक्षम साठवणूक व्यवस्था आणि काढणीपश्चात तंत्रज्ञान उपलब्ध होण्यास मदत होणार आहे.

करारप्रसंगी  राष्ट्रीय बागवानी अनुसंधान आणि विकास प्रतिष्ठानचे अधिकारी उपस्थित होते. सामंजस्य करारानंतर दोन्ही संस्थांच्या प्रमुखांनी परस्पर सहकार्याच्या माध्यमातून संशोधन व तंत्रज्ञान विकासाला गती देण्याचा विश्वास व्यक्त केला.

For English

वनामकृविच्या शास्त्रज्ञ डॉ. मधुकर मोरे यांचे देवलगाव आवचार येथे मृदा व जलसंधारणाबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन

दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी पाणी अडवा, पाणी जिरवा आणि उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन

छत्रपती शाहू महाराज बहुउद्देशीय सेवाभावी संस्था आणि श्रीमंतयोगी सेवाभावी संस्था यांच्या संयुक्त विद्यमाने दि. १० नोव्हेंबर २०२६ रोजी देवलगाव आवचार (ता. मानवत, जि. परभणी) येथे ‘दुष्काळी परिस्थितीत मृदा व जलसंधारणाची कामे आणि उपलब्ध पाण्याचा सिंचनासाठी कार्यक्षम वापर’ या विषयावर शेतकरी मार्गदर्शन कार्यक्रम उत्साहात संपन्न झाला.

या कार्यक्रमात वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी येथील अखिल भारतीय समन्वित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्पाचे वरिष्ठ शास्त्रज्ञ (मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी) डॉ. मधुकर मोरे यांनी प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून शेतकऱ्यांना सविस्तर मार्गदर्शन केले. त्यांनी बदलते पर्जन्यमान, हवामान बदलाचे शेतीवरील परिणाम, कोरडवाहू शेतीतील मृदा व जलसंधारणाचे महत्त्व, जमिनीतील ओलावा टिकविण्याच्या विविध उपाययोजना, सूक्ष्म सिंचनाचा कार्यक्षम वापर तसेच शाश्वत शेती पद्धती याविषयी सविस्तर माहिती दिली.

अनियमित पावसाच्या पार्श्वभूमीवर जमिनीवर पडणारे पावसाचे पाणी अडविणे, ते जमिनीत मुरविणे आणि उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे डॉ. मोरे यांनी स्पष्ट केले. शेतातील बांधबंदिस्ती, शेततळ्यांच्या माध्यमातून पाणीसाठा निर्माण करणे, ठिबक व तुषार सिंचनासारख्या सूक्ष्म सिंचन पद्धतींचा अवलंब करणे यामुळे पाण्याची बचत होण्यासोबतच पीक उत्पादनात स्थिरता राखण्यास मदत होते, असेही त्यांनी सांगितले.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी गावचे सरपंच श्री. केशवराव आवचार होते, तर प्रमुख पाहुणे म्हणून गावचे माजी सरपंच श्री. माणिकराव आवचार आणि प्रा. डॉ. राम मोरे उपस्थित होते.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक डॉ. ज्ञानेश्वर आवचार यांनी केले. त्यांनी कार्यक्रम आयोजनामागील भूमिका विशद करताना दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी गावपातळीवर मृदा व जलसंधारणाची लोकचळवळ उभी करणे, उपलब्ध पाण्याचे योग्य नियोजन करणे आणि शेतकऱ्यांमध्ये जलव्यवस्थापनाविषयी जागृती निर्माण करणे ही काळाची गरज असल्याचे सांगितले.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन दिव्या शेळके आणि अश्विनी आवचार यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन श्री. श्याम आवचार यांनी केले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी इंजि. गोविंद आवचार, ॲड. गजानन आवचार, डॉ. महेश पान्हेरे, श्री. बालाजी दिवटे, श्री. मंगेश आवचार, श्री. श्याम आवचार, श्री. पंढरीनाथ आवचार आणि डॉ. ज्ञानेश्वर आवचार यांनी विशेष परिश्रम घेतले.

यावेळी ‘जलसंधारणाचा ध्यास, जलसमृद्ध गावाचा विकास आणि दुष्काळावर मात – जलसंधारणातून समृद्धीची वाट’ हा संदेश देण्यात आला.

वनामकृविच्या अंबाजोगाई येथील कृषि महाविद्यालयात दिवाळी स्नेहमिलन उपक्रम उत्साहात संपन्न

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या प्रेरणेतून तसेच शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या संकल्पनेतून भाकृअप विद्यार्थ्यांसाठी विशेष उपक्रम

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या अंबाजोगाई येथील कृषि महाविद्यालयात देशाच्या विविध राज्यांमधून भारतीय कृषि अनुसंधान परिषेदे (भाकृअप) च्या कोट्यातून विद्यार्थी व विद्यार्थिनी कृषि शिक्षणासाठी प्रवेश घेत असतात. मात्र, दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये लांबचे अंतर आणि प्रवासासाठी लागणारा वेळ यामुळे अनेक विद्यार्थ्यांना आपल्या कुटुंबीयांसोबत दिवाळी सण साजरा करण्यासाठी घरी जाता येत नाही. त्यामुळे त्यांना सणासुदीच्या काळात कुटुंबीयांची उणीव भासू नये आणि महाविद्यालयातही कौटुंबिक जिव्हाळ्याचे वातावरण निर्माण व्हावे, या उद्देशाने अंबाजोगाई कृषि महाविद्यालयात परप्रांतीय विद्यार्थ्यांसाठी दिवाळी स्नेहमिलन व फराळ वाटपाचा विशेष उपक्रम दिनांक ९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आला.

विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या प्रेरणेतून तसेच विद्यापीठाचे शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या संकल्पनेतून महाविद्यालयातील प्राध्यापक व कर्मचाऱ्यांच्या सहकार्याने हा उपक्रम राबविण्यात आला.

याप्रसंगी डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी विद्यार्थ्यांशी अत्यंत आपुलकीने संवाद साधला. ते म्हणाले की, अशा उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक बांधिलकी, परस्परांप्रती सद्भावना आणि बंधुभाव वृद्धिंगत होतो. ‘तमसो मा ज्योतिर्गमय’ अर्थात अंधाराकडून प्रकाशाकडे जाण्याचा संदेश देणारा दिवाळी हा प्रकाशाचा सण आहे. या सणातून अज्ञानरूपी अंधकार दूर करून ज्ञानाचा प्रकाश जीवनात आणण्याची प्रेरणा मिळते. कृषि शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी भविष्यात शेतकऱ्यांच्या जीवनातील अडचणींचा अंधार दूर करून त्यांच्या जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धीचा प्रकाश निर्माण करण्यासाठी योगदान द्यावे, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली. यावेळी त्यांनी सर्व विद्यार्थ्यांना दिवाळीच्या शुभेच्छा दिल्या.

डॉ. ठोंबरे यांनी विद्यार्थ्यांशी साधलेला कौटुंबिक जिव्हाळ्याचा संवाद, केलेले प्रेमळ आदरातिथ्य आणि स्नेहपूर्ण वातावरण यामुळे विद्यार्थी भारावून गेले. महाविद्यालयातील या उपक्रमातून त्यांना घरापासून दूर असूनही कुटुंबीयांसोबत सण साजरा केल्याचा आनंद अनुभवता आला.

या प्रसंगी कृषि महाविद्यालयाचे प्रभारी अधिष्ठाता डॉ. सुहास जाधव, विश्वविख्यात पखवाजवादक पं. श्री. उद्धवबापू आपेगावकर, ज्येष्ठ समाजसेवक श्री. वसंतराव मोरे, प्रख्यात कवी डॉ. मुकुंद राजपंखे, श्री. राहुलदेव भवाळे, श्री. राजेश रेवले आणि श्रीमती मेघना चिरके यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

या स्नेहमिलन उपक्रमात बिहार येथील आशी, खुशी कुमारी, श्रेया, सृष्टी, विपुल, सौरभ राज, अभिरव, हिमांशू, ऋतिक राज व आयुष; ओडिशा येथील साई सकेती, प्रिन्सी बिस्वाल, साई संकर, धर्मेंद्र साहू व सूर्यकांता बारिक; केरळ येथील मेघनाथन व सूर्यनारायण; पश्चिम बंगाल येथील टुबाई डे व शादाब कुमार; तामिळनाडू येथील धनुष एम.; अरुणाचल प्रदेश येथील फुंत्सो छोटोन व गिल नासो; छत्तीसगड येथील मिनेश कुमार; त्रिपुरा येथील विशाल पोद्दार; उत्तर प्रदेश येथील विष्णू प्रताप व अमृतांशू; मध्य प्रदेश येथील मयंक साहू तसेच राजस्थान येथील हर्षिता, अंकित व दुबेडिया यांच्यासह विविध राज्यांतील विद्यार्थी व विद्यार्थिनी मोठ्या उत्साहाने सहभागी झाले होते. या उपक्रमामुळे महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांमध्ये आपुलकी, एकोपा आणि कौटुंबिक जिव्हाळ्याची भावना अधिक दृढ झाली.

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या शिफारशीनुसार वनामकृविच्या दोन शास्त्रज्ञांचा संवर्धनशील व पुनरुज्जीवनशील शेतीवरील आंतरराष्ट्रीय प्रशिक्षण कार्यक्रमात सहभाग

भारत, नेपाळ, भूतान आणि बांगलादेश या चार देशांतील एकूण २० प्रशिक्षणार्थींचा सहभाग; यामध्ये नेपाळचे ३, भूतानचे २, बांगलादेशचे २ आणि भारताचे १३ प्रशिक्षणार्थी.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथील दोन शास्त्रज्ञांनी संवर्धनशील व पुनरुज्जीवनशील शेती (Conservation and Regenerative Agriculture) या विषयावरील १४ व्या प्रगत आंतरराष्ट्रीय प्रशिक्षण अभ्यासक्रमात सहभाग नोंदविला आहे. विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या शिफारशीनुसार आंतरराष्ट्रीय मका व गहू सुधार केंद्र (CIMMYT), भारत यांच्याकडून या शास्त्रज्ञांचे नामांकन करण्यात आले होते.

या प्रशिक्षणासाठी विद्यापीठाच्या छत्रपती संभाजीनगर येथील राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्पाचे सहयोगी संशोधन संचालक तथा कृषिशास्त्रज्ञ डॉ. सुर्यकांत पवार आणि सहायक प्राध्यापक (कृषिशास्त्र) डॉ. सुरेखा कदम यांची निवड झाली आहे. दिनांक २८ ऑक्टोबर ते १७ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत आयोजित करण्यात आलेल्या या तीन आठवड्यांच्या आंतरराष्ट्रीय प्रशिक्षणामध्ये नेपाळ, भूतान, बांगलादेश आणि भारत या चार देशांतील एकूण २० प्रशिक्षणार्थी सहभागी झाले आहेत.

CIMMYT, बोरलॉग इन्स्टिट्यूट फॉर साऊथ एशिया (BISA) आणि भारतीय कृषि अनुसंधान परिषद (ICAR) यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित या प्रशिक्षणाचा मुख्य उद्देश हवामान बदलाच्या आव्हानांना सक्षमपणे सामोरे जाणाऱ्या, शाश्वत व उत्पादक शेती पद्धती विकसित करणे हा आहे. यामध्ये संवर्धनशील शेती व पुनरुज्जीवनशील शेतीची तत्त्वे, मृदा आरोग्य संवर्धन, पीक अवशेष व्यवस्थापन, नैसर्गिक संसाधनांचे जतन, पाणी व खतांचा कार्यक्षम वापर, शेती उत्पादन खर्चात कपात आणि हवामान अनुकूल कृषि तंत्रज्ञान या विषयांवर सैद्धांतिक तसेच प्रात्यक्षिक मार्गदर्शन करण्यात येत आहे.

या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे उद्घाटन भारतीय कृषि अनुसंधान परिषदेचे महासंचालक तथा कृषि संशोधन व शिक्षण विभागाचे सचिव माननीय डॉ. मांगी लाल जाट यांच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले. यावेळी आंतरराष्ट्रीय मका व गहू सुधारणा केंद्र (CIMMYT - International Maize and Wheat Improvement Center) यांचे भारतातील प्रमुख डॉ. महेश गथाला,  BISA (Borlaug Institute for South Asia) चे व्यवस्थापकीय संचालक तथा CIMMYT चे Distinguished Scientist व Regional Director for Asia डॉ. बी. एम. प्रसन्ना, ICAR चे उपमहासंचालक (कृषि विस्तार) डॉ. राजबीर सिंह, उपमहासंचालक (नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन) डॉ. ए. के. नायक, डॉ. एस. के. संवाल तसेच CIMMYT च्या Agroecology Specialist डॉ. अॅलिसन लेइंग यांच्यासह विविध संस्थांचे शास्त्रज्ञ व तज्ज्ञ उपस्थित होते.

उद्घाटनप्रसंगी माननीय डॉ. मांगी लाल जाट यांनी या प्रशिक्षण उपक्रमाच्या सातत्यपूर्ण आयोजनाचे विशेष कौतुक केले. सन २०१० पासून सुरू असलेला हा उपक्रम कृषि संशोधन, मनुष्यबळ विकास आणि प्रत्यक्ष शेतावरील अनुभव यांची सांगड घालणारा महत्त्वपूर्ण उपक्रम असल्याचे त्यांनी नमूद केले. CIMMYT संस्थेने या प्रशिक्षणाच्या सातत्यपूर्ण आयोजनासाठी आणि विकासासाठी दिलेल्या योगदानाचीही त्यांनी प्रशंसा केली.

या प्रशिक्षणादरम्यान सहभागी शास्त्रज्ञांना नवी दिल्ली, हरियाणा, उत्तर प्रदेश आणि पंजाब येथील विविध संशोधन संस्था व प्रक्षेत्रांना भेटी देण्याची संधी मिळत आहे. ICAR-CSSRI, कर्नाल तसेच CIMMYT-BISA च्या लुधियाना येथील संशोधन प्रक्षेत्रासह मेरठ व मोदीपुरम येथील संशोधन केंद्रांवर प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकांच्या माध्यमातून प्रशिक्षण दिले जात आहे. या भेटींमध्ये Living Laboratories अर्थात प्रत्यक्ष संशोधन व प्रात्यक्षिक प्रयोगशाळांमध्ये दीर्घकालीन संशोधनातून विकसित झालेल्या संवर्धनशील शेती तंत्रज्ञानाची माहिती घेण्यात येत आहे. यामध्ये पीक अवशेष व्यवस्थापन, जमिनीची कमीत कमी मशागत, मृदा आरोग्य संवर्धन, आधुनिक यांत्रिकीकरण आणि संसाधनांचा कार्यक्षम वापर यांचा समावेश आहे.

या प्रशिक्षणाच्या अनुषंगाने सहयोगी संशोधन संचालक डॉ. सुर्यकांत पवार यांनी विद्यापीठामध्ये हवामान बदल आणि त्यासंदर्भातील संशोधन कार्याचे सादरीकरण केले. तसेच विद्यापीठात सुरू असलेल्या संवर्धनशील शेतीविषयक प्रयोगांची माहिती देऊन मराठवाड्यातील हवामान परिस्थितीच्या अनुषंगाने या तंत्रज्ञानाची उपयुक्तता विशद केली.

या आंतरराष्ट्रीय प्रशिक्षणामुळे सहभागी शास्त्रज्ञांना विविध देशांतील संशोधक, आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ आणि कृषि शास्त्रज्ञांशी ज्ञानाची देवाणघेवाण करण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे. प्रशिक्षणातून प्राप्त होणारे आधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन पद्धती आणि व्यावहारिक कौशल्ये विद्यापीठातील संशोधन, अध्यापन व विस्तार शिक्षण कार्यात उपयोगात आणता येणार आहेत. विशेषतः मराठवाड्यातील बदलत्या हवामान परिस्थितीत मृदा व जलसंधारण, पीक अवशेष व्यवस्थापन, उत्पादन खर्चात कपात आणि शाश्वत शेती पद्धतींच्या प्रसारासाठी या प्रशिक्षणाचा निश्चितच लाभ होणार आहे.

सन २०१० मध्ये CIMMYT आणि ICAR यांच्या संयुक्त पुढाकारातून सुरू झालेल्या या प्रशिक्षण उपक्रमाच्या आतापर्यंत १४ आवृत्त्या यशस्वीपणे आयोजित करण्यात आल्या आहेत. दक्षिण आशियातील शास्त्रज्ञ, संशोधक आणि कृषि तज्ज्ञ यांच्यामध्ये आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे मजबूत व्यासपीठ निर्माण करण्यात या उपक्रमाचे महत्त्वपूर्ण योगदान आहे.

या आंतरराष्ट्रीय प्रशिक्षणासाठी विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांची निवड झाल्याबद्दल माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि, संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे आणि विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे यांनी अभिनंदन करून शुभेच्छा दिल्या. या प्रशिक्षणामुळे विद्यापीठाची संशोधन क्षमता वृद्धिंगत होण्यासह आंतरराष्ट्रीय संशोधन संस्थांशी सहकार्य अधिक दृढ होऊन मराठवाड्यातील शाश्वत, हवामान अनुकूल आणि संसाधन कार्यक्षम शेतीच्या विकासाला चालना मिळेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.