Sunday, November 22, 2026

वनामकृविचा पाच संस्थांसोबत भव्य सामंजस्य करार संपन्न

विद्यार्थी, प्राध्यापक, शेतकरी व नवउद्योजकांसाठी पुढील ३ ते ५ वर्षांत तंत्रज्ञान विकास, कौशल्यवृद्धी आणि व्यवसायाभिमुख प्रशिक्षणाच्या नव्या संधी

भागीदार संस्थांच्या यशोगाथा, पायाभूत सुविधा व प्रायोगिक क्षमतांचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि व विद्यापीठाच्या संचालकांद्वारा सखोल परीक्षण

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी (वनामकृवि) येथे २८ व्या दीक्षांत समारंभानंतर दिनांक  २१ नोव्हेंबर २०२६ रोजी आयोजित भव्य सामंजस्य करार सोहळ्यात विद्यापीठाने पाच नामांकित संस्थांसोबत शिक्षण, संशोधन, कौशल्य विकास, कृषि रोबोटिक्स, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI/ML), इंटरनेट ऑफ थिंग्ज (IoT) आणि कृषि उद्योजकता या क्षेत्रांत परस्पर सहकार्याचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या अध्यक्षतेखाली सामंजस्य करार केले. या करारांमुळे विद्यार्थी, प्राध्यापक, शेतकरी आणि नवउद्योजकांसाठी तंत्रज्ञान विकास, कौशल्यवृद्धी, उद्योगाभिमुख प्रशिक्षण आणि संशोधनाच्या नव्या संधी उपलब्ध होणार आहेत.

या सामंजस्य करारांवर स्वाक्षरी करण्यापूर्वी मागील सहा महिन्यांच्या कालावधीत प्रत्येक भागीदार संस्थेने आपापल्या यशोगाथा, उपलब्ध पायाभूत सुविधा, तांत्रिक क्षमता आणि प्रायोगिक कार्याचे स्वतंत्र सादरीकरण केले. या सादरीकरणांचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि विद्यापीठाचे संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे,  शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी सखोल व चिकित्सक परीक्षण केले. त्यानंतर प्रत्येक कराराची उद्दिष्टे, संबंधित संस्थांच्या जबाबदाऱ्या आणि अपेक्षित फलनिष्पत्ती निश्चित करण्यात आली. विशेष म्हणजे, हे सहकार्य पुढील तीन ते पाच वर्षांच्या कालावधीत नियोजनबद्ध पद्धतीने राबविण्यात येणार आहे.

विद्यापीठाने पुढील पाच संस्थांसोबत हे सामंजस्य करार केले आहेत.

१. एमएसएमई टेक्नॉलॉजी सेंटर – इंडो जर्मन टूल रूम (IGTR), छत्रपती संभाजीनगर.

२. जगन्नाथ नवजीवन सेवाभावी संस्थेचे नवजीवन ग्रामीण व्यावसायिक प्रशिक्षण केंद्र (NGVTC), परभणी.

३. अनावृक्ष (AnaVruksha), नाशिक – कृषि रोबोटिक्स व कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील नवउद्योजक कंपनी.

४. एमआयटी आर्ट, डिझाईन अँड टेक्नॉलॉजी विद्यापीठ (MIT-ADT), पुणे.

५. टँट्रॉनिक्स इंडस्ट्रीज एलएलपी (Tantronics Industries LLP), पुणे – इलेक्ट्रॉनिक्स, एम्बेडेड सिस्टिम्स आणि औद्योगिक ऑटोमेशन क्षेत्रातील कंपनी.

या करारांद्वारे केंद्र व राज्य सरकारच्या विविध योजना, उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञता, तंत्रज्ञानविकास संस्था, शैक्षणिक संस्था आणि प्रशिक्षण केंद्रांचे सहकार्य विद्यापीठाच्या शैक्षणिक व संशोधन कार्याशी जोडण्यात येणार आहे.

विद्यापीठाच्या वतीने संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश आहिरे,  शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या. भागीदार संस्थांच्या वतीने IGTR चे महाव्यवस्थापक श्री. आर. डी. पाटील, NGVTC चे व्यवस्थापकीय संचालक इंजि. सी. जे. कारेगावकर, अनावृक्षचे सहसंस्थापक व मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी श्री. संकेत वसंत आघाव, MIT-ADT च्या वतीने डॉ. सानप, श्री. राहुल मडके व श्रीमती नमिता शिंदे, तसेच टँट्रॉनिक्स इंडस्ट्रीजचे संचालक श्री. मिहिर बिडवाई यांनी करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या.

या प्रसंगी साक्षीदार म्हणून उपसंचालक संशोधन (अर्थशास्त्र) डॉ. आर. व्ही. चव्हाण, नाहेप-कास्ट डीएफएसआरडीए उत्कृष्टता केंद्राचे प्रभारी अधिकारी तथा कृषि यंत्रे व शक्ती अभियांत्रिकी विभागप्रमुख प्रा. (डॉ.) गोपाल उ. शिंदे, IGTR चे वरिष्ठ अभियंता श्री. अतिश राखेवार, NGVTC चे अभियंता श्री. स्वप्नील मनकरी, तसेच श्री. ऋषिकेश नारायण कटकडे, श्री. श्याम भानुदासराव बालटकर आणि श्री. मंगेश मोहिते यांनी सहभाग घेतला.

विद्यार्थी, प्राध्यापक व शेतकऱ्यांसाठी व्यापक संधी

या सामंजस्य करारांमुळे विद्यार्थ्यांना टूल डिझाईन, CAD/CAM/CAE, CNC तंत्रज्ञान, ऑटोमेशन, इंडस्ट्री ४.०, IoT, AR/VR, AI/ML आणि ऑटोट्रॉनिक्स यांसारख्या आधुनिक व उद्योगाभिमुख विषयांमध्ये प्रमाणित प्रशिक्षण घेता येणार आहे. तसेच तंत्रज्ञान कंपन्यांमध्ये इंटर्नशिप, औद्योगिक भेटी आणि प्रत्यक्ष शेतातील समस्यांवर आधारित संशोधन व प्रकल्प राबविण्याच्या संधी उपलब्ध होतील.

प्राध्यापक व संशोधकांना भागीदार संस्थांसोबत संयुक्त संशोधन प्रकल्प, संशोधन प्रकाशने आणि ANRF, NAHEP/ICAR, RKVY, DST व BIRAC यांसारख्या संस्थांकडे संयुक्त संशोधन निधी प्रस्ताव सादर करण्यासाठी सहकार्य मिळणार आहे.

विशेषतः टँट्रॉनिक्स इंडस्ट्रीजसोबतच्या करारांतर्गत इलेक्ट्रॉनिक्स, एम्बेडेड सिस्टिम्स, IoT, सेन्सर्स व उपकरणीकरण, पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि औद्योगिक ऑटोमेशन या क्षेत्रांत संयुक्त संशोधन, इंटर्नशिप, औद्योगिक भेटी आणि प्राध्यापक विकास कार्यक्रम आयोजित करण्यात येणार आहेत.

शेतकऱ्यांसाठी रोबोटिक्स व कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित कृषि तंत्रज्ञानाची प्रात्यक्षिके, स्मार्ट शेतीविषयक प्रशिक्षण, माती परीक्षण, दुग्ध तंत्रज्ञान, अन्न प्रक्रिया आणि अपारंपरिक ऊर्जा यांसारख्या विषयांवर कौशल्याधारित प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येतील. याशिवाय स्थानिक गरजांनुसार विकसित केलेली परवडणारी कृषि यंत्रे व तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्यावर भर दिला जाणार आहे.

विद्यापीठातील डिजिटल फार्मिंग सोल्युशन्स उत्कृष्टता केंद्राच्या माध्यमातून ॲग्री-बॉट, ॲग्री-ड्रोन आणि ॲग्री-एजीव्ही यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या निर्मितीसाठी उपलब्ध असलेल्या फॅब्रिकेशन, मेकॅट्रॉनिक्स आणि क्षेत्रीय चाचणी सुविधांचा उपयोग केला जाणार आहे. यामुळे नवउद्योजकांना उत्पादन विकास, संयुक्त निर्मिती, तंत्रज्ञान हस्तांतरण आणि व्यापारीकरणासाठी प्रोत्साहन मिळणार आहे.

या सोहळ्यास अधिष्ठाता डॉ. रावसाहेब भाग्यवंत, विभाग प्रमुख डॉ. हरिहर कौसडीकर, संशोधन उपसंचालक डॉ. रणजीत चव्हाण, डॉ. सुनीता पवार, संशोधन संपादक डॉ. वीणा भालेराव, प्रभारी अधिकारी  गजेंद्र जगताप, डॉ मेघा जगताप यांची उपस्थिती होती. या सामंजस्य करारराच्या प्रक्रियेमध्ये अधिष्ठाता डॉ. राजेश कदम, डॉ. नीता गायकवाड, माननीय कुलगुरू यांचे तांत्रिक अधिकारी डॉ. प्रवीण कापसे, शास्त्रज्ञ डॉ. अनिल धमक, डॉ. सुरेश वाईकर, जनसंपर्क अधिकारी डॉ. शंकर पुरी यांनी सहभाग नोंदविला. उपस्थितांनी या सामंजस्य करारांच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी सक्रिय योगदान देण्याची बांधिलकी व्यक्त केली.




वनामकृवि आणि सीएएसएमबी यांच्यात सामंजस्य करार; विद्यापीठात उभारणार इनक्युबेशन सेंटर

 मराठवाड्यातील कृषि व अन्नप्रक्रिया क्षेत्रातील स्टार्टअप, उद्योजकता आणि MSME विकासाला मिळणार चालना


वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी आणि मुंबई येथील चेंबर फॉर ॲडव्हान्समेंट ऑफ स्मॉल अँड मीडियम बिझनेसेस (सीएएसएमबी - CASMB) यांच्यात शैक्षणिक, उद्योजकता, इनक्युबेशन आणि औद्योगिक सहकार्याला चालना देण्यासाठी दिनांक २१ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला. विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या यांच्या अध्यक्षतेखाली विद्यापीठात हा करार करण्यात आला. विद्यापीठाच्या वतीने संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार व CASMB च्या वतीने सेक्रेटरी जनरल डॉ. उमेश कांबळे यांनी करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या.

यावेळी अन्नतंत्रज्ञान विभागाचे अधिष्ठाता डॉ. राजेश क्षीरसागर, संशोधन विभागाचे उपसंचालक (अर्थशास्त्र) डॉ. रणजीत चव्हाण,  कृषि रसायन आणि मृदा शास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ हरिहर कौसडीकर यांच्यासह विद्यापीठाचे अधिकारी, शास्त्रज्ञ आणि संबंधित मान्यवर उपस्थित होते.

या सामंजस्य करारानुसार CASMB च्या माध्यमातून विद्यापीठ परिसरात इनक्युबेशन सेंटर उभारण्यात येणार असून, त्याचे दैनंदिन व्यवस्थापनही CASMB करणार आहे. विद्यापीठातील संशोधन, नवकल्पना आणि तंत्रज्ञान यांना उद्योग व बाजारपेठेशी जोडून नवउद्योजक घडविणे, कौशल्य विकासाला प्रोत्साहन देणे तसेच स्टार्टअप, इनक्युबेटी आणि सूक्ष्म, लघू व मध्यम उद्योगांना (MSME) आवश्यक व्यावसायिक सहकार्य उपलब्ध करून देणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.

यावेळी माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी या सहकार्याबाबत विद्यापीठाच्या अपेक्षा व्यक्त केल्या. विद्यापीठात विकसित होणारे संशोधन आणि नवनवीन तंत्रज्ञान उद्योगांपर्यंत पोहोचणे आवश्यक असून, त्यातून ग्रामीण भागात नवउद्योजक निर्माण व्हावेत. कृषि संशोधनाचे व्यावसायिक उत्पादनांमध्ये रूपांतर होऊन त्याचा लाभ शेतकरी आणि तरुण उद्योजकांना मिळावा, यासाठी हा करार महत्त्वपूर्ण ठरेल, असे त्यांनी सांगितले. मराठवाड्यात उद्योजकता विकासाला चालना देण्यासाठी CASMB कटिबद्ध असल्याचे डॉ. उमेश कांबळे यांनी यावेळी नमूद केले.

करारांतर्गत CASMB इनक्युबेशन सेंटरमधील स्टार्टअपना उद्योगतज्ज्ञ, व्यवसाय सल्लागार तसेच कायदेशीर व नियामक बाबींविषयी मार्गदर्शन उपलब्ध करून देणार आहे. उत्पादनांचे प्रायोगिक परीक्षण, व्यापारीकरण, पुरवठा साखळी आणि निर्यातीच्या संधी निर्माण करण्यासाठी स्टार्टअपना प्रस्थापित MSME उद्योगांशी जोडण्यात येणार आहे. याशिवाय दोन्ही संस्थांच्या संयुक्त विद्यमाने चर्चासत्रे, बूटकॅम्प, बौद्धिक संपदा हक्क (IP) विषयक मार्गदर्शन सत्रे आणि उद्योजकता विकास कार्यक्रम आयोजित केले जातील.

विद्यापीठातील प्रयोगशाळा आणि उपलब्ध इनक्युबेशन सुविधांचा उपयोग करून उद्योग प्रायोजित संशोधन, तंत्रज्ञान हस्तांतरण आणि नवीन उत्पादनांचा संयुक्त विकास करण्यावरही भर देण्यात येणार आहे. आश्वासक स्टार्टअपना CASMB च्या ॲंजल इन्व्हेस्टर्स, व्हेंचर फंड आणि MSME योजनांच्या नेटवर्कशी जोडून त्यांना गुंतवणूक व आर्थिक सहकार्याच्या संधी उपलब्ध करून देण्यात येतील.

या सहकार्यामध्ये विद्यापीठाची भूमिकाही महत्त्वपूर्ण राहणार असून, निवडक स्टार्टअप आणि MSME उपक्रमांना प्रत्यक्ष किंवा ऑनलाइन इनक्युबेशन सहाय्य देण्यात येईल. विद्यापीठाच्या नियमांनुसार प्रयोगशाळा, उत्पादन चाचणी आणि प्रोटोटाइप निर्मितीसाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातील. उद्योगांच्या गरजांवर आधारित नवोन्मेष स्पर्धांमध्ये विद्यार्थी व प्राध्यापकांचा सहभाग वाढविण्यासोबतच उद्योगांसमोरील प्रत्यक्ष अडचणींचे संशोधन प्रकल्पांमध्ये रूपांतर करण्यासाठी CASMB सहकार्य करणार आहे. तसेच देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार व्यासपीठांपर्यंत पोहोचण्यासाठी स्टार्टअपना मार्गदर्शन केले जाणार आहे.

हा सामंजस्य करार पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी लागू राहणार असून, यामध्ये कोणतीही थेट आर्थिक बांधिलकी निश्चित करण्यात आलेली नाही. संयुक्त उपक्रम किंवा निधी उपलब्ध असलेल्या प्रकल्पांसाठी आवश्यकतेनुसार स्वतंत्र करार करण्यात येतील. तसेच करारापूर्वी संबंधित संस्थांकडे असलेले बौद्धिक संपदा अधिकार त्या-त्या संस्थांकडेच राहतील.

CASMB ने यापूर्वी विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रातील मराठवाडा विभागात परभणी आणि छत्रपती संभाजीनगर येथे उद्योजकता उद्यम परिषदा यशस्वीपणे आयोजित केल्या आहेत. या उपक्रमांना आता सामंजस्य कराराच्या माध्यमातून संस्थात्मक स्वरूप प्राप्त झाले आहे. या सहकार्यामुळे मराठवाड्यातील कृषि, अन्नप्रक्रिया आणि संलग्न क्षेत्रातील नवउद्योजक, विद्यार्थी व तरुणांना संशोधन, तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन, तंत्रज्ञान, बाजारपेठ आणि गुंतवणुकीच्या संधी एकाच व्यासपीठावर उपलब्ध होण्यास मदत होणार आहे. परिणामी, विद्यापीठातील संशोधनाचे उद्योगांमध्ये रूपांतर होऊन ग्रामीण भागात रोजगारनिर्मिती आणि उद्योजकता विकासाला नवी दिशा मिळेल.

शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना प्राधान्य देऊन विद्यापीठाने ‘शेतकरी देवो भव’ या भावनेतून कार्य करावे – माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

शासनाच्या पुरस्कारप्राप्त शेतकऱ्यांच्या चर्चासत्रात आठही जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांनी मांडल्या समस्या व अपेक्षा; तीन महिन्यांतून एकदा विद्यापीठात बैठक आयोजित करण्याचे माननीय कुलगुरूंचे निर्देश

शेतकरी हा देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा आधारस्तंभ असून शेती आणि शेतकऱ्यांचे योगदान अनन्यसाधारण आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या कामांना प्राधान्य देत विद्यापीठातील सर्व अधिकारी व शास्त्रज्ञांनी ‘शेतकरी देवो भव’ या भावनेतून कार्य करावे. शेतकऱ्यांसाठी काम करताना कोणत्याही प्रकारचा प्रोटोकॉल न पाळता त्यांच्या भेटीला आणि समस्यांच्या निराकरणाला प्राधान्य द्यावे, असे प्रतिपादन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी केले.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या विस्तार शिक्षण संचालनालय आणि शासकीय पुरस्कारप्राप्त शेतकरी संघ, मराठवाडा यांच्या संयुक्त विद्यमाने दिनांक २१ नोव्हेंबर २०२६ रोजी आयोजित शासकीय पुरस्कारप्राप्त शेतकरी चर्चासत्रात ते अध्यक्षस्थानावरून बोलत होते. यावेळी प्रमुख पाहुणे म्हणून शासकीय पुरस्कारप्राप्त शेतकरी संघाचे पदाधिकारी तथा कृषिभूषण प्रकाश भुता पाटील उपस्थित होते. व्यासपीठावर कृषिभूषण श्री. नाथराव कराड, कृषिभूषण श्री. सोपानराव अवचार, कृषिभूषण श्री. कांतराव देशमुख, शेतीनिष्ठ शेतकरी श्री. गंगाधर शृंगारे, शेतीनिष्ठ शेतकरी श्री. अजित मगर, श्री. सदाशिवराव थोरात, कृषिरत्न श्री. चंद्रकांत वरपूडकर, श्री. चंद्रशेखर भडसावळे आदी मान्यवरांची उपस्थिती होती.

कार्यक्रमास संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे, अधिष्ठाता डॉ. राजेश क्षीरसागर यांचीही उपस्थिती होती. कृषि रसायनशास्त्र व मृदाशास्त्र विभागप्रमुख डॉ. हरिहर कौसडीकर यांनी कार्यक्रमाच्या आयोजनासाठी पुढाकार घेतला.

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी आपल्या मार्गदर्शनात भारतीय कृषि अनुसंधान परिषद (ICAR) येथील कार्यपद्धतीचा अनुभव सांगितला. तेथे कार्यरत असताना कोणतेही महत्त्वाचे काम असले तरी शेतकऱ्यांच्या भेटीला आणि त्यांच्या प्रश्नांना प्रथम प्राधान्य देण्याची कार्यसंस्कृती अवलंबली जात असल्याचे त्यांनी नमूद केले. हीच कार्यपद्धती विद्यापीठातही कार्य करत असताना अवलंबली असल्याचे नमूद केले, व पुढेही सातत्याने अवलंबण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले. जागतिक स्तरावर आर्थिक असमतोल निर्माण होत असला तरी भारताची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणात शेतीवर आधारित असल्यामुळे देशात आर्थिक स्थैर्य टिकून राहण्यास शेतकऱ्यांचे योगदान महत्त्वाचे आहे. ‘उत्तम शेती, दुय्यम व्यापार आणि कनिष्ठ नोकरी’ या पारंपरिक उक्तीचा संदर्भ देत त्यांनी शेती आणि शेतकऱ्यांच्या सन्मानाचे महत्त्व विशद केले.

शेतकऱ्यांना काही वेळा जाहिराती किंवा अन्य माध्यमांतून गरीब अथवा अज्ञानी असल्याचे चित्रित केले जाते, ही बाब योग्य नाही. शेतकरी हा अनुभव, ज्ञान आणि कौशल्याने समृद्ध असून त्याला शास्त्रज्ञ म्हणूनही सन्मान मिळणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. याच भावनेतून विद्यापीठाच्या २८ व्या दीक्षांत समारंभात २१ प्रगतशील शेतकऱ्यांना ‘शेतकरी शास्त्रज्ञ’ आणि ‘नवोन्मेषी शेतकरी’ पुरस्कारांनी गौरविण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. पुरस्कारप्राप्त शेतकऱ्यांनी आपल्या परिसरातील इतर शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठीही पुढाकार घ्यावा, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली.

ज्याप्रमाणे पाण्याशिवाय शेती शक्य नाही, त्याचप्रमाणे ज्ञानाशिवाय प्रगत शेती शक्य नाही. पुरस्कारप्राप्त शेतकरी हे आपल्या अनुभवातून आणि प्रयोगांतून ज्ञान संपादन करणारे आहेत. त्यांनी हे ज्ञान इतर शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवावे. मराठवाड्यातील शेतकरी इतर राज्यांत जाऊनही मार्गदर्शन करतात. मंगेश देशमुख यांनी मध्य प्रदेशात जाऊन सोयाबीन तंत्रज्ञानाबाबत केलेले मार्गदर्शन हे त्याचे उत्तम उदाहरण असल्याचे त्यांनी नमूद केले. शेतकऱ्यांच्या समाधानासाठी वेळेचे बंधन न ठेवता त्यांच्या समस्या सोडविण्यासाठी प्रयत्न करावेत, यातून विद्यापीठाची विश्वासार्हता वाढेल, असेही ते म्हणाले.

शासकीय पुरस्कारप्राप्त शेतकरी संघाची दर तीन महिन्यांतून एक बैठक विद्यापीठात आयोजित करण्याचे निर्देश त्यांनी यावेळी दिले. या बैठकांमधून शेतकऱ्यांचे अनुभव, समस्या आणि अपेक्षा जाणून घेऊन संशोधन व विस्तार शिक्षणाच्या पुढील कामाची दिशा निश्चित करण्यात यावी. पूर्वी प्रयोगशाळेतून शेतावर तंत्रज्ञान पोहोचविण्याची संकल्पना होती; मात्र आता ‘शेत हेच प्रयोगशाळा’ ही विचारधारा महत्त्वाची ठरत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या शेतावरील अनुभव आणि त्यांनी मांडलेल्या समस्यांना संशोधनात महत्त्वाचे स्थान देण्यात यावे. आजच्या चर्चासत्रात मांडण्यात आलेल्या समस्यांच्या निराकरणासाठी विद्यापीठ निश्चितच प्रयत्नशील राहील, असे आश्वासनही त्यांनी दिले.

या चर्चासत्रात मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतून सहभागी झालेल्या महाराष्ट्र शासनाच्या विविध पुरस्कारप्राप्त शेतकऱ्यांनी आपापल्या जिल्ह्यांतील शेतीविषयक समस्या, त्यावरील उपाययोजना तसेच विद्यापीठ आणि शासनाकडून असलेल्या अपेक्षा मांडल्या. यामध्ये शेतीसाठी आवश्यक असलेल्या केओलीनसारख्या निविष्ठा व इतर साधनसामग्रीच्या किमती नियंत्रणात ठेवण्याची आवश्यकता, रेशीम शेतीसाठी योग्य मार्गदर्शन व प्रशिक्षण मेळाव्यांचे आयोजन आदी विषयांचा समावेश होता.

शेतकऱ्यांनी स्वतःच्या शेतमालाची किंमत ठरविण्याची क्षमता निर्माण करावी, बाजारपेठेत आपल्या मालाला योग्य भाव मिळविण्यासाठी एकत्रित प्रयत्न करावेत, असे मतही चर्चेत व्यक्त करण्यात आले. शिक्षण घेऊन आधुनिक पद्धतीने शेती करताना आलेले अनुभव तसेच पारंपरिक पद्धतीने शेती करताना आलेल्या अडचणी शेतकऱ्यांनी मांडल्या. विद्यापीठाचे शास्त्रज्ञ शेतकऱ्यांच्या बांधावर येऊन मार्गदर्शन करीत असल्यामुळे ‘माझा एक दिवस माझ्या बळीराजासोबत’ आणि ऑनलाइन शेतकरी-शास्त्रज्ञ सुसंवाद यांसारख्या उपक्रमांचा लाभ होत असल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले. ‘शेतकरी देवो भव’ ही भावना व्यक्त करून शेतकऱ्यांचा सन्मान केल्याबद्दल त्यांनी माननीय कुलगुरूंचे आभार मानले.

शासनाचे पुरस्कारप्राप्त शेतकरी त्यांच्या अनुभव, ज्ञान आणि कार्याच्या गुणवत्तेनुसार विद्यापीठाच्या विविध मंडळांवर प्रतिनिधित्व देऊन विद्यापीठाच्या नियोजन प्रक्रियेत सहभागी करून घ्यावेत, अशी मागणीही यावेळी करण्यात आली. या चर्चासत्रामुळे शेतकरी, शास्त्रज्ञ आणि विद्यापीठ प्रशासन यांच्यात थेट संवाद साधण्याची संधी उपलब्ध झाली.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रा. राहुल औंढकर यांनी केले, तर शासकीय पुरस्कारप्राप्त शेतकरी संघाचे पदाधिकारी श्री. सदाशिव थोरात यांनी आभार मानले. या चर्चासत्रास मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतील शासनाचे पुरस्कारप्राप्त शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.






वनामकृविच्या २८ व्या दीक्षांत समारंभात २९ विद्यार्थ्यांना आचार्य (पीएच.डी.) पदवी प्रदान

 विविध कृषि व संलग्न विषयांतील संशोधकांचा गौरव; संशोधन क्षेत्रातील योगदानाला प्रोत्साहन


वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीच्या २८ व्या दीक्षांत समारंभात विविध कृषि व संलग्न विषयांमध्ये संशोधन पूर्ण केलेल्या एकूण २९ विद्यार्थ्यांना आचार्य (पीएच.डी.) पदवी प्रदान करण्यात आली. दिनांक २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी विद्यापीठाच्या सुवर्ण जयंती दीक्षांत सभागृहात आयोजित या समारंभात माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इंद्र मणी व व्यासपीठावरील मान्यवरांच्या हस्ते विद्यार्थ्यांना पदवी प्रदान करण्यात आली. यावेळी शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी पीएच.डी. पदवी प्राप्त विद्यार्थ्यांची नावे जाहीर केली.

पदवी प्राप्त विद्यार्थ्यांमध्ये कृषिविद्या (Agronomy) – ६ विद्यार्थी : हळगे स्वप्निल शिवाजीराव, पवार अवधूत दिनकर, कोतूरवार मेघा रामलू, सय्यद शिरीन जहां रहीम, शिंदे प्रिया पंजाबराव व पुल्लमोल्ला नीष्मा.

कृषि अर्थशास्त्र (Agricultural Economics) – ४ विद्यार्थी : ठोंबरे राहुल अशोक, हाडोळकर सचिन बापुराव, प्रत्यूष कुमारी राठ व लोहार सुदर्शन श्रीराम.

वनस्पती रोगशास्त्र (Plant Pathology) – २ विद्यार्थी : बुर्गुटे कनिफनाथ अण्णासाहेब व कुंभार अमोल सुभाष.

कीटकशास्त्र (Entomology) – २ विद्यार्थी : काळे ऐश्वर्या संजय व घोडेराव तृप्ती नागेशेन.

अन्न प्रक्रिया तंत्रज्ञान (Food Processing Technology) – ३ विद्यार्थी : जोशी मोनाली मोहनराव, गिरी सचिन अरुण व अनेराव किशोर काशिनाथराव.

मृदाशास्त्र (Soil Science) – १ विद्यार्थी : पारदेशी निकिता दत्तात्रय.

आनुवंशिकी व वनस्पती प्रजनन (Genetics and Plant Breeding) – १ विद्यार्थी : गायवाल कृष्णा बालासाहेब.

वनस्पती शरीरक्रियाशास्त्र (Plant Physiology) – १ विद्यार्थी : हिवरे विशाल श्रीधर.

फलशास्त्र (Fruit Science) – १ विद्यार्थी : मांजरे प्रवीण बापुराव.

कृषि विस्तार शिक्षण (Agricultural Extension Education) – १ विद्यार्थी : खंदारे अंकुश व्यंकटी.

मृद व जलसंधारण अभियांत्रिकी (Soil and Water Conservation Engineering) – १ विद्यार्थी : भेंडेकर मोतीराम तुकाराम.

प्रक्रिया व अन्न अभियांत्रिकी (Processing and Food Engineering) – १ विद्यार्थी : कळमनुरीकर शलाका शिरीष.

कृषि यंत्रे व शक्ती अभियांत्रिकी (Farm Machinery and Power Engineering) – २ विद्यार्थी : हरकळ अनिल ज्ञानेश्वर व काळबांडे विशाल दशरथराव.

सिंचन व निचरा (Irrigation and Drainage) – १ विद्यार्थी : भोगील युवराज कांतिलाल.

अन्न व पोषणशास्त्र (Food and Nutrition) – २ विद्यार्थी : लंगोटे एकनाथ अश्रोबा व संगेकर दिपाली सखाराम.

अशा प्रकारे विविध कृषि व संलग्न विषयांमध्ये उच्चस्तरीय संशोधन पूर्ण करून पीएच.डी. पदवी संपादन करणाऱ्या २९ संशोधकांचा या दीक्षांत समारंभात गौरव करण्यात आला. या विद्यार्थ्यांनी केलेले संशोधन कृषि व संलग्न क्षेत्रातील ज्ञानवृद्धी, तंत्रज्ञान विकास आणि भविष्यातील संशोधनाला नवी दिशा देण्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे. विद्यापीठाच्या उच्च शिक्षण व संशोधन क्षेत्रातील गुणवत्तापूर्ण कार्याचे हे महत्त्वपूर्ण यश मानले जात आहे.


प्रगतशील शेतकरी श्री. चंद्रकांत वरपूडकर यांना वनामकृवितर्फे मानद ‘कृषिरत्न’ उपाधी प्रदान

आंबा उत्पादनातील नाविन्यपूर्ण प्रयोग, नैसर्गिक शेती आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या प्रभावी वापराची दखल

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी यांच्या वतीने दिनांक २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी आयोजित २८ व्या दीक्षांत समारंभात विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि मान्यवरांच्या शुभहस्ते कृषि व शेतीपूरक क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या मान्यवरांना विविध मानद पदव्यांनी सन्मानित करण्यात आले. यामध्ये परभणी तालुक्यातील वरपूड येथील प्रगतशील शेतकरी श्री. चंद्रकांत वरपूडकर यांना कृषि क्षेत्रातील नाविन्यपूर्ण प्रयोग, संशोधनशील वृत्ती आणि उल्लेखनीय कार्याची दखल घेऊन मानद ‘कृषिरत्न’ उपाधी प्रदान करण्यात आली.

श्री. वरपूडकर हे पारंपरिक शेतीला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देत विविध प्रयोगांच्या माध्यमातून शेतीत नवनवीन यशस्वी पद्धती विकसित करणारे प्रयोगशील शेतकरी म्हणून परिचित आहेत. त्यांनी आंबा लागवड व उत्पादनामध्ये विशेष प्राविण्य मिळविले असून, त्यांच्या आनंदिता फार्मच्या माध्यमातून देशी आणि विदेशी अशा सुमारे ७९ आंब्यांच्या जातींचे संवर्धन व लागवड केली आहे. यामध्ये भारतीय आंब्यांच्या ३७, तर विदेशी आंब्यांच्या ४२ जातींचा समावेश आहे.

विशेष म्हणजे, त्यांनी ‘सिंदूर’ या आंब्याच्या जातीच्या माध्यमातून आंबा उत्पादनात उल्लेखनीय यश संपादन केले आहे. नैसर्गिक शेती पद्धतीचा अवलंब करून दर्जेदार फळांचे उत्पादन घेण्याबरोबरच आंब्याच्या विविध जातींचे जतन, संवर्धन आणि उत्पादनवाढीसाठी ते सातत्याने प्रयोग करीत आहेत. त्यांच्या आंबा उत्पादनाची दखल घेत या प्रयोगांना व्यापक प्रसिद्धीही मिळाली आहे.

शेतीमध्ये पाणी व्यवस्थापनाला विशेष महत्त्व देत त्यांनी सूक्ष्म तुषार सिंचनासह आधुनिक सिंचन पद्धतींचा अवलंब केला आहे. तसेच विविध पिकांच्या सुधारित वाणांची लागवड, पीक व्यवस्थापन आणि उत्पादन खर्चात बचत करण्याच्या दृष्टीने ते सातत्याने प्रयोग करतात. त्यांच्या शेतावरील प्रयोगांची पाहणी करण्यासाठी दरवर्षी मोठ्या संख्येने शेतकरी भेट देतात. शेतकरी बांधवांना प्रत्यक्ष प्रक्षेत्रावर मार्गदर्शन करून आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा प्रसार करण्याचे कार्यही ते करतात.

त्यांच्या या प्रयोगशीलतेमुळे आंबा लागवड, नैसर्गिक शेती, पाणी व्यवस्थापन आणि नाविन्यपूर्ण कृषि पद्धतींना नवी दिशा मिळाली आहे. त्यांच्या दीर्घकालीन योगदानाची दखल घेऊन विद्यापीठाने मानद ‘कृषिरत्न’ उपाधीने त्यांचा गौरव केला आहे. हा सन्मान त्यांच्या शेतीतील प्रयोगशीलतेचा तसेच मराठवाड्यातील प्रगतशील शेतकरी वर्गाच्या योगदानाचा गौरव ठरला आहे.



Saturday, November 21, 2026

वनामकृविच्या १२५ व्या ऑनलाइन शेतकरी-शास्त्रज्ञ सुसंवाद कार्यक्रमात १२० हून अधिक शेतकऱ्यांचा सहभाग

दुष्काळसदृश्य परिस्थितीत योग्य अन्नद्रव्य व्यवस्थापनासह फळबागा जगविण्यावर भर द्यावा – डॉ. हरिहर कौसडीकर

दुष्काळसदृश्य परिस्थितीत जमिनीतील ओलावा, पिकांची अवस्था आणि जमिनीची सुपीकता लक्षात घेऊन अन्नद्रव्यांचे योग्य व्यवस्थापन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. खतांचा संतुलित वापर, योग्य वेळी खतांची मात्रा देणे आणि उपलब्ध साधनसंपत्तीचे काटेकोर नियोजन केल्यास पिकांची वाढ व उत्पादकता टिकवून ठेवणे शक्य आहे. विशेषतः फळबागांच्या बाबतीत यंदा अधिक उत्पादन घेण्यापेक्षा उपलब्ध बागा जगविण्याला प्राधान्य द्यावे, असे प्रतिपादन माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित कार्यक्रमात मृद विज्ञान विभागाचे विभागप्रमुख डॉ. हरिहर कौसडीकर यांनी केले.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या विस्तार शिक्षण संचालनालयांतर्गत विभागीय कृषि विस्तार शिक्षण केंद्र तथा कृषि तंत्रज्ञान माहिती केंद्र, परभणी आणि रिलायन्स फाउंडेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने 'खेत बचाओ अभियान – २०२६' अंतर्गत दिनांक २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी आयोजित १२५ व्या ऑनलाइन शेतकरी-शास्त्रज्ञ सुसंवाद कार्यक्रमात ते बोलत होते.

ऑनलाइन शेतकरी-शास्त्रज्ञ सुसंवाद दर शुक्रवारी सायंकाळी ७ वाजता आयोजित केला जातो. या उपक्रमांतर्गत दर आठवड्याला शेतीशी संबंधित विविध विषयांवर तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन आयोजित करून शेतकऱ्यांच्या शंकांचे निरसन केले जाते. यापूर्वीच्या कार्यक्रमांमध्ये दुष्काळी परिस्थितीत हळद पीक व्यवस्थापन तसेच जनावरांचे आरोग्य व चारा व्यवस्थापन या विषयांवर तज्ज्ञांनी मार्गदर्शन केले होते.

पुढे मार्गदर्शन करताना डॉ. कौसडीकर म्हणाले की, जमिनीत ओलाव्याची कमतरता असल्यास पिकांकडून अन्नद्रव्यांचे शोषण आणि त्यांची कार्यक्षमता प्रभावित होते. त्यामुळे खतांचा वापर करताना पिकांची अवस्था, जमिनीतील ओलाव्याचे प्रमाण आणि उपलब्ध अन्नद्रव्यांची स्थिती विचारात घेणे आवश्यक आहे. अनावश्यक खतांचा वापर टाळून संतुलित अन्नद्रव्य व्यवस्थापन करावे तसेच जमिनीचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठी योग्य उपाययोजना कराव्यात.

पिकांना पाण्याच्या ताणाचा सामना करता यावा, यासाठी पानांद्वारे अन्नद्रव्यांची फवारणी करण्यावर त्यांनी विशेष भर दिला. पिकांच्या गरजेनुसार १३:००:४५, ००:००:५० किंवा पोटॅशियम सोनाईट यांची दर पंधरा दिवसांच्या अंतराने फवारणी करावी. यासोबत ग्रेड-२ सूक्ष्म अन्नद्रव्ये मिसळून फवारणी केल्यास प्रतिकूल परिस्थितीत पिकांची ताण सहन करण्याची क्षमता वाढण्यास मदत होते, असे त्यांनी सांगितले.

फळबाग उभारण्यासाठी शेतकरी चार ते पाच वर्षे मेहनत, वेळ आणि आर्थिक गुंतवणूक करतो. अशा परिस्थितीत बाग नष्ट झाल्यास शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होते. त्यामुळे यंदा अधिक उत्पादन घेण्याऐवजी उपलब्ध फळबागा जगविण्यावर भर देणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले. यासाठी त्यांनी पुढील उपाययोजना सुचविल्या.

  • उपलब्ध पाण्याचे काटेकोर नियोजन करून झाडांच्या गरजेनुसार पाणी द्यावे.
  • योग्य पद्धतीने छाटणी करून फांद्यांची संख्या कमी करावी. छाटलेल्या भागांवर बोर्डोपेस्ट लावावी.
  • झाडांमधील पाण्याचा ताण कमी करण्यासाठी केओलीनची फवारणी करावी.
  • झाडांच्या गरजेनुसार योग्य अन्नद्रव्यांची फवारणी करावी.

या उपाययोजनांमुळे झाडांवरील पाण्याचा ताण कमी होण्यास मदत होऊन प्रतिकूल परिस्थितीत फळबागा जगविणे शक्य होईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

जमिनीचे आरोग्य आणि पिकांची प्रतिकारक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी जीवामृत, गोकृपामृत, विद्यापीठनिर्मित बायोमिक्स आणि ट्रायकोडर्मा यांसारख्या जैविक निविष्ठांचा शास्त्रीय पद्धतीने वापर करावा, असेही त्यांनी सांगितले. रासायनिक निविष्ठांसोबत जैविक निविष्ठांचा योग्य पद्धतीने वापर केल्यास जमिनीचे आरोग्य सुधारण्यास आणि पिकांचे संरक्षण करण्यास मदत होते, असे त्यांनी नमूद केले.

कार्यक्रमाच्या प्रारंभी विद्यापीठाचे हवामान तज्ज्ञ डॉ. कैलास डाखोरे यांनी आगामी आठवड्यातील हवामानाचा सविस्तर अंदाज सादर करून शेतकऱ्यांना शेती नियोजनाबाबत मार्गदर्शन केले. विस्तार कृषि विद्यावेत्ता डॉ. गजानन गडदे यांनी प्रास्ताविकात सध्याच्या दुष्काळसदृश्य परिस्थितीत पिकांची वाढ व उत्पादकता टिकविण्यासाठी अन्नद्रव्य व्यवस्थापनाचे महत्त्व विशद केले. याच अनुषंगाने आजच्या कार्यक्रमासाठी हा विषय निवडण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले.

या कार्यक्रमात विद्यापीठाचे मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख यांच्यासह विस्तार कृषि विद्यावेत्ता डॉ. गजानन गडदे आणि मराठवाड्यासह महाराष्ट्राच्या विविध भागांतील १२० हून अधिक शेतकऱ्यांनी ऑनलाइन सहभाग नोंदविला. सहभागी शेतकऱ्यांनी हळद, विविध फळबागा, भाजीपाला, आंबा आणि डाळिंब बागांचे दुष्काळसदृश्य परिस्थितीत संरक्षण कसे करावे, उपलब्ध पाण्याचे नियोजन कसे करावे तसेच पिकांना अन्नद्रव्ये कोणत्या पद्धतीने द्यावीत, यासंदर्भात प्रश्न विचारले. डॉ. कौसडीकर यांनी शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना सविस्तर उत्तरे देऊन त्यांच्या शंकांचे निरसन केले.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन व आभार प्रदर्शन सहाय्यक कीटकशास्त्रज्ञ डॉ. दिगंबर पटाईत यांनी केले. कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी कृषि तंत्रज्ञान माहिती केंद्रातील डॉ. दिगंबर पटाईत, श्री. मधुकर मांडगे, डॉ. दिपाली सवंडकर, श्री. अनिल शिंदे, श्री. अमोल झाडे आणि श्री. नितीन मोहिते यांनी परिश्रम घेतले.

दर शुक्रवारी सायंकाळी ७ वाजता आयोजित करण्यात येणाऱ्या या उपक्रमाच्या पुढील भागातही शेतीशी संबंधित विविध विषयांवर तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन होणार आहे. अधिकाधिक शेतकऱ्यांनी या उपक्रमात नियमित सहभाग नोंदवून शास्त्रीय मार्गदर्शनाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन आयोजकांच्या वतीने करण्यात आले आहे.








वनामकृविच्या २८ व्या दीक्षांत समारंभात मराठवाड्यातील १५ शेतकरी ‘शेतकरी शास्त्रज्ञ’ पुरस्काराने, तर ६ शेतकरी ‘नवोन्मेषी शेतकरी’ पुरस्काराने सन्मानित



देश, राज्य आणि विद्यापीठ हे शेतकरी केंद्रित दृष्टिकोनातून कार्य करीत असून, शेतकऱ्यांच्या योगदानाचा गौरव करण्याच्या उद्देशाने माननीय मुख्यमंत्री श्री. देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शन व सूचनेनुसार शेतकऱ्यांनाही पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्याचा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. त्यानुसार, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी यांच्या वतीने आयोजित २८ व्या दीक्षांत समारंभात दिनांक २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी मराठवाड्यातील २१ प्रगतिशील व प्रयोगशील शेतकऱ्यांना माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि आणि मान्यवरांच्या शुभहस्ते सन्मानित करण्यात आले. यामध्ये १५ शेतकऱ्यांना ‘शेतकरी शास्त्रज्ञ पुरस्कार-२०२६’, तर सहा शेतकऱ्यांना ‘नवोन्मेषी शेतकरी पुरस्कार-२०२६’ प्रदान करण्यात आले. शेती क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्य, कृषी विकासातील योगदान, नाविन्यपूर्ण प्रयोग तसेच आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर यांची दखल घेऊन या पुरस्कारार्थींची निवड करण्यात आली.

‘शेतकरी शास्त्रज्ञ पुरस्कार-२०२६’ साठी १५ शेतकऱ्यांची निवड

या पुरस्कारासाठी छाननी समितीने गुणवत्ताक्रमानुसार निवड केलेल्या शेतकऱ्यांमध्ये श्री. विजय गंगाधर जंगले (पेडगाव, ता. व जि. परभणी), श्री. रत्नाकर गंगाधर ढगे (सायाळ, ता. लोहा, जि. नांदेड), श्री. भारत बापूराव जाधव (ताडपिंपळगाव, ता. कन्नड, जि. छत्रपती संभाजीनगर), श्री. अमृतराज भुजंगराव कदम (पूर्णा, जि. परभणी), श्री. सागर राजेंद्र सोनवणे (ताडपिंपळगाव, ता. कन्नड, जि. छत्रपती संभाजीनगर), श्री. मधुकर नामदेवराव घुगे (केहाळ, ता. जिंतूर, जि. परभणी), श्री. दत्तात्रय नामदेवराव कदम (धामदरी, ता. अर्धापूर, जि. नांदेड), श्री. माऊली गोविंद जाधव (सातेफळ, ता. आंबेजोगाई, जि. बीड), श्री. कपिलेश्वर शंकरराव सोनटक्के (भेंडेगाव, ता. वसमत, जि. हिंगोली), श्री. दादासाहेब दौलतराव शिंदे (शिंदोन, ता. व जि. छत्रपती संभाजीनगर), श्री. जयकिसन रामदास शिंदे (वरुडी, ता. बदनापूर, जि. जालना), श्री. भानुदास पुरुषाजी जंगाळ (मुरुंबा, ता. व जि. परभणी), श्री. श्रीकृष्ण सदाशिव शिंदे (सुगाव, ता. चाकूर, जि. लातूर), श्री. रामप्रसाद अशोक डोईफोडे (ईट, ता. व जि. बीड) आणि श्री. अशोक विठोबा शिरसाट (वाल्हा, ता. बदनापूर, जि. जालना) या प्रगतीशील शेतकऱ्यांचा समावेश आहे.

‘नवोन्मेषी शेतकरी पुरस्कार-२०२६’ साठी सहा शेतकऱ्यांची निवड

या पुरस्कारासाठी निवड झालेल्या शेतकऱ्यांमध्ये श्री. बाबन विठ्ठलराव ढोबळे (असोला, ता. औंढा, जि. हिंगोली), श्री. विश्वनाथ भागोजी दहे (निराळा बाजार, छत्रपती संभाजीनगर), श्री. भीमराव सिद्धामअप्पा डोणगापूरे (रावळगाव, ता. उदगीर, जि. लातूर), श्री. अविनाश रुस्तुम मुंगल (इजळी, ता. मुदखेड, जि. नांदेड), श्री. विश्वनाथ पंडितराव जायभाये (नगारवाडी, पो. तळेगाव, ता. लोहा, जि. नांदेड) आणि श्री. सोपान नारायणराव आरमळ (मांडवा, पो. झरी, ता. व जि. परभणी) यांचा समावेश आहे.

शेतीमध्ये नाविन्यपूर्ण प्रयोग करणाऱ्या, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून शेती उत्पादन व उत्पादकता वाढीस हातभार लावणाऱ्या तसेच कृषी क्षेत्राच्या विकासात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या कार्याचा गौरव करण्याच्या उद्देशाने विद्यापीठामार्फत हे पुरस्कार प्रदान करण्यात येतात. या पुरस्कारांमुळे प्रगतिशील व प्रयोगशील शेतकऱ्यांच्या कार्याला प्रोत्साहन मिळण्याबरोबरच इतर शेतकऱ्यांनाही आधुनिक व नाविन्यपूर्ण कृषी तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्यासाठी प्रेरणा मिळणार आहे.


















 For English