Friday, September 17, 2021

थेट शेतकरी उत्‍पादक ते उपभोक्‍ता यातील साखळी मजबुत करावी लागेल......ज्‍येष्‍ट शास्‍त्रज्ञ मा डॉ योगेंद्र नेरकर

वनामकृवि आयोजित ऑनलाईन रब्‍बी शेतकरी मेळाव्‍यास शेतकरी बांधवाचा मोठा प्रतिसाद

पिक उत्‍पादन वाढीकरिता शुध्‍द व दर्जेदार बियाणे आवश्‍यक आहे. आज शेतकरी मोठया प्रमाणात शेतमाल उत्‍पादन घेत आहे, परंतु शेतमालास अपेक्षित मोबादला प्रत्‍यक्ष शेतकरी बांधवाना मिळत नाही, त्‍याकरिता उत्‍पादक ते उपभोक्‍ता यातील दरी कमी करावी लागेल, थेट उत्‍पादक शेतकरी व उपभोक्‍ता यांतील साखळी मजबुत करावी लागेल, असे प्रतिपादन राहुरी येथील महात्‍मा फुले कृषि विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू तथा ज्‍येष्‍ट शास्‍त्रज्ञ मा डॉ योगेंद्र नेरकर यांनी केले. वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील विस्‍तार शिक्षण संचालनालय व कृषि विभाग (महाराष्‍ट्र राज्‍ययांचे संयुक्‍त विद्यमाने मराठवाडा मुक्‍ती संग्राम दिनानिमित्‍त दिनांक १७ सप्‍टेंबर रोजी आयोजित ऑनलाईन रबी शेत‍करी मेळाव्‍याच्‍या उदघाटन प्रसंगी ते बोलत होते. कार्यक्रमाच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानी कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण हे होते तर कार्यक्रमास विशेष अतिथी म्‍हणुन पुणे येथील अटारीचे संचालक मा डॉ लाखन सिंग हे उपस्थित होते व संशोधन संचालक डॉ दत्‍तप्रसाद वासकर, शिक्षण संचालक डॉ धर्मराज गोखले, विस्‍तार शिक्षण संचालक डॉ डि बी देवसरकर आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.

मा डॉ योगेंद्र नेरकर पुढे म्‍हणाले की, कोरोना विषाणु रोगाच्‍या पार्श्‍वभुमीत समाजास शेती व शेतकरी यांचे महत्‍व पटले आहे. आज मनुष्‍य आरोग्‍याच्‍या दृष्‍टीने अधिक सजग झाला असुन पौष्‍टीक अन्‍नासाठी आग्रही झाला आहे. अन्‍न पोषणात ज्‍वारीचे मोठे महत्‍व असुन परभणी कृषि विद्यापीठाने विकसित केलेले परभणी मोती व सुपर मोती शेतक-यांच्‍या पसंतीस उतरले आहेत. जागतिकरणामुळे शेतीतही स्‍पर्धो वाढली आहे, जमिनीची उत्‍पादकता टिकविणे, शेतीत कमी खर्चात जास्‍त उत्‍पादन व नफा मिळविणे आवश्‍यक आहे. शेतक-यांचे उत्‍पन्‍न केवळ दुप्‍पट करून न थांबता अनेक पटीने वाढीसाठी प्रयत्‍न करावे लागतील. शेतकरी व शेती यांची प्रतिष्‍ठा वाढली पाहिजे. गट शेती, शेतकरी उत्‍पादक कंपन्‍या यामाध्‍यमातुन प्रगती होत आहे. शेती यांत्रिकीकरणावर भर दयावा लागेल, कृषि अभियांत्रिकी विभागाने यावर अधिक संशोधन करण्‍याची गरज आहे. शेतीत ड्रोनचा फवारणीकरिता वापर तसेच ज्‍वारीच्‍या कणसावरील पक्षी उडविण्‍यासाठी होऊ शकतो. आज नॅनो युरिया बाजारात उपलब्‍ध होत आहे, यामुळे खतांची कार्यक्षमता वाढण्‍यास मदत होणार आहे. जैविक खते, जैविक किटकनाशके, कामगंध सापळे आदी निविष्‍ठा शेतक-यांपर्यंत पोहचल्‍या पाहिजेत. आज शेतकरी स्‍वत: शेतात अधिकाधिक उत्‍पादन घेत आहे. महाराष्‍ट्रात काही भागात अतिवृष्‍टीमुळे पिकांचे नुकसान झाले आहे, सद्यस्थितीत जमिनीत ओल चांगली असुन रबी हंगामात याचा फायदा होऊ शकतो, असे ते म्‍हणाले.  

अध्‍यक्षीय समारोपात कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण म्‍हणाले की, कोरोना विषाणुच्‍या प्रादुर्भावातही विद्यापीठाचे विस्‍तार कार्य थांबलेले नाही. ऑनलाईन माध्‍यमातुन विद्यापीठ शास्‍त्रज्ञ शेतकरी बांधवाच्‍या सातत्‍याने संपर्कात आहेत. ऑनलाईन माध्‍यमामुळे विद्यापीठ तंत्रज्ञान केवळ मराठवाडयातील शेतकरी बांधवा पर्यंतच नव्‍हे तर संपुर्ण राज्‍यात तसेच इतर राज्‍यातील मराठी भाषिक भागात पोहचत आहे. परभणी कृषि विद्यापीठ निर्मिती बायोमिक्‍स तसेच जैविक खतांची मागणी वाढत आहे. विद्यापीठात डिजिटल शेती प्रकल्‍प राबविण्‍यात येत आहे. शेतमाल प्रक्रिया व मुल्‍यवर्धन यावर विद्यापीठ काम करित आहे. शेतीतील बारकाव्‍याचा अभ्‍यास करून नवनवीन तंत्रज्ञान देण्‍यासाठी विद्यापीठ कटिबध्‍द आहे. गेल्‍या तीन वर्षापासुन परभणी कृषि विद्यापीठ निर्मित बियाणे, जैविक खते, जैविक किटकनाशके व बुरशीनाशके केवळ परभणी मुख्‍यालयी उपलब्‍ध न करता, विद्यापीठ अंतर्गत असलेल्‍या मराठवाडयातील कृषि विज्ञान केंद्रे, संशोधन केंद्रे, महाविद्यालये येथे उपलब्‍ध करून देण्‍यात आले, या विकेंद्रित विक्री सुविधेस शेतक-यांचाही चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. रबी पिकांचे विद्यापीठ निर्मित बियाणे सप्‍टेंबर महिन्‍याच्‍या शेवटच्‍या आठवडयात मराठवाडयात विविध ठिकाणी उपलब्‍ध होणार असल्‍याची माहितीही त्‍यांनी दिली.

विशेष अतिथी मा डॉ लाखन सिंग म्‍हणाले की, कोरोना रोगाच्‍या प्रादुर्भाव काळात परभणी कृषि विद्यापीठाने आयोजित केलेल्‍या विविध ऑनलाईन कार्यक्रमास शेतकरी बांधवानी मोठा प्रतिसाद दिला. परभणी विद्यापीठ विकसित तुरीच्‍या बीडीएन ७११ हा वाण मोठया प्रमाणात मराठवाडयातच नव्‍हे तर संपुर्ण राज्‍यात प्रचलित झाला आहे. कृषि विभाग, कृषि विद्यापीठाच्‍या समन्‍वयाने कृषि तंत्रज्ञान विस्‍तार कार्य अधिक गतिमान होत आहे, असे मत त्‍यांनी व्‍यक्‍त केले.  

कार्यक्रमाचे प्रास्‍ताविकात डॉ डि बी देवसरकर यांनी विद्यापीठ विकसित विविध रबी पिकांच्‍या वाणाची माहिती देऊन शेतकरी बांधवांनी रब्‍बी हंगामात उगवण शक्‍ती तपासुन स्‍वत:च्‍या घरचे बियाणे वापरण्‍याचा सल्‍ला दिला. कार्यक्रमाचे सुत्रसंचालन डॉ विणा भालेराव व डॉ प्रविण कापसे यांनी केले तर आभार मुख्‍य शिक्षणाधिकारी डॉ व्‍ही बी कांबळे यांनी मानले.

मेळाव्‍याच्‍या तांत्रिक सत्रात ज्‍वार लागवडीवर डॉ एल एन जावळेहरभरा लागवडीवर डॉ सी बी पाटीलजवस लागवडीवर डॉ एम के घोडकेकरडई लागवडीवर डॉ जी डी गडदेगहु लागवडीवर डॉ यु एम उमाटे, अतिवृष्‍टीच्‍या पार्श्‍वभुमीवर पीक व्‍यवस्‍थापनावर डॉ व्‍ही पी सुर्यवंशी, ई पीक पाहणी व नोदंणी वर श्री आनंद कदम आदींनी मार्गदर्शन केले तसेच शेतकरी बांधवाच्‍या प्रश्‍नांना विद्यापीठ शास्‍त्रज्ञ डॉ एस बी पवार, डॉ के टी आपेट, डॉ ए व्‍ही गुटटे, डॉ व्‍ही पी सुर्यवंशी, डॉ डी डी पटाईत आदींनी उत्‍तरे दिली. ऑनलाईन मेळावा यशस्‍वीतेसाठी नाहेप प्रकल्‍पाचे मुख्‍य अन्‍वेषक डॉ गोपाल शिंदे यांच्‍या मार्गदर्शनाखाली डॉ अविनाश काकडे, इंजी. रवीकुमार कल्लोजी आदींनी काम पाहिले. मेळाव्‍यास शेतकरी बांधव व कृषि विभागातील कृषि अधिकारी यांनी मोठया प्रमाणात सहभाग नोंदविला. 

भारतीय पशुवैद्यक परिषदेचे पशुवैद्यक शास्‍त्रज्ञांची पशुशक्‍तीचा योग्‍य वापर योजनेस भेट


Thursday, September 16, 2021

विद्यापीठ उत्‍पादित रब्‍बी पिकांचे बियाणे विक्रीकरिता उपलब्‍ध होणार

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्‍या वतीने दरवर्षी १७ सप्टेंबर रोजी मराठवाडा मुक्ती संग्राम दिनानिमित्त रब्बी शेतकरी मेळाव्याचे तसेच बियाणे विक्रीचे आयोजन करण्यात येते. परंतु कोरोना विषाणूचा संसर्ग व प्रादुर्भावाच्‍या पार्श्‍वभुमीवर यावर्षी रब्बी मेळावा ऑनलाइन पद्धतीने संपन्न झाला. 

मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांना हरभरा, करडई, गहू, जवस, सूर्यफूल, रब्बी ज्‍वारी आदी रबी पिकांचे विद्यापीठ उत्पादित विविध वाण पेरणीसाठी उपलब्‍ध होण्‍याच्‍या अनुषंगाने विद्यापीठ अंतर्गत मराठवाड्यात कार्यरत असलेले कृषि विज्ञान केंद्रे, संशोधन केंद्र व कृषि महाविद्यालयात सप्‍टेबर महिन्‍याच्‍या शेवटच्‍या आठवडयात उपलब्‍ध करून देण्‍यात येणार आहे. यात औरंगाबाद, बदनापुर (जिल्हा जालना), खामगाव (जिल्हा बीड), तुळजापूर (जिल्हा उस्मानाबाद) येथील कृषी विज्ञान केंद्रे तसेच लातुर येथील गळीत धान्‍य संशोधन केंद्र, नांदेड येथील कापूस संशोधन केंद्र, गोळेगाव (जिल्हा हिंगोली)आंबेजोगाई (जिल्हा बीड) येथील कृषी महाविद्यालय विविध रबी पिकांचे बियाणे विक्रीसाठी उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. तसेच दिनांक २२ सप्‍टेंबर रोजी पासुन परभणी मुख्‍यालयी असलेल्‍या बीज प्रक्रिया केंद्रावर बियाणे विक्रीसाठी उपलब्ध होणार आहे, तरी शेतकरी बांधवांनी याचा लाभ घ्यावा असे आवाहन विद्यापीठाच्या वतीने करण्यात येत आहे.

महिला सक्षमीकरणावर ऑनलाईन कार्यशाळा संपन्‍न

विद्यापीठ सुवर्ण महोत्सवी वर्ष स्वातंत्र्याचे अमृत महोत्सवी वर्षाचे औचित्य साधून वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ परभणी अंतर्गत अखिल भारतीय समन्वयीत संशोधन प्रकल्प गृहविज्ञान पाटोदा (जि बीड) येथील वसंतदादा पाटील कला, वाणिज्य विज्ञान महाविद्यालय यांच्या संयुक्त विद्यमाने दिनांक १५ सप्‍टेंबर रोजी सावित्रीबाई फुले महिला सक्षमीकरण तक्रार कक्षामार्फत महिला सक्षमीकरण यावर एकदिवसीय ऑनलाईन कार्यशाळेच्या आयोजन करण्यात आले होते. कार्यक्रमांच्या अध्यक्षस्थानी प्राचार्य डॉ बळीराम राख हे होते तर प्रमुख वक्त्या वरिष्ठ शास्त्रज्ञ (मानव विकास) प्रा. निता गायकवाड, उपप्राचार्य डॉ. किशोर मचाले, पदव्यूत्तर विभाग संचालक डॉ. मनोजकुमार प्रकाश, कनिष्ठ विभागाचे उपप्राचार्य प्रा. नंदकुमार पटाईत, पर्यवेक्षक प्रा. रमेश टाकणखार आदींचा सहभाग होता.   

मार्गदर्शनात प्रमुख वक्त्या वरिष्ठ शास्त्रज्ञ (मानव विकास) प्रा. निता गायकवाड यांनी महिला सक्षम होणे ही आज काळाची गरज असुन आधुनिक काळात महिला सक्षमीकरणाचे पैलू गतकाळापेक्षा वेगळे आहेत. आज सामाजिक, शैक्षणिक, राजकीय आदि क्षेत्रांमध्ये महिलांना त्यांचा अधिकार भुमिका बजावण्याची संधी दिली गेली पाहिजे. महिलांच्या संरक्षणार्थ  असलेल्या विविध कायदे, भारतीय राज्‍यटनेने भारतीय दंड संहितेचे संदर्भ देऊन सविस्तर माहिती दिली. केंद्र शासनाच्या पुरस्‍कृत महिलांसाठी असलेल्या राष्ट्रीय आहार मिशन, पंतप्रधान उज्वला योजना, तिहेरी तलाक कायदा याचीही माहिती सांगितली. सुत्रसंचालन डॉ. ज्योती क्षीरसागर यांनी केले तर आभार डॉ. अनिता धारासूरकर यांनी मानले. कार्यक्रमास महाविद्यालयातील विद्यार्थी, प्राध्यापक कर्मचारी यांनी सहभाग नोंदविला. 

शेतकरी बांधवानी आधुनिक कृषि तंत्रज्ञानाची कास धरावी..... मा आमदार डॉ राहुल पाटील

वनामकृविच्‍या वतीने आयोजित मौजे पिंगळी येथील शेतकरी मेळाव्‍यात प्रतिपादन 

परभणी कृषि विद्यापीठाने संशोधनाच्‍या आधारे विविध पिकांचे वाण निर्माण केले असुन पिकांवरील कीड व रोग व्‍यवस्‍थापनातही अनेक तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. शेतकरी बांधवानी आधुनिक कृषि तंत्रज्ञानाची कास धरावी, त्‍याशिवाय तरणोपाय नाही, असे प्रतिपादन परभणीचे माननीय आमदार तथा विद्यापीठ कार्यकारी परिषदेचे सदस्‍य मा डॉ राहुल पाटील यांनी केले.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील परभणी कृषि महाविद्यालय आणि रेशीम संशोधन केंद्र यांच्‍या संयुक्‍त विद्यमाने ग्रामीण जागरूकता कार्यानुभव कार्यक्रम (रावे) अंतर्गत दिनांक १६ सप्‍टेंबर रोजी शेतकरी मेळाव्‍याचे आयोजन करण्‍यात आले होते, त्‍या मेळाव्‍याच्‍या उदघाटन प्रसंगी ते बोलत होते. कार्यक्रमास पंचायत समिती सभापती श्री भानुदासराव डुबे, श्री रविंद्र पतंगे देशमुख, किटकशास्‍त्र विभागाचे प्रमुख डॉ संजीव बंटेवाड, कृषी विद्यावेत्‍ता डॉ गजानन गडदे, तालुका कृषि अधिकारी श्री प्रभाकर बनसावडे, रेशीम संशोधन केंद्राचे प्रभारी अधिकारी डॉ चंद्रकांत लटपटे, सरपंच सौ सविताताई डिगांबर गरूड, तंटामुक्‍ती समिती अध्‍यक्ष श्री अजित गरूड, श्री काशीनाथ गरूड, रावे कार्यक्रम अधिकारी डॉ अनंत लाड, जिल्‍हा परिषद सदस्‍य श्री संभाजी लोखंडे, श्री नारायण गरूड, श्री संजय गरूड, तलाठी श्री भारत नखाते, कृषी मंडळ अधिकारी विजय संघई आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.

मा आमदार डॉ राहुल पाटील पुढे म्‍हणाले की, आज कृषि शिक्षणात मुलींचे प्रमाण वाढत आहेत, समाजात मुलींना समान दर्जा प्राप्‍त होत आहे, मुलीमध्‍ये आत्‍मविश्‍वास वाढत आहे, ही चांगली बाब आहे. आमदार आपल्‍या दारी कार्यक्रमाच्‍या माध्‍यमातुन शासनाच्‍या विविध योजना सर्वसामान्‍य पर्यंत पोहचविण्‍यात येत आहेत.   

याप्रसंगी श्री रविंद्र पतंगे देशमुख म्‍हणाले की, ग्रामीण जागृकता कार्यानुभव कार्यक्रमातुनच चांगले कृषि पदवीधर घडतात, शेतीतील विविध तंत्रज्ञानाची प्रत्‍यक्ष माहिती कृषिच्‍या विद्यार्थ्‍यांना होते.

मा आमदार डॉ राहुल पाटील यांच्‍या हस्‍ते गुलाबी बोंडअळीच्‍या प्रभावी व्‍यवस्‍थापनासाठी कामगंध सापळयांचे कापुस उत्‍पादक शेतक-यांना वाटप करण्‍यात आले. मेळाव्‍यात तुर व हरभरावरील किड व्‍यवस्‍थापनावर डॉ संजीव बंटेवाड यांनी मार्गदर्शन केले, रबी पिकांची लागवड यावर डॉ गजानन गडदे, रेशीम किटक संगोपन यावर डॉ चंद्रकांत लटपटे, कापसावरील गुलाबी बोंडअळी यावर डॉ अनंत लाड, ई पीक पाहणी अॅप बाबत श्री प्रभाकर बनसावडे आदींनी मार्गदर्शन केले.

मेळाव्‍याचे आयोजन प्राचार्य डॉ सय्यद ईस्‍माईल, रावे समन्‍वयक डॉ व्‍ही बी कांबळे, सहसमन्‍वयक डॉ आर पी कदम यांच्‍या मार्गदर्शनाखाली कार्यक्रम अधिकारी डॉ अनंत लाड, कृषिकन्‍या सायली गायकवाड, ऋतुजा सामाले, गायत्री वाघ, वर्षा रेंगे, ज्‍योती ठाकरे आदींनी केले. कार्यक्रमास कृषि अधिकारी श्रीमती स्‍वाती घोडके, कृषि सहाय्यक श्री खिल्‍लारे, श्रीमती वंदना बेदरे, नामदेव गरूड, काशिनाथ बापु, लक्ष्‍मणराव गरूड, बालासाहेब गरूड, विजयराव गरूड, रामुआबा गरूड आदीसह परिसरातील शेतकरी उपस्थित होते.