कृषि अभियांत्रिकी महाविद्यालयास माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांची भेट; ड्रोन प्रशिक्षण केंद्र व AI3C प्रकल्पाची पाहणी

 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी कृषि अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालयास दिनांक १९ जून २०२६ रोजी भेट देऊन महाविद्यालयातील विविध शैक्षणिक, संशोधन तसेच पायाभूत सुविधांची पाहणी केली.

यावेळी महाराष्ट्र शासनाच्या प्रस्तावित AI3C (Artificial Intelligence Innovation and Incubation Centre) प्रकल्पांतर्गत विकसित करण्यात येणाऱ्या प्रयोगशाळा व इतर सुविधांची पाहणी कुलगुरूंनी प्रकल्प प्रमुख तथा कृषि अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. राहुल रामटेके यांच्या समवेत केली. त्यानंतर त्यांनी महाविद्यालयातील रिमोट पायलट ट्रेनिंग ऑर्गनायझेशन (RPTO) अर्थात ड्रोन प्रशिक्षण केंद्राला भेट देऊन तेथील कार्यपद्धती आणि उपलब्ध सुविधांचा आढावा घेतला. ड्रोन प्रशिक्षण केंद्राचे प्रभारी डॉ. विशाल इंगळे यांनी नुकतीच एनसीसी इंडिया (NCC India) च्या नागपूर विभागाच्या विंग कमांडर राधिका मॅडम व त्यांच्या पथकाने विद्यापीठातील ड्रोन प्रशिक्षण केंद्राला दिलेल्या भेटीची माहिती दिली. तसेच भविष्यात एनसीसी कॅडेट्सना ड्रोन प्रशिक्षण देण्याच्या प्रस्तावित उपक्रमाबाबत सविस्तर माहिती माननीय कुलगुरूंना सादर करण्यात आली.

भेटीदरम्यान माननीय कुलगुरूंनी विविध विभागप्रमुख, प्राध्यापक आणि अधिकाऱ्यांशी संवाद साधत संशोधन, अध्यापन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या प्रभावी वापराबाबत मार्गदर्शन केले.

महाविद्यालयासाठी शासनाकडून नुकत्याच मंजूर झालेल्या आकृतीबंधासंदर्भातही सविस्तर चर्चा करण्यात आली. महाविद्यालयाच्या सर्वांगीण विकासासाठी आवश्यक मनुष्यबळ, नवीन पदनिर्मिती तसेच भविष्यातील विकास आराखड्याबाबत सकारात्मक विचारविनिमय झाला.

माननीय कुलगुरूंच्या या भेटीमुळे महाविद्यालयातील विविध विकासकामांना अधिक गती मिळणार असून संशोधन, ड्रोन तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि नवोन्मेष आधारित उपक्रमांना नवी दिशा मिळेल, असा विश्वास उपस्थितांनी व्यक्त केला.

पंतप्रधान किसान सन्मान निधीचा २३ वा हप्ता वितरण सोहळा : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठात थेट प्रक्षेपण

 

भारताचे माननीय पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदीजी यांच्या शुभहस्ते दिनांक २० जून २०२६ रोजी “प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी” (PM-Kisan) योजनेच्या २३ व्या हप्त्याचे देशभरातील पात्र शेतकऱ्यांना पश्चिम बंगालमधील हुगळी येथून ऑनलाइन पद्धतीने वितरण करण्यात आले.

या कार्यक्रमाद्वारे देशभरातील ९ कोटी ४४ लाखांहून अधिक शेतकऱ्यांच्या खात्यात सुमारे १९ हजार कोटी रुपयांचा सन्मान निधी थेट हस्तांतरित करण्यात आला. यावेळी माननीय पंतप्रधानांनी देशभरातील शेतकऱ्यांशी संवाद साधला. त्यांच्या प्रेरणादायी भाषणाचा लाभ वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी येथील माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि तसेच उपस्थित मान्यवरांनी थेट प्रक्षेपणाद्वारे घेतला.

या महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमाचे थेट प्रक्षेपण विद्यापीठाच्या विस्तार शिक्षण संचालनालयामार्फत विद्यापीठाच्या सिम्पोजियम हॉल (हॉल क्र. १८) येथे आयोजित करण्यात आले. विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या निर्देशानुसार तसेच विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली कार्यक्रमाचे नियोजन करण्यात आले.

कार्यक्रमास शिक्षण संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विद्यापीठ अभियंता श्री दीपक कशाळकर, नियंत्रक श्री अनंत कदम, सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. राजेश क्षीरसागर, डॉ. राहुल रामटेके, डॉ. शिवाजी शिंदे, डॉ. नीता गायकवाड, विद्यार्थी कल्याण अधिकारी डॉ. राजेश कदम, विभागप्रमुख डॉ. हिराकांत काळपांडे, डॉ. पुरुषोत्तम नेहरकर, डॉ. प्रफुल घंटे आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.

यावेळी मार्गदर्शन करताना माननीय कुलगुरूंनी सांगितले की, पीएम-किसान योजनेच्या २३ व्या हप्त्याअंतर्गत मिळणारी दोन हजार रुपयांची रक्कम ही केवळ आर्थिक मदत नसून शेतकऱ्यांच्या सन्मानाचे प्रतीक आहे. या निधीची अनेक शेतकऱ्यांना मोठी उपयुक्तता असून त्यांच्या दृष्टीने त्याला विशेष महत्त्व आहे. केंद्र शासन शेतकऱ्यांसाठी विविध नाविन्यपूर्ण उपक्रम राबवत असून, पुढील पिढीला सुदृढ व पिकांसाठी पोषक जमीन उपलब्ध व्हावी या उद्देशाने ‘खेत बचाओ अभियान’ राबविले जात आहे.

या अभियानात विद्यापीठ उत्स्फूर्तपणे सहभागी झाले असून शेतकऱ्यांना रासायनिक खतांचा वापर २५ टक्क्यांनी कमी करून सेंद्रिय घटकांचा वापर वाढविण्यासाठी प्रभावी मार्गदर्शन करण्यात येत आहे. तसेच बदलत्या हवामान परिस्थितीमुळे निर्माण होणाऱ्या अडचणी लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांना अकस्मित पीक नियोजनाबाबतही मार्गदर्शन केले जात असल्याचे त्यांनी सांगितले.

विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे यांनी विद्यापीठाच्या विस्तार कार्याचा आढावा घेताना सांगितले की, ‘माझा एक दिवस माझ्या बळीराजासोबत’ या उपक्रमांतर्गत प्रत्येक महिन्याच्या दुसऱ्या बुधवारी माननीय कुलगुरूंसह विद्यापीठाचे सर्व शास्त्रज्ञ प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या शेतावर भेट देऊन त्यांच्या गरजेनुसार मार्गदर्शन करतात. तसेच आठवड्यातील प्रत्येक मंगळवार व शुक्रवार सायंकाळी ७ ते ९ या वेळेत ऑनलाइन संवाद कार्यक्रम आयोजित केला जातो.

या उपक्रमामध्ये शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर चर्चा करून त्यांच्या समस्यांचे समाधानकारक निरसन केले जाते. यासोबतच ‘शेतकरी-शेतकरी संवाद’ या संकल्पनेवरही विशेष भर दिला जातो. विद्यापीठाच्या नियमित विस्तार कार्याची माहिती देताना त्यांनी नमूद केले की, मागील चार वर्षांत विद्यापीठाने शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार कार्यामध्ये उल्लेखनीय प्रगती साधत महाराष्ट्रात अग्रस्थान प्राप्त केले आहे. तसेच भारतीय कृषी अनुसंधान परिषदेच्या अधिस्वीकृतीमध्ये ‘अ’ दर्जा प्राप्त झाल्यामुळे विद्यापीठाची प्रतिष्ठा अधिक उंचावली असल्याचे त्यांनी सांगितले.

कार्यक्रमात औंढा येथील प्रगतशील शेतकरी श्री रामेश्वर मुरकुटे यांनी मनोगत व्यक्त करत शास्त्रज्ञांकडून सातत्यपूर्ण मार्गदर्शन व प्रोत्साहनाची अपेक्षा व्यक्त केली.

या कार्यक्रमात हिंगोली व परभणी जिल्ह्यातील १३० हून अधिक शेतकऱ्यांनी सहभाग नोंदविला. प्रारंभी विद्यापीठाच्या वतीने उपस्थित शेतकऱ्यांचा गुलाबपुष्प देऊन सत्कार करण्यात आला. खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर विद्यापीठातील शास्त्रज्ञ डॉ. किरण जाधव, डॉ. गजानन गडदे आणि डॉ. दिगंबर पटाईत यांनी उपस्थित शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन केले.

कार्यक्रमाच्या आयोजनासाठी मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख तसेच विस्तार शिक्षण संचालनालयातील कर्मचाऱ्यांनी विशेष परिश्रम घेतले. सूत्रसंचालन व आभार प्रदर्शन प्रा. राहुल औंधकर यांनी केले. यावेळी कृषी तंत्रज्ञान माहिती केंद्राचे व्यवस्थापक डॉ. गजानन गडदे, डॉ. संतोष फुलारी यांच्यासह विद्यापीठातील विविध विभागांचे अधिकारी, शास्त्रज्ञ, विद्यार्थी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

वनामकृविद्वारा एल-निनोच्या पार्श्वभूमीवर कोरडवाहू शेती तयारीसंदर्भात विभागीय कार्यशाळेचे आयोजन

 एल निनोच्या संभाव्य प्रभावाच्या पार्श्वभूमीवर खरीप नियोजनासाठी तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच पेरणी करावी : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

यंदाच्या संभाव्य एल-निनो परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर कोरडवाहू शेतीचे योग्य नियोजन व तयारी याबाबत शेतकरी, कृषी अधिकारी आणि कृषि विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञांना मार्गदर्शन  करण्यासाठी वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी अंतर्गत अखिल भारतीय समन्वयित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्प यांच्या पुढाकाराने विभागीय स्तरावरील एकदिवसीय ऑनलाइन कार्यशाळेचे दिनांक १९ जून २०२६ रोजी ऑनलाइन पद्धतीने आयोजन करण्यात आले.

या कार्यक्रमाचे आयोजन अखिल भारतीय समन्वयित कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्प, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी आणि विभागीय कृषी सहसंचालक, छत्रपती संभाजीनगर यांच्या संयुक्त विद्यमाने करण्यात आले आहे.

कार्यशाळेस अध्यक्ष म्हणून माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि हे होते. तसेच संचालक संशोधन डॉ. खिजर बेग, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे, शिक्षण संचालक डॉ. भगवान आसेवार, छत्रपती संभाजीनगर येथील विभागीय कृषी सहसंचालक श्री. सुनील वानखेडे आणि हैदराबाद येथील प्रकल्प समन्वयक डॉ. जे. व्ही. एस. प्रसाद यांची प्रमुख उपस्थित होती. 

मार्गदर्शन करताना माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी संभाव्य एल निनो परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच पेरणी करावी, असे आवाहन केले. पुढे ते म्हणाले की, या खरीप हंगामात पाण्याचा काटेकोर व आर्थिकदृष्ट्या विचारपूर्वक वापर करणे अत्यंत आवश्यक असून यासाठी ठिबक सिंचन पद्धतीचा अवलंब करावा. राष्ट्रीय स्तरावर एल निनोचा प्रभाव महाराष्ट्रात, विशेषतः मराठवाड्यात अधिक जाणवण्याची शक्यता वर्तविण्यात येत असल्याने पर्जन्यमानात अनिश्चितता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे अतिवृष्टी, अल्पवृष्टी किंवा पावसात मोठा खंड पडण्याची शक्यता लक्षात घेऊन पेरणीचे नियोजन करावे. तसेच पुरेसा पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी करू नये, अन्यथा दुबार पेरणीचे संकट निर्माण होऊ शकते. विद्यापीठ तसेच भारतीय हवामान विभागाच्या सूचनांनुसारच पेरणीचा निर्णय घ्यावा. मराठवाड्यातील विविध भागांनुसार पीक रचना वेगवेगळी असल्याने स्थानिक परिस्थितीनुसार पीक पद्धती स्वीकारणे आवश्यक आहे. विशेषतः कमी पाणी लागणारी, कमी कालावधीची आणि पाण्याचा ताण सहन करणारी पिके निवडावीत. तसेच आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब करून आर्थिक जोखीम कमी करता येते.

माननीय कुलगुरूंनी सांगितले की, सध्याची हवामान परिस्थिती ही नवीन सामान्य (न्यू नॉर्मल) बनत असून त्याला सामोरे जाण्यासाठी एकात्मिक शेती पद्धती प्रभावी माध्यम ठरू शकते. केंद्र व राज्य शासन शेतकऱ्यांच्या हितासाठी अनेक उपक्रम राबवत असून केंद्र शासनाचे “खेती बचाव अभियान” प्रभावीपणे सुरू आहे. या सर्व योजनांची अंमलबजावणी सर्व विभागांनी समन्वयाने करावी. उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता असली तरी कमीत कमी नुकसान कसे होईल यासाठी जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांपर्यंत मार्गदर्शन पोहोचविण्याची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

आपत्कालीन पीक पद्धतीबाबत मार्गदर्शन करताना त्यांनी सांगितले की, मराठवाड्यात सोयाबीन + तूर तसेच सोयाबीन + कापूस या आंतरपीक पद्धती लाभदायक ठरू शकतात. रुंद सरी-वरंबा पद्धती पाण्याचे नियोजन करण्यासाठी अत्यंत प्रभावी असून स्मार्ट सिंचन पद्धतींचा अवलंब करणे काळाची गरज आहे. शेततळे, ठिबक सिंचन, सूक्ष्म सिंचन व तुषार सिंचनाच्या माध्यमातून सिंचनाखालील क्षेत्राची क्षमता तिप्पट वाढू शकते, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

यावेळी संशोधन संचालक डॉ. खिजर बेग यांनी सांगितले की, पावसाचा अचूक अंदाज लक्षात घेऊन पिकांचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. या परिस्थितीतही चांगले उत्पादन मिळण्यासाठी शेतकऱ्यांना योग्य मार्गदर्शन देणे ही शास्त्रज्ञांचे प्रमुख कार्य असून कोणत्याही औपचारिक परवानगीची वाट न पाहता आवश्यकतेनुसार तातडीने शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शन करावे, असे त्यांनी सुचविले.

डॉ. भगवान असेवार यांनी कोरडवाहू शेती यशस्वी करण्यासाठी आंतरपीक पद्धती, विहीर पुनर्भरण, योग्य वाणांची निवड आणि उपलब्ध पाण्याचा कार्यक्षम केला पाहिजे असे सांगितले.

विभागीय कृषी सहसंचालक श्री. सुनील वानखेडे यांनी एल निनोच्या पार्श्वभूमीवर योग्य तंत्रज्ञान शेतकरी बंधू भगिनी यांना उपलब्ध करून देणे  आणि योग्य अंमलबजावणी साठी सर्वांनी प्रयत्न करणे गरजेचे आहे. पावसाच्या आगमनानुसार पिकांची निवड, बीज प्रक्रिया, जैविक खतांचा वापर, एकात्मिक कीड व रोग व्यवस्थापन, तण व्यवस्थापन आणि शेततळे तंत्रज्ञान व उपलब्ध पाण्याचा कार्यक्षम वापर यावर भर द्यावा लागेल. यादृष्टीने दिलेली सर्व उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी सर्व जण प्रयत्न करतील. असे मार्गदर्शन केले.

कार्यक्रमाचे प्रस्ताविक आणि आयोजना मागील पार्श्वभूमी कोरडवाहू शेती संशोधन प्रकल्पाचे मुख्य  शास्त्रज्ञ  डॉ. आनंद गोरे यांनी मांडली.

कार्यक्रमाच्या तांत्रिक सत्रामध्ये विद्यापीठाचे शास्त्रज्ञ डॉ. दीपक पाटील, डॉ. सूर्यकांत पवार, डॉ. वसंत सूर्यवंशी, डॉ. कैलास डाखोरे, डॉ. अरविंद पांडागळे, प्रा. किशोर जगताप, डॉ.आनंद गोरे, डॉ. सुनील उमाटे,डॉ. गजेंद्र  जगताप, डॉ. विश्वनाथ खंदारे, डॉ. अंबिका मोरे, डॉ. गणेश गायकवाड, डॉ. एम. आर. मोरे,  डॉ. दीप्ती पाटगावकर, तसेच जालना कृषी विकास अधिकारी श्री. प्रभाकर बनसावडे, डॉ. गायकवाड, डॉ. प्रफुल्ल घंटे, डॉ. पुरुषोत्तम नेहरकर, डॉ. तुषार चव्हाण, डॉ. सचिन मंडलिक आणि प्रा. पंडित वासरे यांनी विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले.

कृषि विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञ आणि कृषि विभाग अधिकारी यांनी अनेक समस्या उपस्थित केल्या त्यावर विद्यापीठ शास्त्रज्ञांनी तांत्रिक मार्गदर्शन केले.

यामध्ये प्रामुख्याने एल-निनोच्या संभाव्य परिणामांचा विचार करून कोरडवाहू शेतीतील पीक नियोजन, पाणी व्यवस्थापन, हवामान बदलाशी सुसंगत तंत्रज्ञान आणि उत्पादन टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक उपाययोजनांबाबत या कार्यशाळेत सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले. 

सूत्रसंचालन व आभार प्रदर्शन डॉ. आनंद  गोरे आणि डॉ. पपीता गौरखेडे यांनी केले. कार्यक्रमास विद्यापीठातील विविध विभागांचे प्रमुख, कृषी विज्ञान केंद्रांचे प्रमुख, विभागीय कृषी विस्तार यंत्रणेतील शास्त्रज्ञ, विविध विषयांचे तज्ज्ञ, छत्रपती संभाजीनगर विभागातील सर्व जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी, उपविभागीय कृषी अधिकारी, तालुका कृषी अधिकारी तसेच प्रगतशील शेतकरी असे शंभरहून अधिक कृषि विभाग अधिकारी, कृषि विज्ञान केंद्र, प्रगतशील शेतकरी, विद्यापीठ शास्त्रज्ञ  उपस्थित होते.

‘शेतकरी देवो भवः’ भावनेतून संशोधन व तंत्रज्ञान थेट शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवा : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठात ७९ वी विभागीय संशोधन व विस्तार सल्लागार समितीची बैठक संपन्न

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या छत्रपती संभाजीनगर येथील राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्प येथे दिनांक १८ जून २०२६ रोजी ‘७९ वी विभागीय संशोधन व विस्तार सल्लागार समितीची बैठक’ ऑनलाइन पद्धतीने पार पडली. या बैठकीचे अध्यक्षस्थान माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी भूषविले.

या बैठकीस संशोधन संचालक डॉ. खिजर बेग, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे, सहयोगी संशोधन संचालक डॉ. सूर्यकांत पवार, विभागीय कृषि सहसंचालक श्री. सुनील वानखेडे (छत्रपती संभाजीनगर), डॉ. संजय पाटील, श्री. दीपक गवळी हे प्रत्यक्ष उपस्थित होते. तसेच शिक्षण संचालक डॉ. भगवान आसेवार, विभागीय कृषि सहसंचालक श्री. महेश तीर्थंकर (लातूर), विद्यापीठातील विविध कृषि महाविद्यालयांचे प्राचार्य, विभागप्रमुख, कृषि संशोधन केंद्रांचे प्रमुख, जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकारी, कृषि विज्ञान केंद्रांचे कार्यक्रम समन्वयक आणि विस्तार कृषि विद्यावेत्ते ऑनलाइन पद्धतीने सहभागी झाले होते.

मार्गदर्शन करताना माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी “शेतकरी देवो भवः” ही भावना मांडत विद्यापीठाच्या संशोधन व तंत्रज्ञान विभागामार्फत विकसित करण्यात आलेल्या तंत्रज्ञान शिफारशी थेट शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्याचे आवाहन केले. ते म्हणाले की, बदलत्या हवामानाशी सुसंगत तंत्रज्ञानाचा वापर, उत्पादन खर्चात कपात आणि संभाव्य नुकसान टाळण्यासाठी शास्त्रीय मार्गदर्शनाची आज नितांत आवश्यकता आहे.

सद्य परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी पुरेसा पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी करू नये, कमी कालावधीच्या पिकांची निवड करावी, बीबीएफ पद्धतीने पेरणी करावी, आंतरपिक पद्धतीचा अवलंब करावा, पाण्याचा कार्यक्षम वापर करावा तसेच चारा पिकांचे योग्य नियोजन करावे, असे आवाहन माननीय कुलगुरुंनी केले.

पुढे त्यांनी सांगितले की, राज्यातील सर्व कृषि विद्यापीठे, पुणे येथील कृषि परिषद आणि विविध विभागांमार्फत आयोजित बैठकीद्वारे शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त तंत्रज्ञानाची शिफारस सातत्याने केली जाते. शेतीच्या सर्वांगीण समृद्धीसाठी सर्व संबंधित विभागांनी परस्पर समन्वयाने कार्य करणे ही काळाची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

एखाद्या संस्थेने चांगले कार्य केल्यास इतर संस्थांनी त्याचा उपयोग करून आपले कार्य पुढे न्यावे, असे सांगत त्यांनी सहकार्याची भावना अधोरेखित केली. तसेच “खेत बचाओ अभियान” अंतर्गत जमिनीच्या आरोग्य सुधारण्यासाठी भारत सरकारच्या ‘पीएम प्रणाम’ योजनेचा प्रभावी प्रसार केला जात असून माती परीक्षणावर आधारित खत व्यवस्थापन, जैविक खतांचा वापर आणि हिरवळीच्या खतांचा अवलंब केल्यास नैसर्गिक व सेंद्रिय शेतीला मोठी बळकटी मिळेल, असे त्यांनी नमूद केले.

या मोहिमेत कृषि विभाग, शेतकरी आणि विद्यापीठाच्या वतीने विविध उपक्रम राबविण्यात येत आहेत. “शेतकरी देवो भवः” ही भावना प्रत्यक्षात उतरविण्यासाठी विद्यापीठ आणि इतर सर्व विभागांनी आपली ताकद ओळखून सहकार्यात्मक भावना, नवोपक्रमशीलता आणि व्यावसायिक दृष्टिकोन एकत्र साधावा, असेही त्यांनी सांगितले.

यावेळी त्यांनी नमूद केले की, बायोमिक्स क्षेत्रात विद्यापीठाने उल्लेखनीय कार्य केले असून त्याचे विकेंद्रीकरण करून मराठवाड्यातील इतर केंद्रांपर्यंत ते पोहोचविण्याची आवश्यकता आहे. परभणीबरोबरच राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्प, छत्रपती संभाजीनगर तसेच इतर जिल्हा केंद्रांवर बायोमिक्स शेतकऱ्यांना उपलब्ध करून दिले जात आहे. शेतकरी बंधूंनी त्याचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

बैठकीतील चर्चेदरम्यान संशोधन संचालक डॉ. खिजर बेग व विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली संबंधित विषयांवर चर्चा करण्यात आली. शास्त्रज्ञांनी शेतकऱ्यांच्या प्रत्याभरणावर उत्तरे दिली. तसेच भविष्यात या विषयांवर सखोल संशोधन करण्याचे निश्चित करण्यात आले.

प्रस्तावना सहयोगी संचालक डॉ. सूर्यकांत पवार यांनी करत नमूद केले की, चारही कृषि विद्यापीठांच्या संयुक्त कृषि संशोधन परिषदेतील शिफारशी तसेच विद्यापीठाच्या तंत्रज्ञानाचा कृषि विभागामार्फत शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावी प्रसार सुनिश्चित करण्याच्या दृष्टीने या बैठकीचे आयोजन करण्यात आले आहे.

या बैठकीत विभागामार्फत शेतकऱ्यांकडून आलेल्या प्रतिक्रिया संकलित केल्या जातात आणि त्यानुसार पुढील हंगामासाठी संशोधनाची दिशा निश्चित केली जाते. तसेच पिकांसंबंधित अडचणी समजून घेऊन हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक तंत्रज्ञानाचा विस्तार करण्यासाठीही प्रयत्न केले जातात, असे त्यांनी सांगितले.

विभागीय कृषि सहसंचालक श्री. सुनील वानखेडे (छत्रपती संभाजीनगर) व श्री. महेश तीर्थंकर (लातूर) यांनी सादरीकरण करून शेतकऱ्यांचे प्रत्याभरण (feedbacks - प्रत्यक्ष अनुभव) मांडले. तसेच विभागासाठी शेतकऱ्यांच्या दृष्टिकोनातून आवश्यक तंत्रज्ञानाची माहिती सादर केली. त्यांनी खजूर, ॲव्होकॅडो, राजमा, ड्रॅगन फ्रूट, देशी कापूस, फळबाग लागवड यांसह विविध विषयांवर संशोधनाची आवश्यकता अधोरेखित केली.

बैठकीत विविध विभागीय योजनांची माहिती, तांत्रिक सल्ला, हवामान आधारित पीक नियोजन, कीड-रोग व्यवस्थापन, बियाणे उपलब्धता, खत वापर मार्गदर्शन, जलसंधारण आणि शाश्वत शेती या विषयांवर सखोल चर्चा करण्यात आली.

बैठकीचे सूत्रसंचालन डॉ. एस. बी. कदम यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन डॉ. आशिष बागडे यांनी केले. बैठक यशस्वीतेसाठी डॉ. डी. एस. मुटकुळे, डॉ. दिलीप हिंगोले, श्री. ढगे, श्री. साळी, श्री. रामेश्वर ठोंबरे तसेच राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्पातील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी परिश्रम घेतले.

वनामकृविद्वारा ‘खेत बचाओ अभियान’ अंतर्गत वर्णा येथे शेतकरी मार्गदर्शन कार्यक्रम संपन्न

 एल निनोचा विचार करून योग्य पीक निवड केल्यास उत्पादनवाढ शक्य : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

माननीय पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदीजी यांच्या मार्गदर्शनाखाली तसेच माननीय केंद्रीय कृषि व किसान कल्याण मंत्री श्री शिवराज सिंह चौहानजी यांच्या नेतृत्वात दिनांक १ जून ते ३० जून २०२६ या कालावधीत देशभर “खेत बचाओ अभियान” राबविण्यात येत आहे. या अभियानात “स्वस्थ माती, सक्षम किसान, समृद्ध भारत” या संकल्पनेवर भर देण्यात येत असून, मातीचे आरोग्य जपणे, पाणी संवर्धन करणे, सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणे, पर्यावरण संरक्षण करणे तसेच शेतकऱ्यांमध्ये शाश्वत शेतीविषयी जनजागृती करणे हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे. “आपली शेती, आपले भविष्य – चला, एकत्र करूया संवर्धन” हा संदेश देत वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे शास्त्रज्ञ, महाराष्ट्र शासनाचा कृषि विभाग आणि कृषि तंत्रज्ञान व्यवस्थापन यंत्रणा (आत्मा) यांच्या अधिकारी तसेच शेतकरी यांच्यामधील संवाद अधिक प्रभावी करण्यासाठी या अभियानाचे आयोजन करण्यात येत आहे.

याच अभियानांतर्गत विद्यापीठाच्या वतीने माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांच्या अध्यक्षतेखाली तसेच विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली दिनांक १७ जून २०२६ रोजी परभणी जिल्ह्यातील जिंतूर तालुक्यातील मौजे वर्णा येथे शेतकरी मार्गदर्शन कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला. या कार्यक्रमास मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख, एकात्मिक शेती पद्धतीचे वरिष्ठ शास्त्रज्ञ तथा प्रभारी अधिकारी डॉ. किरण जाधव, मृदाशास्त्रज्ञ डॉ. सुदाम शिराळे, कीटकशास्त्रज्ञ डॉ. दिगंबर पटाईत तसेच तालुका कृषि अधिकारी श्री. नितीन घुगे उपस्थित होते.

मार्गदर्शन करताना माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी सांगितले की, यंदाच्या खरीप हंगामाचे नियोजन करताना संभाव्य एल निनो परिस्थितीचा विचार करून तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनानुसार योग्य पिकांची निवड करणे आवश्यक आहे. कमी पर्जन्यमान किंवा पावसातील अनिश्चिततेच्या परिस्थितीतही उत्पादन टिकवून ठेवण्यासाठी व वाढविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी तूर पिकाला प्राधान्य द्यावे. तसेच कापूस पिकाची लागवड शिफारशीत तंत्रज्ञानानुसार करावी. विद्यापीठाने एल निनोच्या पार्श्वभूमीवर विविध पिकांसाठी विकसित केलेल्या पीक नियोजन सूत्रांचा वापर करून शेतकऱ्यांनी उत्पादनवाढ साध्य करावी, असे आवाहन त्यांनी केले.

यावेळी बोलताना मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख यांनी विद्यापीठामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या विविध विस्तार कार्यक्रमांची माहिती दिली. विद्यापीठ दर मंगळवार व शुक्रवार या दिवशी ऑनलाइन चर्चासत्रांचे आयोजन करीत असून, शेतकऱ्यांनी या चर्चासत्रांमध्ये सक्रिय सहभाग घेऊन आपल्या शेतीविषयक समस्यांचे निराकरण करून घ्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले. तसेच विद्यापीठाशी सातत्याने संपर्क ठेवण्याचे महत्त्व त्यांनी अधोरेखित केले.

प्रभारी अधिकारी डॉ. किरण जाधव यांनी तूर पिकाच्या उत्पादनवाढीसाठी आवश्यक बाबींवर सविस्तर मार्गदर्शन केले. त्यांनी आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब, योग्य लागवड अंतर, पेरणीनंतर ४५ ते ६० दिवसांनी शेंडा खुडणी, लागवडीपूर्वी खतांचे नियोजन, सुधारित वाणांचा वापर तसेच बीजप्रक्रिया करून पेरणी करण्याचे महत्त्व स्पष्ट केले. या शिफारशींचा अवलंब केल्यास तूर पिकाचे अधिक उत्पादन घेणे शक्य असल्याचे त्यांनी सांगितले.

मृदाशास्त्रज्ञ डॉ. सुदाम शिराळे यांनी “खेत बचाओ अभियान” चे महत्त्व विशद करताना मातीचे आरोग्य जपण्यासाठी संतुलित खत व्यवस्थापन आवश्यक असल्याचे सांगितले. रासायनिक खतांसोबतच सेंद्रिय खते व जैविक निविष्ठांचा वापर केल्यास जमिनीची सुपीकता टिकून राहण्यास मदत होते. तसेच उत्पादनवाढीसाठी जैविक खतांच्या वापराचे महत्त्व त्यांनी शेतकऱ्यांना पटवून दिले.

कीटकशास्त्रज्ञ डॉ. दिगंबर पटाईत यांनी येत्या खरीप हंगामात हुमणी किडीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता व्यक्त केली. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी सध्या दिसून येणाऱ्या भुंग्यांच्या व्यवस्थापनापासूनच हुमणी नियंत्रणाची सुरुवात करावी, असे त्यांनी सांगितले. तसेच पीक संरक्षणासाठी आवश्यकतेनुसारच कीटकनाशकांची फवारणी करावी आणि एकात्मिक कीड व्यवस्थापन तंत्रांचा अवलंब करून उत्पादन खर्चात बचत करावी, असे मार्गदर्शन त्यांनी केले.

तालुका कृषि अधिकारी श्री. नितीन घुगे यांनी कृषि विभागामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या विविध शेतकरी कल्याणकारी योजनांची माहिती उपस्थितांना दिली.

या कार्यक्रमास गावातील सुमारे ४० शेतकऱ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. यावेळी कृषि संशोधन केंद्र, बदनापूर यांच्या वतीने बीडीएन-७१६ या तूर वाणाच्या प्रात्यक्षिकासाठी निवडक शेतकऱ्यांना बियाण्यांचे वाटप करण्यात आले. कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी वर्णेश्वर ॲग्रो प्रोड्युसर कंपनीचे सर्व सभासद तसेच संचालक श्री. दिलीप अंभोरे यांनी विशेष प्रयत्न केले.

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठात ‘रोपवाटिका व्यवस्थापन व जैविक खत निर्मिती’ प्रशिक्षण यशस्वी

 सामाजिक वनीकरण व नैसर्गिक संसाधन संवर्धन ही काळाची गरज : : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचा उद्यानविद्या विभाग आणि सामाजिक वनीकरण विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने दिनांक १७ जून २०२६ रोजी विद्यापीठाच्या सिम्पोजियम सभागृहात आयोजित ‘रोपवाटिका व्यवस्थापन व जैविक खत निर्मिती’ या एकदिवसीय प्रशिक्षण कार्यक्रमास परभणी, हिंगोली व नांदेड जिल्ह्यातील वनरक्षक, वनपाल आणि विभागीय वन अधिकाऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद लाभला.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि हे होते. यावेळी शिक्षण संचालक डॉ. भगवान आसेवार, संशोधन संचालक डॉ. खिजर बेग, सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. विश्वनाथ खंदारे, सहयोगी संचालक (बियाणे) डॉ. हिराकांत काळपांडे, विभागीय वन अधिकारी श्रीमती पुष्पा पवार आणि श्रीमती एस. एस. पठाण आदींची प्रमुख उपस्थिती होती. प्रारंभी मान्यवरांच्या हस्ते दीपप्रज्वलन, वृक्षपूजन आणि वृक्षारोपण करण्यात आले.

अध्यक्षीय भाषणात माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी शाश्वत शेती आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी सामाजिक वनीकरणाची आवश्यकता अधोरेखित केली. ज्या शेतकऱ्यांकडे मोठ्या प्रमाणात जमीन उपलब्ध आहे त्यांनी आपल्या क्षेत्रापैकी किमान ३० टक्के क्षेत्रावर सामाजिक वनीकरण उपक्रम राबवावेत, असे आवाहन त्यांनी केले. वृक्षलागवडीमुळे जमिनीची सुपीकता टिकून राहते, भूजल पातळी सुधारते, कार्बन शोषण वाढते आणि शेतकऱ्यांना दीर्घकालीन आर्थिक लाभ मिळतो, असे त्यांनी सांगितले. यावेळी त्यांनी कडुलिंबाच्या वृक्षाचे महत्त्व विशेषत्वाने अधोरेखित केले. कडुलिंब हा पर्यावरणपूरक, औषधी गुणधर्मांनी युक्त आणि शेतीसाठी अत्यंत उपयुक्त वृक्ष असून त्याचा वापर नैसर्गिक कीड नियंत्रणासाठी प्रभावी ठरतो, असे त्यांनी नमूद केले. प्रत्येक शेतकऱ्याने आपल्या शेताच्या बांधावर तसेच उपलब्ध जागेत कडुलिंबासह इतर उपयुक्त वृक्षांची लागवड करावी, असे आवाहनही त्यांनी केले शेतकऱ्यांनी जैविक खतांचा वापर वाढवून जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण जपावे, माती परीक्षणावर आधारित खत व्यवस्थापन करावे आणि आधुनिक तंत्रज्ञानासोबत नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन करावे, असेही त्यांनी सांगितले. कृषि विद्यापीठ आणि सामाजिक वनीकरण विभागामार्फत उपलब्ध होणाऱ्या तांत्रिक मार्गदर्शनाचा लाभ घेऊन शाश्वत शेतीचा मार्ग स्वीकारण्याचे आवाहन त्यांनी उपस्थितांना केले.

विभागीय वन अधिकारी श्रीमती एस. एस. पठाण यांनी प्रास्ताविकातून सामाजिक वनीकरणाचे महत्त्व विशद केले. वाढते हवामान बदल, घटते वनक्षेत्र आणि पर्यावरणीय असंतुलन यांचा विचार करता शेतकऱ्यांनी वृक्षलागवडीला प्राधान्य देणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. रोपवाटिका व्यवसाय, दर्जेदार रोपनिर्मिती आणि जैविक खतांचा वापर यामुळे पर्यावरण संवर्धनाबरोबरच ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधी वाढू शकतात, असे त्यांनी नमूद केले.

सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. विश्वनाथ खंदारे यांनी प्रशिक्षणातून मिळालेल्या ज्ञानाचा प्रत्यक्ष शेतीमध्ये वापर करून रोपवाटिका व्यवसाय, जैविक खत निर्मिती आणि सामाजिक वनीकरण उपक्रमांना चालना देण्याचे आवाहन केले.

प्रशिक्षणामध्ये विविध तज्ज्ञांनी विषयानुरूप मार्गदर्शन केले. डॉ. एस. आर. बरकुले यांनी अभिवृद्धीच्या विविध पद्धती या विषयावर कलम, गुटी, दाबकलम आणि रोपनिर्मितीच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाची माहिती दिली. डॉ. भाग्यरेषा गजभिये यांनी जैविक खत निर्मिती व व्यवस्थापन या विषयावर मार्गदर्शन करताना सेंद्रिय पदार्थांचे महत्त्व, गांडूळखत, कंपोस्ट खत आणि जमिनीचे आरोग्य सुधारण्यासाठी आवश्यक उपाय सांगितले तसेच जैविक खत निर्मितीचे प्रात्यक्षिक करून दाखविले.

डॉ. ए. टी. दौंडे यांनी रोपवाटिकेतील रोग व्यवस्थापन, तर डॉ. दिगंबर पटाईत यांनी रोपवाटिकेतील कीड व्यवस्थापन याविषयी सखोल माहिती दिली. डॉ. ए. एस. लोहकरे यांनी रोपवाटिकेची ओळख व व्यवस्थापन या विषयावर मार्गदर्शन केले. डॉ. बी. एम. कलालंबडी यांनी मध्यवर्ती रोपवाटिकेत अभिवृद्धीच्या विविध पद्धतींचे प्रात्यक्षिक सादर केले, तर डॉ. सी. व्ही. आंबाडकर यांनी बायोमिक्स प्रक्रिया केंद्र येथे बायोमिक्स निर्मिती या विषयावर मार्गदर्शन केले.

या प्रशिक्षणामुळे परभणी, हिंगोली आणि नांदेड जिल्ह्यातील वनरक्षक, वनपाल आणि वन अधिकाऱ्यांमध्ये रोपवाटिका व्यवस्थापन, जैविक खत निर्मिती, वृक्षसंवर्धन आणि शाश्वत शेती तंत्रज्ञानाबाबत जागरूकता निर्माण झाली असून पर्यावरणपूरक शेतीच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले गेले, अशी भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.

कार्यक्रमाच्या शेवटी अन्नप्रक्रिया केंद्र, अन्नतंत्र महाविद्यालय येथे भेट देऊन कार्यक्रमाचा समारोप करण्यात आला. कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी उद्यानविद्या विभाग आणि सामाजिक वनीकरण विभागातील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी विशेष परिश्रम घेतले.

वनामकृविच्या कृषि अभियांत्रिकी महाविद्यालयात ‘अमली पदार्थ : व्यसन व समस्या’ विषयावर विशेष जनजागृती व्याख्यान संपन्न

 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ अंतर्गत कृषि अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालयाच्या राष्ट्रीय सेवा योजना विभागाच्या वतीने दिनांक १७ जून २०२६ रोजी “अमली पदार्थ : व्यसन व समस्या” या विषयावर विशेष जनजागृती व्याख्यानाचे आयोजन करण्यात आले. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी महाविद्यालयाचे सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. राहुल रामटेके होते. प्रमुख पाहुणे म्हणून राष्ट्रीय सेवा योजनेचे कार्यक्रम समन्वयक तथा विद्यार्थी कल्याण अधिकारी डॉ. राजेश कदम तसेच नांदेड येथील स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे अधिसभा सदस्य डॉ. राजगोपाल कालानी उपस्थित होते. प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून मानसोपचार तज्ज्ञ डॉ. सुभाष काळे यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. कार्यक्रमाच्या प्रारंभी राष्ट्रीय सेवा योजनेचे गीत सादर करण्यात आले.

अध्यक्षीय भाषणात डॉ. राहुल रामटेके यांनी युवकांमध्ये वाढत चाललेल्या अमली पदार्थांच्या व्यसनाबाबत चिंता व्यक्त केली. व्यसनामुळे व्यक्तीच्या आरोग्य, शिक्षण आणि करिअरवर विपरीत परिणाम होतो. यामुळे विद्यार्थ्यांनी व्यसनापासून दूर राहून ज्ञान, कौशल्य विकास आणि समाजोपयोगी उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घ्यावा, याबरोबरच राष्ट्रीय सेवा योजना ही विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक बांधिलकी आणि नेतृत्वगुण विकसित करणारे प्रभावी व्यासपीठ असून स्वयंसेवकांनी व्यसनमुक्तीचा संदेश समाजाच्या प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचवावा, असे त्यांनी आवाहन केले. तसेच निरोगी, सुदृढ आणि व्यसनमुक्त समाज घडविण्यासाठी सर्वांनी एकत्रितपणे प्रयत्न करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

प्रमुख पाहुणे डॉ. राजेश कदम यांनी युवकांमध्ये वाढत चाललेल्या अमली पदार्थांच्या व्यसनाबाबत चिंता व्यक्त केली. व्यसनमुक्त समाज घडविण्यासाठी शैक्षणिक संस्था, पालक आणि समाज यांची संयुक्त जबाबदारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले. राष्ट्रीय सेवा योजनेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांनी जनजागृती अभियान राबवून समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणावे, तसेच युवकांनी आपली ऊर्जा शिक्षण, संशोधन, क्रीडा आणि समाजसेवा यांसारख्या विधायक कार्यात खर्च करून राष्ट्रनिर्माणात योगदान द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले.

यावेळी डॉ. सुभाष काळे यांनी “अमली पदार्थ : व्यसन व समस्या” या विषयावर सविस्तर मार्गदर्शन केले. अमली पदार्थांच्या सेवनामुळे होणारे शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक दुष्परिणाम त्यांनी उदाहरणांसह स्पष्ट केले. व्यसनामुळे व्यक्तीचे आरोग्य, शिक्षण, करिअर आणि कौटुंबिक जीवन प्रभावित होत असल्याचे त्यांनी सांगितले. युवकांनी चुकीच्या संगतीपासून दूर राहून सकारात्मक विचार, आत्मविश्वास आणि आरोग्यदायी जीवनशैलीचा स्वीकार करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

डॉ. राजगोपाल कालानी यांनी अमली पदार्थांच्या व्यसनामुळे युवकांचे भविष्य धोक्यात येत असल्याचे सांगितले. व्यसनमुक्ती ही केवळ वैयक्तिक नव्हे तर सामाजिक चळवळ बनली पाहिजे, असे मत त्यांनी व्यक्त केले. विद्यार्थ्यांनी चुकीच्या संगतीपासून दूर राहून आत्मविश्वास, शिस्त आणि सकारात्मक दृष्टिकोन विकसित करावा, असे त्यांनी सांगितले.

प्रास्ताविकात डॉ. सुभाष विखे, राष्ट्रीय सेवा योजना कार्यक्रम अधिकारी यांनी कार्यक्रमाच्या उद्देशाविषयी माहिती देत युवकांमध्ये वाढत्या व्यसनाधीनतेच्या पार्श्वभूमीवर जनजागृतीची आवश्यकता अधोरेखित केली.

कार्यक्रमास महाविद्यालयातील डॉ. सुमंत जाधव, डॉ. रघुनाथ जायभाये, डॉ. रविंद्र शिंदे, डॉ. गजानन वसू आणि डॉ. अनिकेत वाईकर आदी उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन कु. मुदिता इंगळे हिने केले, तर आभार प्रदर्शन कु. आर्या चोपडे हिने केले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी श्री. शंकर शामार्थी, श्री. प्रमोद राठोड, श्री. हनुमंत ढगे तसेच विद्यार्थी भाग्यश्री आडे, सपना भरदम, हर्षदा सुरवसे, यशराज जाधव, सौरभ निहाल आणि स्वराज ठाकरे यांनी विशेष परिश्रम घेतले.