Showing posts with label CAAST. Show all posts
Showing posts with label CAAST. Show all posts

Wednesday, December 1, 2021

वनामकृवित डिजीटल तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने काटेकोर शेती यावर आधारित प्रशिक्षणास सुरूवात

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील भारतीय कृषि अनुसंधान परिषद व जागतिक बॅक पुरस्‍कृत राष्ट्रीय कृषी उच्च शिक्षण प्रकल्प - नाहेप अंतर्गत आधुनिक डिजीटल तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने काटेकोर शेती विषयावर १ डिसेंबर ते ३० डिसेंबर दरम्‍यान एक महिन्याचे पदव्युत्तर व आचार्य ‍विद्यार्थाकरिता प्रशिक्षणाचे आयोजन करण्‍यात आले असुन दिनांक १ डिसेंबर रोजी प्रशिक्षणाचे उदघाटन झाले. उदघाटन कार्यक्रमाच्‍या अध्यक्षस्‍थानी प्रकल्‍पाचे प्रमुख अन्‍वेषक डॉ. गोपाळ शिंदे हे होते तर डॉ. भारत आगरकर, डॉ. राहुल भालेराव यांची प्रमुख उपस्थिती होती. डॉ. गोपाळ ‍शिंदे यांनी प्रशिक्षणार्थ्यांना नाहेपच्या ‍विविध योजना व प्रशिक्षणाबद्दल मार्गदर्शन केले. तर मार्गदर्शनात डॉ. भारत आगरकर यांनी आधुनिक डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर विद्यार्थ्यांनी आपल्या संशोधनात करणे गरजेचे असल्‍याचे म्‍हणाले. प्रशिक्षणाचे आयोजन कुलगुरू मा. डॉ. अशोक ढवण, शिक्षण संचालक डॉ. धर्मराज  गोखले यांच्‍या मार्गदर्शनाखाली करण्‍यात आले असुन प्रशिक्षणात विद्यार्थ्‍यांना डिजिटल तंत्रज्ञानाचा काटेकोर शेती करिता वापराबाबत शास्‍त्रज्ञ मार्गदर्शन करणार आहेत. प्रशिक्षणासाठी विद्यापीठातील पदव्युत्तर व आचार्य विद्यार्थांनी मोठया संख्‍येने सहभाग घेतला. कार्यक्रमाचे सुत्रसंचालन डॉ. अनिकेत वाईकर यांनी केले तर आभार इंजि. खेमचंद कापगाते यांनी मानले. कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी आयोजन सचिव इंजि. खेमचंद कापगाते, इंजि. रविकुमार कल्लोजी तसेच डॉ. अनिकेत वाईकर, डॉ. अविनाश काकडे, डॉ. शिवराज शिंदे, मुक्ता शिंदे, रेखा ढगे, गंगाधर जाधव, श्री. जगदीश माने यांनी काम पाहिले.

Friday, June 5, 2020

शेतीत जैवतंत्रज्ञान आधारे विकसित केलेल्या जैविक किटकनाशकांचा वापर करण्‍याची गरज ...... ऑस्ट्रेलियातील संशोधिका मा डॉ निना मित्तर

वनामकृवित आयोजित जैवतंत्रज्ञानवरील आंतरराष्‍ट्रीय ऑनलाईन प्रशिक्षण वर्गाचे उदघाटन 

प्रशिक्षण वर्गात अमेरिका, कॅनडा,  ऑस्‍ट्रोलिया आदीसह अनेक देशातील कृषि शास्‍त्रज्ञाचा सहभाग    

शेतीत रासायनिक किटकनाशकांचा वापर मोठया प्रमाणात होत आहे, त्‍यास निश्चितच मर्यादा आहेत. रासायनिक किटकनाशकांच्‍या ऐवजी जैवतंत्रज्ञानाच्‍या आधारे विकसित केलेले जैविक किटकनाशकांचा वापर केल्‍यास पर्यावरण संतुलन साधता येईल, असे प्रतिपादन आस्‍ट्रेलिया येथील क्‍वीन्‍सलॅड युनिवर्सिटीच्‍या संचालिका डॉ निना मित्‍तर यांनी केले. 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील राष्‍ट्रीय कृषि उच्‍च शिक्षण प्रकल्‍प (नाहेप) वतीने आधुनिक शेतीतील अद्ययावत डिजिटल व जैवतंत्रज्ञान साधने यावर ऑनलाईन आंतरराष्‍ट्रीय प्रशिक्षण वर्गाचे आयोजन दिनांक 4 ते 8 जुन दरम्‍यान करण्‍यात आले असुन या प्रशिक्षण वर्गाच्‍या उदघाटन प्रसंगी त्‍या बोलत होत्‍या. कार्यक्रमाच्‍या अध्‍यक्षस्‍थानी कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण हे होते तर भारतीय कृषि अनुसंधान परिषदेच्‍या नाहेप प्रकल्‍पाचे  राष्‍ट्रीय संचालक  मा डॉ आर सी अगरवाल, शिक्षण संचालक डॉ धर्मराज गोखले, प्रकल्‍पाचे मुख्‍य अन्‍वेषक डॉ गोपाल शिंदे, प्रशिक्षण वर्गाचे आयोजक डॉ अच्‍युत भरोसे आदींचा प्रमुख सहभाग होता.

अध्‍यक्षीय भाषणात कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण म्‍हणाले की, आंतरराष्‍ट्रीय प्रशिक्षण वर्गामुळे जागतिक पातळीवर जैवतंत्रज्ञान क्षेत्रातील संशोधनाची माहिती देशातील कृषि संशोधकांना होणार असुन जागतिक दर्जाचे संशोधन कार्यास गती प्राप्‍त होईल.  

मा डॉ आर सी अगरवाल यांनी नाहेप प्रकल्‍पामुळे जागतिक स्‍तरावरील कृषि संशोधनाबाबत देशातील कृषि विद्यापीठ शास्‍त्रज्ञ व पदव्‍युत्‍तर विद्यार्थ्‍यांना ज्ञान होऊन, देशातील कृषि संशोधन कार्यास दिशा प्राप्‍त होईल. यावेळी डॉ धर्मराज गोखले यांनीही आपले मनोगत व्‍यक्‍त केले.  

सदरिल आंतरराष्‍ट्रीय प्रशिक्षणात अमेरिका, ऑस्‍ट्रोलिया, नेपाळ, अफगाणीस्‍थान, कॅनडा आदीसह देशातील विविध राज्‍यातुन कृषि शास्‍त्रज्ञ व पदव्‍युत्‍तर विद्यार्थ्‍यी सहभागी झाले असुन जैवतंत्रज्ञानाशी निगडीत विविध विषयावर ऑस्‍ट्रेलियातील मेलबोर्न विद्यापीठातील डॉ जार्ल्‍स राबीन, अमेरिकेतील वॉशिंग्‍टन स्‍टेट युनिवर्सिटीचे शास्‍त्रज्ञ डॉ प्रशांत स्‍वामी, मोहाली येथील राष्‍ट्रीय कृषि अन्‍न जैवतंत्रज्ञान संस्‍थेच्‍या डॉ संस्‍कृती, गुजरात येथील जुनागड कृषि विद्यापीठाचे शास्‍त्रज्ञ डॉ रूकामसिंग तोमर, पुणे येथील डिएफआर चे डॉ प्रशांत कवर, ऑस्‍ट्रेलियातील वेस्‍टेर्न सिडनी युनिवर्सिटीचे डॉ सचिन चव्‍हाण, पुणे येथील डॉ माधुरी पगारिया,  किन्‍स युनिवर्सिटचे डॉ अमोल घोडके, नागपुर येथील केंद्रीय कापुस संशोधन संस्‍थेचे डॉ चिना बाबु नाईक, काश्‍मीर कृषि विद्यापीठातील डॉ साजेद माजिद झरगर आदी मार्गदर्शन करणार आहेत. 

डॉ गोपाल शिंदे यांनी नाहेप प्रकल्‍पाबाबत माहिती दिली. कार्यक्रमाचे प्रास्‍ताविक व सुत्रसंचालन आयोजक डॉ अच्‍युत भरोसे यांनी केले तर आभार डॉ के एम शर्मा यांनी मानले. कार्यक्रम यशस्‍वीतेकरिता डॉ अनिकेत वाईकर, डॉ स्‍वाती मुंडे, श्री सचिन कराड, श्रीमती अपुर्वा वाईकर आदींनी परिश्रम घेतले.

Friday, March 13, 2020

जागतिक शेतीची वाटचाल काटेकोर शेती कडुन डिजिटल शेतीकडे .....मलेशिया येथील शास्‍त्रज्ञ डॉ सिवा बालसुंदरम

वनामकृवित डिजिटल शेतीवर तीन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय कार्यशाळेचे उदघाटन
सद्या जागतिकस्तरावर काटेकोर शेती प्रचलित होत असुन हीच शेती आता डिजिटल शेतीकडे वाटचाल करित आहे. भारतातील बहुसंख्य शेतकरी अल्पभुधारक असुन हे डिजिटल तंत्रज्ञान त्‍यांना आर्थिकदृष्टया किफायतीशीर असले पाहिजे, असे प्रतिपादन मलेशिया येथील पुत्रा विद्यापीठातील शास्त्रज्ञ डॉ सिवा बालसुंदरम यांनी केले. वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठातील प्रगत कृषि विज्ञान व तंत्रज्ञान केंद्र राष्ट्रीय कृषी उच्च शिक्षण प्रकल्पांच्‍या वतीने दिनांक 13 ते 15 मार्च दरम्‍यान तीन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय कार्यशाळेचे आयोजन करण्‍यात आले असुन या कार्यशाळेच्‍या उदघाटन प्रसंगी (दिनांक 13 मार्च रोजी) ते बोलत होते. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण हे होते तर प्रमुख पाहुणे म्हणुन अमेरिकेच्या राष्ट्रीय आंतरीक्ष संस्थेचे अंतरीक्ष राजदूत श्री अविनाश शिरोडे होते, व्यासपीठावर शिक्षण संचालक डॉ धर्मराज गोखले, संशोधन संचालक डॉ दत्तप्रसाद वासकर, खरगपुर येथील आयआयटीचे प्रा आर माचावरम, प्रा ए के देब, प्राचार्य डॉ उदय खोडके, प्रकल्पाचे मुख्य शास्त्रज्ञ डॉ गोपाल शिंदे आदींची प्रमुख उपस्थिती होती.

डॉ सिवा बालसुंदरम पुढे म्‍हणाले की, एका बाजुस वाढती लोकसंख्‍या असुन दुस-या बाजुस जागतिक हवामान बदलाचा शेतीवर परिणाम होत आहे. पंरतु संगणकीय क्षमता प्रचंड वाढत असुन प्रत्‍येकाच्‍या हातात मोबाईलच्‍या माध्‍यमातुन एक शक्‍तीशाली यंत्र आले आहे. डिजिटल शेतीत या स्‍मार्टफोनचा मोठा उपयोग होणार आहे. सद्यस्थितीत विदेशात शेतीत डिजिटल तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुध्‍दीमत्‍ता, रोबोट, ड्रोन, स्‍वयंचलित यंत्र याचा वापर होत आहे. आज तरूण शेतीपासुन दुर जात आहेत, परंतु डिजिटल शेतीमध्ये तरूणांना आकर्षीत करण्‍याची ताकत आहे, असे प्रतिपादन त्‍यांनी केले.

श्री अविनाश शिरोडे आपल्‍या भाषणात म्‍हणाले की, आजच्‍या जागतिक हवामान बदल व कमी होत जाणारी साधनसंपत्‍ती पाहाता, भविष्‍यात मानव अंतरीक्षात वस्‍तीकरण्‍यासाठी स्‍थंलातरित होईल, याकरिता लवकरच नासा चंद्रावर वस्‍तीकरण्‍यासाठी अभियान राबविणार असुन अंतरिक्षात शेती ही संकल्‍पनाही राबविणार आहे. अंतरिक्ष शेतीबाबत ही कृषि विद्यापीठास संशोधनास वाव आहे.

अध्‍यक्षीय भाषणात कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण म्‍हणाले की, शेतीतील मनुष्‍यांचे कष्‍ट कमी करण्‍यासाठी डिजिटल तंत्रज्ञानाचा मोठा उपयोग होणार आहे. डिजिटल शेती संकल्‍पनेस चालना देण्‍याकरिता जागतिक बॅक व भारतीय कृषि संशोधन परिषदेने परभणी कृषि विद्यापीठास सेंटर ऑफ एक्सेलन्स प्रशिक्षण प्रकल्पास मान्‍यता दिली, यात विद्यापीठातील शास्‍त्रज्ञ, विद्यार्थ्‍यी यांना देश व विदेशातील डि‍जिटल तंत्रज्ञान समजुन घेण्‍यास मोठी मदत होऊन डिजिटल शेती संशोधनास मोठी चालना मिळेल. आजही मोठी लोकसंख्‍या अन्‍नावाचुन भुकेली आहे तर दुस-या बाजुस मोठया प्रमाणात शेतमालाची नासाडी होत आहे. या शेतमालाचे मुल्‍यवर्धन करणे, शेतमाल प्रक्रिया यात डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करण्‍यास मोठा वाव आहे. डिजिटल तंत्रज्ञानामाध्‍यमातुन शेतीनिविष्‍ठाचा कार्यक्षम वापर व उत्‍पादन खर्च कमी करणे शक्‍य होणार आहे, असे प्रतिपादन त्‍यांनी केले.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक मुख्य शास्त्रज्ञ डॉ गोपाल शिंदे यांनी केले, सूत्रसंचालन डॉ वीणा भालेराव यांनी केले  तर आभार प्राचार्य डॉ उदय खोडके यांनी मानले. सदरिल तीन दिवसीय कार्यशाळेत शेतीतील उपयुक्त ठरू शकणारे कृत्रिम बुध्दीमत्त, डिजिटल साधनेयंत्रमानवड्रोनव्दारे फवारणी आदीं विषयावर विविध मान्यवर मार्गदर्शन करणार असुन यामुळे डिजिटल शेती संशोधनास चालना मिळणार आहे. कार्यशाळेचे उदघाटन डिजिटल पध्दतीने दिप प्रज्वलन करण्यात आले तर मान्यवरांच्या हस्ते प्रकल्पाच्या पोर्टलचे विमोचन करण्यात आले. कार्यशाळेत विद्यापीठातील प्राध्यापक, शास्त्रज्ञ, पदव्युत्तर विद्यार्थ्यी मोठया संख्‍येने उपस्थित होते. मो

नवी दिल्ली येथील भारतीय कृषि संशोधन परिषदेने मान्यता प्राप्‍त व जागतिक बॅक अर्थसहाय्यीत 'कृषि उत्पादकता वाढीकरिता यंत्रमानवड्रोन व स्वयंचलित यंत्राव्दारे डिजिटल शेती' यावरील सेंटर ऑफ एक्सेलन्स प्रशिक्षण प्रकल्प परभणी कृषि विद्यापीठास सन 2022 पर्यंत मंजुर झाला असुन पुढील दोन वर्षात यंत्रमानवड्रोन व स्वयंचलीत यंत्र सारखी डिजीटल साधनांचा समावेश असणा-या विविध संशोधन प्रयोगशाळा निर्माण करून विद्यार्थ्यी व संशोधक प्राध्यापकांना प्रशिक्षणाची सुविधा निर्माण करण्यात येणार आहेया केंद्राव्दारे कौशल्य प्राप्त प्रशिक्षणार्थी डिजिटल शेतीचे तंत्र शेतक-यांपर्यंत नेण्याचा प्रयत्न करणार आहेतयात डिजिटल शेतीच्या तंत्रज्ञानात्मक देवाणघेवाण करिता जगातील अग्रगण्य विद्यापीठाशी सामंजस्य करार केला असुन यात अमेरिकेतील वॉशिग्टन स्टेट युनिव्हर्सिटी तसेच स्पेनयुक्रेन व बेलारूस येथील विद्यापीठांचा समावेश आहेतसेच पवई व खरगपुर येथील आयआयटी संस्थेचे नॉलेज सेंटर म्हणुन सहकार्य लाभणार आहेप्रकल्पास अठरा कोटी रूपयांचा निधी मंजुर करण्यात आला आहेयात पन्नास टक्के वाटा जागतिक बॅक व पन्नास टक्के वाटा भारत सरकार कडुन भारतीय कृषि संशोधन परिषदेच्या माध्यमातुन प्राप्त होणार आहे. प्रकल्पाचे मुख्‍य शास्‍त्रज्ञ डॉ गोपाल शिंदे असुन या प्रकल्‍पाचे चार उप घटक आहेत, याचे डॉ उदय खोडके, डॉ राजेश कदम, डॉ संजय पवार, डॉ भगवान आसेवार हे प्रमुख आहेत. तसेच विद्यापीठ शास्त्रज्ञांची २१ सदस्यीय कोर टीम तयार करण्यात आली असुन इतर ४० संशोधक प्राध्यापकांचाही सहभाग राहणार आहे. 
शास्त्रज्ञ मा डॉ सिवा बालसुंदरम

मा श्री अविनाश शिरोडे 
कुलगुरू मा डॉ अशोक ढवण