वनामकृविच्या परभणी येथील कृषि महाविद्यालयात नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांसाठी ‘दीक्षारंभ’ कार्यक्रम उत्साहात

आधुनिक तंत्रज्ञान आत्मसात करून कृषि क्षेत्रातील भविष्यातील संधींचा लाभ घ्यावा – माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी अंतर्गत कृषि महाविद्यालय, परभणी येथे शैक्षणिक वर्ष २०२६–२७ मध्ये नव्याने प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी ‘दीक्षारंभ’ कार्यक्रमाचे दिनांक २८ सप्टेंबर २०२६ रोजी आयोजन करण्यात आले. महाविद्यालयाच्या सभागृहात आयोजित या कार्यक्रमास नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला.

अध्यक्षस्थानी व उद्घाटक म्हणून माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि उपस्थित होते. आपल्या मार्गदर्शनात त्यांनी कृषि क्षेत्रात वेगाने होत असलेल्या तंत्रज्ञानात्मक बदलांचा उल्लेख करून विद्यार्थ्यांनी बदलत्या काळानुसार स्वतःला अद्ययावत ठेवण्याचे आवाहन केले. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), ड्रोन तंत्रज्ञान, रिमोट सेन्सिंग, GIS, डिजिटल शेती, प्रिसिजन फार्मिंग, आधुनिक जैवतंत्रज्ञान आणि डेटा-आधारित शेती यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे कृषि क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात परिवर्तन होत आहे. विद्यार्थ्यांनी या तंत्रज्ञानाचे ज्ञान आत्मसात करून त्याचा शेती व शेतकऱ्यांच्या समस्या सोडविण्यासाठी उपयोग करावा, असे माननीय कुलगुरूंनी सांगितले. भविष्यात विद्यार्थ्यांनी संशोधन, नवोपक्रम, कृषि उद्योजकता, स्टार्टअप, आधुनिक शेती, कृषि प्रक्रिया व मूल्यवर्धन आणि डिजिटल कृषि या क्षेत्रांमध्ये कार्य करावे. कृषि शिक्षण केवळ नोकरी मिळविण्याचे माध्यम न राहता स्वतः रोजगार निर्माण करणारे आणि शेतकरी व समाजाच्या विकासासाठी योगदान देणारे सक्षम कृषि व्यावसायिक घडविणारे माध्यम ठरावे, असा संदेश त्यांनी दिला.

प्रमुख पाहुणे म्हणून महाराष्ट्र शासनाच्या स्मार्ट प्रोजेक्टचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. उमाकांत दंगट यांनी ऑनलाइन माध्यमातून नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. त्यांनी बदलत्या कृषि तंत्रज्ञानाचा स्वीकार, कौशल्यविकास, आधुनिक कृषि पद्धती आणि कृषि क्षेत्रातील नव्या संधी याबाबत मार्गदर्शन केले. विद्यार्थ्यांनी तंत्रज्ञानाचे ज्ञान, संवादकौशल्य, व्यवस्थापन कौशल्य आणि समस्या सोडविण्याची क्षमता विकसित करून नवीन कल्पना, नवोपक्रम आणि उद्योजकतेच्या माध्यमातून कृषि क्षेत्राच्या विकासासाठी योगदान द्यावे, असे त्यांनी आवाहन केले.

शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी विद्यार्थ्यांना विद्यापीठातील उपलब्ध शैक्षणिक, संशोधन, प्रात्यक्षिक आणि विद्यार्थी विकासाच्या संधींचा लाभ घेण्याचे आवाहन केले. बदलत्या कृषि क्षेत्राच्या गरजा लक्षात घेऊन विद्यार्थ्यांनी आधुनिक तंत्रज्ञान, डिजिटल साधने, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डेटा-आधारित शेती यांचे ज्ञान आत्मसात करावे. तसेच समस्या सोडविण्याची क्षमता, नेतृत्वगुण, संवादकौशल्य आणि उद्योजकतेचा दृष्टिकोन विकसित करून ज्ञानाचे प्रत्यक्ष कृतीत रूपांतर करणारे सक्षम कृषि व्यावसायिक बनावे, असा प्रेरणादायी संदेश त्यांनी दिला.

अधिष्ठाता डॉ. प्रवीण वैद्य यांनी नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांचे मनःपूर्वक स्वागत करून दीक्षारंभ कार्यक्रमाचे महत्त्व व उद्देश स्पष्ट केला. कृषि शिक्षणाच्या नव्या प्रवासाची ही सुरुवात असून विद्यार्थ्यांनी महाविद्यालयातील शैक्षणिक, प्रात्यक्षिक, संशोधन व विद्यार्थी विकासाच्या विविध संधींचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा, असे त्यांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांनी नियमित अभ्यास, प्रयोगशाळेतील प्रात्यक्षिके, क्षेत्रभेटी, संशोधनवृत्ती, शिस्त, सकारात्मक दृष्टिकोन आणि व्यक्तिमत्त्व विकास यावर भर देऊन आपल्या उज्ज्वल भविष्यासाठी प्रयत्न करावेत, असे आवाहन त्यांनी केले.

कृषि महाविद्यालय, लातूरचे माजी अधिष्ठाता डॉ. यू. जी. कुलकर्णी यांनी आपल्या दीर्घ शैक्षणिक व प्रशासकीय अनुभवातून विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. महाविद्यालयीन जीवनात उपलब्ध असलेल्या शैक्षणिक संधींचा जास्तीत जास्त उपयोग करून विषयाचे सखोल ज्ञान, प्रयोगशीलता आणि व्यावहारिक कौशल्ये विकसित करावीत, असे त्यांनी सांगितले. कृषि क्षेत्रातील प्रत्यक्ष समस्या समजून घेऊन त्यावर शास्त्रीय दृष्टिकोनातून उपाय शोधण्याची वृत्ती विद्यार्थ्यांनी विकसित करावी. क्षेत्रभेटी, शेतकऱ्यांशी संवाद, संशोधन, नवोपक्रम आणि तंत्रज्ञानाचा प्रत्यक्ष वापर यांना महत्त्व देऊन भविष्यात कृषि क्षेत्रात नाविन्यपूर्ण कार्य करण्याचे आवाहन त्यांनी केले.

यावेळी कृषिभूषण (छत्रपती संभाजीनगर) श्री. सागर सोनवणे,  डिमिटर अॅग्रोसायन्सेस प्रा. लि चे (छत्रपती संभाजीनगर) श्री. विनोद पाथ्रीकर, श्री. जगदीश गायकवाड, तसेच गोसेवक व कृषि मार्गदर्शक (राणी-सावरगाव, ता. गंगाखेड, जि. परभणी) श्री. शिवप्रसाद कोरे यांनीही विद्यार्थ्यांना कृषि क्षेत्रातील प्रत्यक्ष अनुभव, आधुनिक शेती, कृषि व्यवसाय, शाश्वत शेती आणि भविष्यातील विविध संधींबाबत मार्गदर्शन केले.

कार्यक्रमाचे आयोजन डॉ. दिलीप झाटे, प्रभारी शिक्षण (पदवी) आणि प्रा. मकरंद भोगावकर, प्रभारी शिक्षण (पदव्युत्तर), कृषि महाविद्यालय, परभणी यांनी केले. सूत्रसंचालन कु. शुभांगी शुक्ला आणि कु. आराध्या सिंह यांनी केले. डॉ. अनुराधा लाड यांनी आभार मानले.

दीक्षारंभ कार्यक्रमाच्या माध्यमातून नवप्रवेशित विद्यार्थ्यांना कृषि शिक्षणाची दिशा, आधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन, नवोपक्रम, उद्योजकता, व्यावहारिक कौशल्ये आणि भविष्यातील कृषि क्षेत्रातील संधींबाबत व्यापक व प्रेरणादायी मार्गदर्शन मिळाले. कार्यक्रमास महाविद्यालयातील प्राध्यापक, अधिकारी, कर्मचारी आणि नवप्रवेशित विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

माननीय डॉ. आर. सी. अग्रवाल यांची वनामकृवि कार्यकारी परिषदेवर माननीय कुलपती नामनिर्देशित सदस्य म्हणून नियुक्ती

महाराष्ट्राचे माननीय राज्यपाल तथा राज्यातील विद्यापीठांचे माननीय कुलपती यांच्या मान्यतेने वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीच्या कार्यकारी परिषदेवर (Executive Council) माननीय डॉ. आर. सी. अग्रवाल यांची कुलपती नामनिर्देशित सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. त्यांची नियुक्ती तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी करण्यात आली असून, ती तत्काळ प्रभावाने लागू झाली आहे.

माननीय राज्यपालांचे सहसचिव माननीय श्री. एस. रामामूर्ती, भा.प्र.से. यांनी दिनांक २३ सप्टेंबर २०२६ रोजी जारी केलेल्या पत्राद्वारे ही नियुक्ती कळविण्यात आली आहे. महाराष्ट्र कृषि विद्यापीठे अधिनियम, १९८३ मधील कलम ३० (१) (viii) अन्वये माननीय डॉ. आर. सी. अग्रवाल यांची वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या कार्यकारी परिषदेवर माननीय कुलपती नामनिर्देशित सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

नियुक्तीबाबतचे पत्र वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांना माहिती व आवश्यक कार्यवाहीसाठी पाठविण्यात आले आहे. माननीय डॉ. आर. सी. अग्रवाल हे भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या (ICAR) कृषी शिक्षण विभागाचे माजी उपमहासंचालक (Former Deputy Director-General – Agricultural Education) आहेत. कृषी शिक्षण, उच्च कृषी शिक्षण व्यवस्था तसेच कृषी विद्यापीठांच्या विकास क्षेत्रात त्यांना प्रदीर्घ अनुभव असून, या क्षेत्रातील त्यांची तज्ज्ञता उल्लेखनीय आहे. त्यांच्या व्यापक अनुभवाचा लाभ वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या शैक्षणिक, संशोधनात्मक आणि प्रशासकीय कार्यासह धोरणात्मक निर्णयप्रक्रियेस होणार आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे विद्यापीठाच्या गुणवत्तावृद्धी व विकासाच्या विविध उपक्रमांना निश्चितच चालना मिळण्यास मदत होणार आहे.

या नियुक्तीबद्दल वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी माननीय डॉ. आर. सी. अग्रवाल यांचे अभिनंदन केले. डॉ. अग्रवाल यांच्या प्रदीर्घ अनुभवाचा व तज्ज्ञ मार्गदर्शनाचा विद्यापीठाच्या शैक्षणिक, संशोधनात्मक, विस्तार आणि प्रशासकीय कार्याला मोठा लाभ होईल, तसेच त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे विद्यापीठाच्या धोरणात्मक बाबींना योग्य दिशा मिळण्यास मदत होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. त्यांच्या तज्ज्ञ मार्गदर्शनातून विद्यापीठाच्या गुणवत्तावृद्धी, संशोधनविकास आणि विविध शैक्षणिक उपक्रमांना अधिक बळ मिळेल, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त करून माननीय डॉ. अग्रवाल यांना पुढील कार्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.

For english

वनामकृविच्या आंतरमहाविद्यालयीन बॅडमिंटन स्पर्धेत कांचनवाडीच्या कृषि महाविद्यालयाचा विजयी ठसा

 कृषि महाविद्यालय, लातूर उपविजेते; १८ संघांचा उत्स्फूर्त सहभाग

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीच्या विद्यार्थी कल्याण अधिकारी कार्यालय आणि छत्रपती शाहू महाराज शिक्षण संस्था (CSMSS) संचलित कृषि महाविद्यालय, कांचनवाडी, छत्रपती संभाजीनगर यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित आंतरमहाविद्यालयीन बॅडमिंटन स्पर्धा (मुले) २०२६-२७ मध्ये कांचनवाडी येथील कृषि महाविद्यालयाने विजेतेपद पटकावले, तर कृषि महाविद्यालय, लातूर संघाने उपविजेतेपद मिळविले.

शनिवार, दिनांक २६ सप्टेंबर २०२६ रोजी छत्रपती संभाजीनगर येथील कांचनवाडी कृषि महाविद्यालयाच्या हरिभाऊ मुळे सभागृहात या स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले. विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी स्पर्धेसाठी शुभेच्छा दिल्या. स्पर्धेचे उद्घाटन विद्यापीठाचे शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांच्या हस्ते करण्यात आले.

यावेळी विद्यापीठाचे विद्यार्थी कल्याण अधिकारी डॉ. राजेश कदम, बदनापूर कृषि महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. दीपक पाटील, लिहाखेडी कृषि महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. सूर्यकांत पवार, कृषि महाविद्यालय, कांचनवाडीचे प्राचार्य डॉ. मोहन पाटील, छत्रपती शाहू महाराज शिक्षण संस्थेचे प्रशासकीय अधिकारी डॉ. एस. जी. देशमुख, विद्यापीठाचे क्रीडा अधिकारी डॉ. संघर्ष शृंगारे, कृषि महाविद्यालय, कांचनवाडीचे जिमखाना प्रमुख प्रा. आर. आर. राठोड यांच्यासह विद्यापीठ व महाविद्यालयातील अधिकारी, प्राध्यापक, कर्मचारी आणि विद्यार्थी उपस्थित होते.

या स्पर्धेत विद्यापीठाच्या विविध महाविद्यालयांमधून एकूण १८ संघांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. स्पर्धेदरम्यान खेळाडूंनी उत्कृष्ट कौशल्य, शिस्त, संयम आणि क्रीडाभावनेचे दर्शन घडविले. विविध सामन्यांमध्ये चुरशीच्या लढती पाहायला मिळाल्या.

अंतिम सामन्यात CSMSS कृषि महाविद्यालय, कांचनवाडी संघाने उत्कृष्ट खेळाचे प्रदर्शन करत विजेतेपद पटकावले. कृषि महाविद्यालय, लातूर संघाने उपविजेतेपद मिळविले. विजेता व उपविजेता संघांना मान्यवरांच्या हस्ते चषक, पदके आणि प्रमाणपत्रे प्रदान करण्यात आली.

यावेळी मार्गदर्शन करताना शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे यांनी विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी शिक्षणासोबतच क्रीडा क्षेत्रालाही महत्त्व देण्याची गरज व्यक्त केली. ते म्हणाले की, क्रीडेमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये शिस्त, संघभावना, नेतृत्वगुण, आत्मविश्वास आणि सकारात्मक स्पर्धात्मक वृत्ती विकसित होते. विद्यार्थ्यांना विविध क्रीडा प्रकारांमध्ये सहभागी होण्यासाठी उत्तम संधी आणि पोषक वातावरण उपलब्ध करून देण्यावर विद्यापीठाचा भर आहे.

विद्यापीठाचे विद्यार्थी कल्याण अधिकारी डॉ. राजेश कदम यांनी विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासामध्ये क्रीडांचे महत्त्व विशद केले. प्राचार्य डॉ. मोहन पाटील यांनी प्रास्ताविक करून स्पर्धेच्या आयोजनामागील उद्देश स्पष्ट केला.

स्पर्धेच्या यशस्वी आयोजनाबद्दल कांचनवाडी कृषि महाविद्यालयाचे प्राचार्य, क्रीडा विभाग, आयोजन समिती, पंच आणि कर्मचारी यांचे अभिनंदन करण्यात आले. तसेच विजेता कांचनवाडी संघ, उपविजेता लातूर संघ आणि स्पर्धेत सहभागी झालेल्या सर्व संघांतील खेळाडूंचे मान्यवरांनी कौतुक करून त्यांच्या पुढील क्रीडा वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या.

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांची कावेरी विद्यापीठास भेट; लवकरच सामंजस्य करार होणार

 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी आज दि. २६ सप्टेंबर २०२६ रोजी कावेरी विद्यापीठास भेट देऊन विद्यापीठातील विविध शैक्षणिक, संशोधन व प्रशिक्षण सुविधांची पाहणी केली. कावेरी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) प्रवीण राव यांनी त्यांचे स्वागत करून विद्यापीठातील विविध उपक्रम व सुविधांची माहिती दिली.

कावेरी विद्यापीठाच्या कृषी यंत्रसामग्री कौशल्य प्रशिक्षण केंद्र, डिजिटल फार्मिंग सोल्युशन्स, सिंचन व जलव्यवस्थापन सुविधा, कृषी अभियांत्रिकी प्रयोगशाळा, संशोधन सुविधा, स्पीड ब्रीडिंग व आधुनिक जैवतंत्रज्ञानाशी संबंधित प्रयोगशाळा तसेच विद्यार्थ्यांसाठी विकसित करण्यात येत असलेल्या विविध अत्याधुनिक सुविधांची कुलगुरू डॉ. इंद्र मणी यांनी पाहणी केली. यावेळी संबंधित तज्ज्ञांकडून विविध तंत्रज्ञानाची माहिती जाणून घेतली.

याप्रसंगी बोलताना माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि म्हणाले, कावेरी विद्यापीठात अत्याधुनिक पायाभूत सुविधा, तंत्रज्ञानाधारित शिक्षण आणि संशोधनासाठी उभारण्यात आलेल्या सुविधा निश्चितच उल्लेखनीय आहेत. कृषी शिक्षण, संशोधन, कौशल्य विकास आणि नवतंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात दोन्ही विद्यापीठांनी परस्पर सहकार्य वाढविण्याची मोठी संधी आहे. यासाठी लवकरच दोन्ही विद्यापीठांमध्ये सामंजस्य करार (MoU) करण्यात येईल.

कावेरी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) प्रवीण राव हे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीचे माजी विद्यार्थी असून, या पार्श्वभूमीवर दोन्ही विद्यापीठांमध्ये शैक्षणिक व संशोधनात्मक सहकार्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. कृषी अभियांत्रिकी, डिजिटल शेती, जलव्यवस्थापन, कृषी यंत्रिकीकरण, आधुनिक पीक सुधारणा तंत्रज्ञान, संशोधन तसेच विद्यार्थी व प्राध्यापकांच्या आदान-प्रदानाच्या माध्यमातून सहकार्याच्या विविध शक्यतांवर यावेळी चर्चा झाली.

कावेरी विद्यापीठातील डिजिटल फार्मिंग सोल्युशन्स केंद्रात आधुनिक सिंचन प्रणाली, स्वयंचलित नियंत्रण तंत्रज्ञान, फिल्टरेशन व जलव्यवस्थापनाशी संबंधित उपकरणांची माहिती माननीय कुलगुरूंनी घेतली. तसेच कृषी यंत्रसामग्री प्रशिक्षण केंद्रातील विविध मॉडेल्स व प्रशिक्षण सुविधांची पाहणी केली. विद्यार्थ्यांना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षण मिळावे, यासाठी उभारण्यात आलेल्या सुविधांचेही त्यांनी कौतुक केले.

यावेळी स्पीड ब्रीडिंग, बायोटेक्नॉलॉजी व आधुनिक कृषी संशोधनासाठीच्या प्रयोगशाळांची पाहणी करताना संशोधनातून विकसित होणारे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी विद्यापीठांनी परस्पर सहकार्य करण्याची गरज माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी व्यक्त केली.

या भेटीमुळे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ आणि कावेरी विद्यापीठ यांच्यातील शैक्षणिक, संशोधन व तंत्रज्ञानविषयक सहकार्याला नवी दिशा मिळणार असून, प्रस्तावित सामंजस्य करारामुळे विद्यार्थी, संशोधक व प्राध्यापकांना विविध संधी उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे.

शेतकऱ्यांनी पारंपरिक पद्धतीऐवजी सघन व अतिसघन कापूस लागवडीकडे वळावे : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

‘कापूस उत्पादकता अभियान–कपास क्रांती २०२६-२७’ अंतर्गत बोरगाव येथील प्रात्यक्षिकास माननीय कुलगुरूंची भेट

शेतकरी हा देशाच्या विकासाचा केंद्रबिंदू आहे. शेतकरी जगला तरच आपण सर्वजण जगू शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांना सर्वतोपरी सन्मान व आदर मिळाला पाहिजे. प्रशासन आणि कृषी शास्त्रज्ञांनी ‘शेतकरी देवो भव:’ आणि ‘शेतकरी प्रथम’ या भावनेने काम करून त्यांच्या अडचणींच्या निराकरणासाठी शेतकऱ्यांना प्राधान्य द्यावे, असे प्रतिपादन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी केले.

नांदेड जिल्ह्यातील भोकर तालुक्यातील बोरगाव येथे सेवा संकल्प अभियान आणि ‘कापूस उत्पादकता अभियान–कपास क्रांती २०२६-२७’ अंतर्गत राबविण्यात आलेल्या सघन कापूस लागवड प्रात्यक्षिकास दिनांक २६ सप्टेंबर २०२६ रोजी कुलगुरूंनी भेट देऊन कापूस पिकाची पाहणी केली. यावेळी उपस्थित शेतकऱ्यांशी संवाद साधताना ते बोलत होते.

या प्रात्यक्षिकामध्ये ३ x १ फूट अंतरावर कापसाची सघन लागवड करण्यात आली असून, कमी वाढणाऱ्या वाणाचा वापर करण्यात आला आहे. सद्यस्थितीत प्रत्येक झाडावर सुमारे १५ ते २० बोंडे लागलेली असल्याचे निदर्शनास आले. या प्रात्यक्षिकातील पिकाची स्थिती पाहून माननीय कुलगुरूंनी समाधान व्यक्त केले.

माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि पुढे म्हणाले, कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांनी आता पारंपरिक लागवड पद्धतीऐवजी सघन व अतिसघन लागवड पद्धतीचा अवलंब करावा. सघन लागवडीमुळे एकक क्षेत्रातील रोपांची संख्या वाढते आणि योग्य व्यवस्थापन केल्यास उत्पादकता वाढविण्यास मदत होते. यासाठी सघन लागवड पद्धतीचे शास्त्रीय व्यवस्थापन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यांनी सघन कापूस लागवडीची शास्त्रोक्त व प्रमाणित कार्यपद्धती यावेळी समजावून सांगितली.

यावेळी शेतकरी श्री. रघुनाथ जाधव यांनी सघन लागवडीमुळे एकरी झाडांची संख्या वाढत असून, त्याचा उत्पादकतेवर सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता असल्याचे सांगितले. चालू हंगामात सघन लागवडीचा लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांना पुढील हंगामात ‘तंत्रज्ञान दूत’ म्हणून पुढे आणल्यास या तंत्रज्ञानाचा प्रसार अधिक वेगाने होऊ शकतो, असेही त्यांनी नमूद केले.

अस्थिर हवामानाच्या परिस्थितीत पीक पद्धतीत बदल करून आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब करणे ही काळाची गरज आहे, असे माननीय कुलगुरूंनी सांगितले. आंतरपीक पद्धतीमुळे एका पिकावरील अवलंबित्व कमी होऊन उत्पन्नाचे स्रोत विविध होण्यास तसेच शेतीतील आर्थिक जोखीम कमी करण्यास मदत होते. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न व जीवनमान उंचावण्यासाठी शेतीला पूरक पशुपालन, दुग्धव्यवसाय, कुक्कुटपालन आदी जोडधंद्यांचा अवलंब करण्याचे आवाहनही त्यांनी केले.

उत्पादन खर्च कमी करण्यासाठी रासायनिक खते व कीटकनाशकांचा शास्त्रीय व गरजेनुसार कमीत कमी वापर करण्याचा सल्लाही त्यांनी दिला. उपलब्ध संसाधनांचा कार्यक्षम वापर, योग्य पीक व्यवस्थापन आणि शास्त्रीय तंत्रज्ञानाचा अवलंब यामुळे कापूस उत्पादन अधिक फायदेशीर करता येईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

बोरगाव येथील ‘कृषिधन शेतकरी गट’ या गटातील शेतकरी श्रीमती शकुंतला रघुनाथ जाधव यांनी केलेल्या उत्कृष्ट नियोजनाचे तसेच महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागाच्या सहकार्याने तसेच वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या कापूस संशोधन केंद्र, नांदेड येथील शास्त्रज्ञांच्या संयुक्त समन्वयातून शेतकऱ्यांच्या शेतावर राबविण्यात येत असलेल्या प्रात्यक्षिकांचेही त्यांनी विशेष कौतुक केले.

यावेळी कापूस संशोधन केंद्र, नांदेडचे प्रमुख श्री. विजय चिंचाणे, वरिष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. अरविंद पांडागळे आणि कीटकशास्त्रज्ञ डॉ. बस्वराज भेदे यांनी उपस्थित शेतकऱ्यांना सघन कापूस लागवड व पीक व्यवस्थापनाबाबत मार्गदर्शन केले. सघन लागवडीमध्ये पिकाची अतिरिक्त वाढ नियंत्रित करण्यासाठी वाढरोधकांचा शास्त्रीय वापर तसेच आवश्यकतेनुसार वाढीच्या फांद्या व शेंडा खुडण्याचे व्यवस्थापन करण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी सांगितले. अधिकाधिक शेतकऱ्यांनी या आधुनिक लागवड पद्धतींचा शास्त्रीय पद्धतीने अवलंब करावा, असे आवाहनही त्यांनी केले.

कृषी विभागाचे उपकृषी अधिकारी श्री. सुनील सूर्यवंशी यांनी माननीय कुलगुरूंना कृषी विभागामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांची माहिती दिली. किनवटचे उपविभागीय कृषी अधिकारी श्री. दिलीप जाधव यांनी सध्याच्या प्रतिकूल हवामान परिस्थितीतही सघन लागवडीतील कापूस पीक चांगल्या अवस्थेत असल्याचे सांगितले. ‘कापूस उत्पादकता अभियान’मुळे नांदेड जिल्ह्यातील कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचा लाभ होऊन उत्पादन व उत्पन्न वाढण्यास मदत होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

याप्रसंगी मातुळचे मंडळ कृषी अधिकारी श्री. जयपाल पाईकराव, भोकरचे मंडळ कृषी अधिकारी श्री. अविनाश टोम्पे, उपकृषी अधिकारी श्री. सतीश कराळे, श्री. रवी तांडे, बोरगावचे सहाय्यक कृषी अधिकारी श्री. चंद्रशेखर इरलेवाड, श्री. शंतनू सीतावर, श्री. जयंत जाधव, श्री. अतुल कंचटवाड यांच्यासह कृषी विभागातील अधिकारी, कर्मचारी, कापूस संशोधन केंद्राचे शास्त्रज्ञ तसेच परिसरातील शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

विज्ञान, तंत्रज्ञान व कृषी विषयक ज्ञान सर्वसामान्यांपर्यंत सोप्या भाषेत पोहोचविण्याची गरज : माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि

 तांत्रिक हिंदी सेमिनार–२०२६चे ICAR-CRIDA, हैदराबाद येथे आयोजन

भारतीय कृषी अनुसंधान परिषद–कोरडवाहू कृषी केंद्रीय संशोधन संस्था (ICAR-CRIDA), हैदराबाद यांच्या वतीने २५ सप्टेंबर २०२६ रोजी ‘तांत्रिक हिंदी सेमिनार–२०२६’ चे आयोजन करण्यात आले. विज्ञान, तंत्रज्ञान, कृषी, प्रशासन आणि राजभाषा या क्षेत्रांतील तांत्रिक व वैज्ञानिक ज्ञान हिंदीच्या माध्यमातून अधिक व्यापक समाजघटकांपर्यंत पोहोचविणे, तसेच वैज्ञानिक लेखन व सादरीकरणाला प्रोत्साहन देणे हा या सेमिनारचा प्रमुख उद्देश होता.

या कार्यक्रमास वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणीचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी ICAR-CRIDAचे संचालक डॉ. विनोद कुमार सिंह होते. भाकृअप- नार्म (ICAR-NAARM), हैदराबादचे उप संचालक डॉ. गोपाल लाल आणि भाकृअप - आयआयओआर (ICAR-IIOR), हैदराबादचे संचालक डॉ. आर. के. माथूर सन्माननीय अतिथी म्हणून उपस्थित होते. 

दीपप्रज्वलनाने कार्यक्रमाचा प्रारंभ झाला. तांत्रिक हिंदी सेमिनारच्या आयोजनाचे कौतुक करताना प्रमुख पाहुणे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी वैज्ञानिक व तांत्रिक ज्ञान समाजातील व्यापक घटकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी अशा उपक्रमांचे महत्त्व अधोरेखित केले. हिंदी भाषेचे महत्त्व आणि व्यापक उपयुक्तता त्यांनी विविध व्यावहारिक व रंजक उदाहरणांच्या माध्यमातून स्पष्ट केली.

अध्यक्षीय भाषणात ICAR-CRIDAचे संचालक डॉ. विनोद कुमार सिंह यांनी तांत्रिक हिंदी सेमिनार तसेच हिंदी पंधरवडा–२०२६ यशस्वीपणे आयोजित केल्याबद्दल समाधान व्यक्त केले.

सन्माननीय अतिथी डॉ. गोपाल लाल आणि डॉ. आर. के. माथूर यांनीही विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रात हिंदीसह भारतीय भाषांचे वाढते महत्त्व अधोरेखित केले. संशोधनातून निर्माण होणारे ज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचा लाभ शेतकरी, विविध भागधारक तसेच समाजातील सर्वसामान्य घटकांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी सोप्या, सुबोध आणि सहज समजणाऱ्या भाषेत ज्ञानाचे संप्रेषण आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.

यावेळी 'Technical Hindi Seminar–2026: Compendium of Abstracts’ या तांत्रिक सारांश संग्रहाचे प्रकाशन करण्यात आले. या संग्रहामध्ये विविध क्षेत्रांतील शास्त्रज्ञ, तज्ज्ञ आणि अधिकाऱ्यांनी सादर केलेल्या तांत्रिक शोधलेखांच्या सारांशांचा समावेश आहे. तसेच संस्थेच्या सहामाही हिंदी गृहपत्रिकेच्या ‘बरानी दर्पण’ या पहिल्या अंकाचेही प्रकाशन करण्यात आले.

सेमिनारमध्ये दोन तांत्रिक सत्रांचे आयोजन करण्यात आले. यामध्ये विविध विषयांवरील तज्ज्ञांची निमंत्रित व्याख्याने तसेच विज्ञान, कृषी, तंत्रज्ञान, पर्यावरण, प्रशासन, राजभाषा आणि इतर समकालीन तांत्रिक विषयांवरील सहभागींची तांत्रिक सादरीकरणे झाली.

कार्यक्रमाचे समन्वयक म्हणून ICAR-CRIDAचे सहायक संचालक (राजभाषा) श्री. संतोष कुमार आनंद यांनी आयोजनाची जबाबदारी सांभाळली.

 सौजन्य -- ICAR -CRIDA Face book Post 

वनामकृविचे संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार यांची आयसीएआर-सीआयआरसीओटीच्या व्यवस्थापन समितीवर नियुक्ती

 तीन वर्षांसाठी संस्थेच्या व्यवस्थापन समितीचे सदस्य म्हणून नामनिर्देशन

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार यांची भारतीय कृषि अनुसंधान परिषद (ICAR) अंतर्गत मुंबई येथील केंद्रीय कापूस तंत्रज्ञान संशोधन संस्थेच्या (आयसीएआर-सीआयआरसीओटी ICAR-CIRCOT) संस्थात्मक व्यवस्थापन समितीवर (Institute Management Committee–IMC) सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

आयसीएआर-सीआयआरसीओटीचे संचालक डॉ. एस. के. शुक्ला यांनी दिनांक १० सप्टेंबर २०२६ रोजी जारी केलेल्या सुधारित कार्यालयीन आदेश क्रमांक १६७ नुसार डॉ. आसेवार यांचे तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी नामनिर्देशन करण्यात आले आहे. त्यांची नियुक्ती दिनांक १० सप्टेंबर २०२६ पासून आमलात आली आहे.

आयसीएआर सोसायटीच्या नियम व उपनियमांमधील नियम ६६(अ)(२) नुसार, संस्थेतील संशोधनाशी संबंधित राज्य शासनाच्या कृषि, उद्यानविद्या, पशुसंवर्धन किंवा मत्स्यविज्ञान विभागाच्या संचालकांना संस्थेच्या व्यवस्थापन समितीवर पदसिद्ध सदस्य म्हणून स्थान देण्यात येते. या तरतुदीनुसार डॉ. आसेवार यांची समितीवर नियुक्ती झाली आहे.

या नियुक्तीबद्दल विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. राकेश अहिरे, शिक्षण संचालक डॉ. बाबासाहेब ठोंबरे, कुलसचिव श्री. पुरभा काळे, विद्यापीठ अभियंता श्री. दीपक कशाळकर, नियंत्रक श्रीमती भाग्यश्री जाधव तसेच विविध महाविद्यालयांचे अधिष्ठाता व विभागप्रमुख यांनी डॉ. भगवान आसेवार यांचे अभिनंदन केले.

डॉ. भगवान आसेवार हे कृषि संशोधन क्षेत्रातील अनुभवी शास्त्रज्ञ असून त्यांना राज्य आणि राष्ट्रीय पातळीवर उत्कृष्ट शास्त्रज्ञ म्हणून देखील सन्मानित केले आहे. ते सध्या वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे संशोधन संचालक म्हणून कार्यरत आहेत. कापूस संशोधन, तंत्रज्ञान विकास आणि संशोधनविषयक धोरणात्मक बाबींमधील त्यांच्या अनुभवाचा लाभ संस्थेच्या व्यवस्थापन समितीच्या कार्यात होणार आहे. या माध्यमातून कापूस संशोधन व तंत्रज्ञान विकासाला राष्ट्रीय स्तरावर दिशा देण्यास त्यांना योगदान देता येणार आहे.

या नियुक्तीमुळे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या कृषि संशोधन कार्याला राष्ट्रीय स्तरावर अधिक व्यापक व्यासपीठ मिळाले असून, मराठवाड्यातील कृषि संशोधनाच्या कार्यालाही यामुळे बळकटी मिळणार असल्याची भावना व्यक्त करण्यात आली आहे.

पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांच्या जयंतीनिमित्त वनामकृवितर्फे अभिवादन

पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांच्या जयंतीनिमित्त वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी येथे शुक्रवार, दिनांक २५ सप्टेंबर २०२६ रोजी सकाळी ११.०० वाजता विद्यापीठाच्या सिम्पोजियम सभागृहात अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विद्यापीठाचे संशोधन संचालक डॉ. भगवान आसेवार उपस्थित होते. त्यांनी पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून विनम्र अभिवादन केले.

यावेळी कुलसचिव श्री. पुरभा काळे, नियंत्रक श्रीमती भाग्यश्री जाधव आणि मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी डॉ. प्रशांत देशमुख यांची प्रमुख उपस्थिती होती. कार्यक्रमात उपकुलसचिव (सामान्य प्रशासन) श्री. पद्माकर पाटील यांनी पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांच्या जीवनकार्याची व राष्ट्रसेवेतील योगदानाची माहिती उपस्थितांना दिली.

याप्रसंगी उपकुलसचिव (विद्या) डॉ. गजानन भालेराव, सहाय्यक कुलसचिव श्री. राम खोबे यांच्यासह विद्यापीठाच्या प्रशासकीय इमारतीतील विविध कार्यालयांतील अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते. उपस्थित अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांच्या प्रतिमेस पुष्प अर्पण करून अभिवादन केले. कार्यक्रमाचे आयोजन विद्यापीठ प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले.