Friday, October 16, 2026

वनामकृविच्या पीक विविधता पथदर्शक प्रकल्पांतर्गत शेतकऱ्यांना करडई, जवस व हुरडा ज्वारीच्या बियाण्यांचे वाटप

 


वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणीच्या एकात्मिक शेती पद्धती अखिल भारतीय समन्वित संशोधन प्रकल्पांतर्गत राबविण्यात येणाऱ्या पीक विविधता पथदर्शक प्रकल्पांतर्गत शेतकऱ्यांना विद्यापीठाने विकसित केलेल्या करडई, जवस आणि हुरडा ज्वारीच्या वाणांच्या बियाण्यांचे दिनांक १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी छत्रपती संभाजीनगर येथील शेतकऱ्यांनी वाटप करण्यात आले. यावेळी जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकारी दीपक गवळी यांनी पीक विविधीकरणाचे महत्त्व विशद केले.

गवळी म्हणाले की, खाद्यतेलाच्या गरजांसाठी परदेशांवरील अवलंबित्व कमी करायचे असेल, तर करडईसारख्या तेलबिया पिकांच्या लागवडीला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. स्थानिक हवामान आणि उपलब्ध पाण्याच्या स्रोतांचा विचार करून योग्य पिकांची निवड केल्यास शाश्वत उत्पादन साध्य करता येईल. यावेळी राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्पाचे सहयोगी संशोधन संचालक तथा कृषिशास्त्रज्ञ डॉ. सुर्यकांत पवार यांनी हवामान बदल आणि पाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन रब्बी हंगामात करडई, जवस आणि ज्वारीसारख्या पिकांचा समावेश करण्याचे आवाहन केले.

कार्यक्रमाच्या प्रास्ताविकात परभणी येथील एकात्मिक शेती पद्धती प्रकल्पाचे प्रभारी अधिकारी डॉ. के. टी. जाधव यांनी पीक विविधता पथदर्शक प्रकल्पाची माहिती दिली. मराठवाड्यातील छत्रपती संभाजीनगर, बीड, धाराशिव आणि लातूर या चार जिल्ह्यांत टप्प्याटप्प्याने हा प्रकल्प राबविण्यात येत असल्याचे त्यांनी सांगितले. चालू वर्षात छत्रपती संभाजीनगर आणि बीड जिल्ह्यांत प्रकल्पाच्या माध्यमातून पीक विविधीकरणाला चालना देण्यात येत आहे.

स्थानिक हवामानास अनुकूल पिकांची निवड, जमिनीची सुपीकता टिकविणे आणि शेतकऱ्यांच्या कडधान्य व खाद्यतेलाच्या गरजा पूर्ण करणे, या उद्देशाने प्रकल्पांतर्गत विविध उपक्रम राबविण्यात येत आहेत. खरीप हंगामात तूर, मूग आणि बाजरी या पिकांची प्रात्यक्षिके घेण्यात आली. यावेळी लाभार्थी शेतकऱ्यांनी ‘गोदावरी तूर’ या वाणाची पीकस्थिती उत्कृष्ट असल्याचे सांगितले. या कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी रामेश्वर ठोंबरे आणि मंगेश यांनी विशेष परिश्रम घेतले.