Monday, August 3, 2026

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठात मका उत्कृष्टता केंद्र स्थापनेबाबत महत्त्वपूर्ण बैठक

 

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाच्या छत्रपती संभाजीनगर येथील राष्ट्रीय कृषि संशोधन प्रकल्प (National Agricultural Research Project – NARP) येथे आंतरराष्ट्रीय मका व गहू सुधारणा केंद्र (International Maize and Wheat Improvement Center – CIMMYT) यांच्या सहकार्याने "मका उत्कृष्टता केंद्र (Centre of Excellence for Maize)" स्थापन करण्याबाबत महत्त्वपूर्ण बैठक सोमवार, दिनांक ३ ऑगस्ट २०२६ रोजी व्हिलेज अँड सोशल ट्रान्सफॉर्मेशन फाउंडेशन (Village and Social Transformation Foundation – VSTF) च्या मुंबई येथील कार्यालयात  संपन्न झाली.

या बैठकीचे आयोजन व्हिलेज अँड सोशल ट्रान्सफॉर्मेशन फाउंडेशन (Village and Social Transformation Foundation – VSTF) तसेच इंडो-मका आणि भरडधान्य विकास संघटना (Indo-Maize and Millets Development Association -IMMDA) यांच्या संयुक्त विद्यमाने करण्यात आले.

आंतरराष्ट्रीय मका व गहू सुधारणा केंद्र (CIMMYT) चे मुख्यालय मेक्सिको येथे असून, ही संस्था CGIAR या जागतिक कृषि संशोधन समूहाचा महत्त्वाचा घटक आहे. जगभरातील मका व गहू पिकांच्या संशोधन, सुधारित वाणांच्या विकास आणि शाश्वत कृषि तंत्रज्ञानाच्या प्रसारामध्ये या संस्थेचे उल्लेखनीय योगदान आहे.

या बैठकीत वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि हे आभासी माध्यमाद्वारे सहभागी झाले. त्यांनी मका संशोधनाला बळकटी देण्यासाठी आधुनिक कृषि तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर, शाश्वत उत्पादनवाढ, हवामान बदलाशी सुसंगत शेती पद्धती आणि शेतकरी-केंद्रित संशोधनाला प्राधान्य देण्याची आवश्यकता अधोरेखित केली. तसेच कृषि विद्यापीठे, आंतरराष्ट्रीय संशोधन संस्था, शासन यंत्रणा आणि इतर भागधारक यांच्या प्रभावी समन्वयातून मका पिकाची उत्पादकता, गुणवत्ता आणि स्पर्धात्मकता वाढविण्यासाठी संशोधन, नवतंत्रज्ञान विकास आणि त्याचा प्रभावी प्रसार अधिक वेगाने होणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले. प्रस्तावित मका उत्कृष्टता केंद्राच्या माध्यमातून मराठवाड्यासह राज्यातील मका उत्पादक शेतकऱ्यांना उच्च उत्पादक सुधारित वाण, अत्याधुनिक संशोधन सुविधा, आधुनिक कृषि तंत्रज्ञान, कौशल्य विकास प्रशिक्षण आणि नवोन्मेषी तांत्रिक उपायांचा थेट लाभ मिळून मका उत्पादन अधिक सक्षम व स्पर्धात्मक होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

बैठकीस व्हिलेज अँड सोशल ट्रान्सफॉर्मेशन फाउंडेशन (VSTF) चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्री. उमाकांत दांगट, नोडल अधिकारी श्री चंद्रकांत माळी, समन्वयक श्री सुशांत पवार, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठाचे सहयोगी संशोधन संचालक डॉ. सूर्यकांत पवार, आंतरराष्ट्रीय मका व गहू सुधारणा केंद्र (CIMMYT) यांचे भारतातील कंट्री रिप्रेझेंटेटिव्ह व लीड डॉ. महेश गथाला, CIMMYT चे प्रमुख शास्त्रज्ञ तथा दक्षिण आशिया समन्वयक डॉ. परवेझ झैदी, इंडो-मका आणि भरडधान्य विकास संघटनेचे अध्यक्ष ॲड सूर्यकांत  पाटील, ग्रँट थॉर्न्टनच्या तांत्रिक सेवा प्रदाता (Technical Service provider) श्रीमती शुभ्रा देशपांडे आदी मान्यवरांची प्रमुख उपस्थिती होती. तसेच विविध राष्ट्रीय संशोधन संस्था आणि संबंधित विभागांतील मान्यवर शास्त्रज्ञ व तज्ज्ञ उपस्थित होते.