माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांची धर्मापुरी येथील दादा लाड कापूस तंत्रज्ञानानुसार लागवड करण्यात आलेल्या कपाशी पिकास भेट

 

दादा लाड कापूस तंत्रज्ञानानुसार लागवड करण्यात आलेल्या मौजे धर्मापुरी, ता. परभणी येथील प्रगतिशील शेतकरी श्री. राजेंद्र सोनी यांच्या शेतास वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी दिनांक १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी भेट देऊन कपाशी पिकाची पाहणी केली. या वेळी दादा लाड कापूस तंत्रज्ञानाचे जनक पद्मश्री माननीय श्री. श्रीरंग (दादा) लाड यांच्या मार्गदर्शनाखाली विकसित करण्यात आलेल्या या तंत्रज्ञानाच्या वापरातून दुष्काळी परिस्थितीतही कपाशीची चांगली वाढ व बोंडधारणा झाल्याचे निदर्शनास आले.

या शेतातील दादा लाड कापूस तंत्रज्ञानानुसार लागवड केलेल्या कपाशीच्या झाडांवर सुमारे २५ ते ३५ बोंडे पक्व अवस्थेत आढळून आली, तसेच मोठ्या प्रमाणावर पाते असल्याचे दिसून आले. विशेष म्हणजे या पिकाला खताची केवळ एक मात्रा देण्यात आली असून, केवळ दोन फवारण्या करण्यात आल्याचे शेतकरी श्री. राजेंद्र सोनी यांनी सांगितले.

या तंत्रज्ञानामध्ये गळफांद्या काढणे व शेंडा खुडणे यामुळे झाडाची वाढ नियंत्रित राहते. परिणामी फळधारणेची लांबी वाढून खोड जाड होते. शेंडा खुडल्यामुळे कोवळी पाने झाडावर राहात नसल्याने पानांद्वारे होणारे पाण्याचे बाष्पीभवन तुलनेने कमी होण्यास मदत होते. सध्या जमिनीत पाण्याचा ताण असल्याने शेतात भेगा पडलेल्या असतानाही या तंत्रज्ञानानुसार लागवड केलेले कपाशीचे पीक चांगल्या अवस्थेत असल्याचे माननीय कुलगुरूंच्या पाहणीत दिसून आले.

या पाहणीनंतर माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) इन्द्र मणि यांनी सांगितले की, दुष्काळी परिस्थितीत जमिनीत पाण्याचा ताण असतानाही दादा लाड कापूस तंत्रज्ञानानुसार लागवड केलेल्या कपाशीमध्ये चांगली वाढ व बोंडधारणा दिसून येत आहे. कमी निविष्ठा वापरून पिकाची वाढ नियंत्रित ठेवण्याच्या या तंत्रज्ञानातून प्रतिकूल परिस्थितीतही समाधानकारक उत्पादनाची शक्यता दिसून येते.

या वेळी पद्मश्री माननीय श्री. श्रीरंग (दादा) लाड, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या कीटकशास्त्र विभागाचे प्राध्यापक डॉ. अनंत लाड,  प्रगतशील शेतकरी श्री. सुभाष महाजन, श्री. माऊली कापसे, यांच्यासह परिसरातील बहुसंख्य शेतकरी उपस्थित होते.